Mon, Nov 16, 2026Updated 02:23 PM IST
Google Preferred Source CTA
  • Gujarati News
  • Dvb original
  • Working In The Furnace For Six Hours A Day, Her Father Said That If She Doesn't Pass, We Will Get Her Married

ખુદ્દાર કહાની
ઈંટ બનાવનાર છોકરી ડોક્ટર બનશે:રોજ છ કલાક ભઠ્ઠીમાં કામ કરતી, પિતાએ કહ્યું- પાસ નહીં થાય તો લગ્ન કરાવી દઈશું

3 વર્ષ પેહલાલેખક: નીરજ ઝા
  • કૉપી લિંક

છત્તીસગઢના દુર્ગનું ડુમરડીહ ગામ. આ દિવસોમાં અહીં ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે. હું ઉટાઈ બ્લોકથી ગામ તરફ જઈ રહ્યો છું. કોંક્રીટના રસ્તાની બંને બાજુએ થોડાં ઘરો દેખાય છે. થોડે દૂર ગયા પછી એક ઘર દેખાય છે. એક ખૂણામાં ભગવાન શિવનું મંદિર, રસ્તાની બાજુમાં માટીની

.

મને જોતાંની સાથે જ તે હસવા લાગે છે. તે મારા ચરણ સ્પર્શ કરીને પ્રણામ કરવા આગળ વધે છે. તેને રોકીને હું હાથ જોડીને કહું છું - ખૂબ અભિનંદન!

આભાર માનીને યમુના કહે છે- 'સર, બહાર રહેશો તો ભીના થઈ જશો, અંદર આવી જાઓ.'

યમુના ઈંટોના ભઠ્ઠામાં ઈંટો ગોઠવી રહી છે.
યમુના ઈંટોના ભઠ્ઠામાં ઈંટો ગોઠવી રહી છે.

હું ઘરની અંદર પ્રવેશું છું. બે રૂમનું ઘર છે, જેમાં યમુના તેની ત્રણ બહેન, એક ભાઈ અને માતા-પિતા સાથે રહે છે. વાછરડું રસોડાની બાજુમાં જ બાંધેલું છે. એટલામાં યમુનાના પિતા બૈજનાથ ચક્રધારી આવે છે. તેમના ચહેરા પર ખુશી છવાઈ જાય છે.

પિતાની બાજુમાં બેઠેલી યમુના કહે છે, 'હું 4 વર્ષથી સતત પ્રયાસ કરી રહી હતી. દરેક વખતે હું અમુક માર્ક્સ સાથે પરીક્ષા પાસ કરી શકતી ન હતી. પપ્પાએ કડક સ્વરમાં કહ્યું હતું કે જો હું આ વખતે NEETમાં ક્વોલિફાય ન થઈ શકું તો આગળનો અભ્યાસ બંધ કરી દેવો જોઈએ, પરંતુ આટલાં વર્ષોની મહેનત રંગ લાવી. NEET પરીક્ષામાં 516 માર્ક્સ મેળવ્યા છે. ઓલ ઈન્ડિયા રેન્ક 92 હજારની નજીક છે, જ્યારે કેટેગરી રેન્ક 42 હજાર છે. ચોક્કસપણે MBBS મળી જશે!

જોકે ચિંતા એ છે કે અભ્યાસનો ખર્ચ કેવી રીતે પૂરો થશે? કારણ કે એમબીબીએસ કરવા માટે લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ થાય છે. યમુનાના પિતા તેને રોકે છે અને કહે છે, 'જિલ્લાના સાંસદ, રાજ્યના મંત્રીએ ખાતરી આપી છે કે તે આખો ખર્ચ ઉઠાવશે. આપણે ગરીબ લોકો આટલા પૈસા ક્યાંથી લાવીશું?

અમે આખો પરિવાર સાથે મળીને દિવસ-રાત ઈંટો બનાવીએ છીએ, પછી બે રૂપિયા મેળવીએ છીએ, જેના કારણે ઘર પણ માંડ ચાલી શકે છે.

યમુના ઈંટો બનાવી રહી છે.
યમુના ઈંટો બનાવી રહી છે.

… તો યમુના પણ ઈંટો બનાવે છે? હું પૂછું છું

આનો જવાબ યમુના પોતે આપે છે. તે કહે છે, 'પાપા નાનપણથી જ ઈંટો બનાવતા આવ્યા છે અને અમે નાનપણથી જ ઈંટો બનાવીએ છીએ. નાનપણથી જ હું એક હાથમાં કોદાળી અને બીજા હાથમાં ઈંટનો ઘાટ (લાકડાની ફ્રેમ જેમાં કાચી ઈંટો તૈયાર કરવામાં આવે છે) પકડું છું. દરરોજ હું 6 કલાક ઈંટો બનાવું છું.

કેટલીકવાર અમે થાકી જઈએ છીએ, તેથી થોડો સમય રોકાયા પછી ફરીથી ઇંટો બનાવવાનું શરૂ કરીએ છીએ. અમે હંમેશાં જાણીએ છીએ કે ઈંટો નહીં બનાવીએ તો રાત્રે શું ખાઈશું. કાલે શું ખાઈશું? ઈંટ બનશે, વેચાશે, તો જ ઘરનો ચૂલો બળશે.

ક્યારેક થાકને કારણે મને ભણવાનું મન પણ થતું નહોતું, પણ આવા સંજોગોમાં પણ મારું એક જ સપનું હતું - કોઈપણ રીતે ડૉક્ટર બનવું.

પોતાની લાચારીનું વર્ણન કરતાં યમુનાના પિતા બે વાત કહે છે, 'જ્યારથી તેણે (યમુના) 10મા ધોરણની પરીક્ષા પાસ કરી છે ત્યારથી અમે અમારા ખાવા-પીવા પર પણ ઘટાડો કર્યો છે. તમે જાણો છો કે અભ્યાસ કરવા માટે કેટલો ખર્ચ થાય છે. પુસ્તકો-કોપી ખરીદવામાં, કોચિંગ ફી ભરવામાં જ આંખો બહાર નીકળી આવે છે.

તમને વિશ્વાસ નહિ થાય, આ ઘર બનાવતા મને 10-12 વર્ષ લાગ્યાં. હજુ સુધી હું લાકડાનો દરવાજો લગાવી શક્યો નથી. કોલસો ન મળવાને કારણે 80 હજાર ઈંટોને નુકસાન થયું છે. પૈસા ન હોય તો દરવાજો ક્યાંથી, કોલસો ક્યાંથી.

હવે દીકરી ડૉક્ટર બનશે ત્યારે બધું સારું થઈ જશે.

યમુનાના પિતા મોટેથી હસવા લાગે છે, પરંતુ તેમના ચહેરા પર ચિંતા દેખાઈ આવે છે.

અમારી વાતચીતની વચ્ચે યમુનાની વધુ બે બહેનો આવે છે. યમુના કહે છે કે તેની મોટી બહેને તેને ઘણો સાથ આપ્યો છે.

તે કહે છે, 'અમે બહેનોએ ઘરનું બધું કામ કરવાનું હોય છે. ઈંટો બનાવવાથી લઈને ચૂલા-ચોકડા બનાવવા સુધી... હવે જ્યારે અમને દીકરી છે, તો અમારે આ કરવાનું છે.

હું ભણી શકું એ માટે મારી મોટી બહેન મારું બધું કામ કરતી. મારા અભ્યાસને કારણે ઘરનું કામ નથી થતું, હું કોઈ કામ કરી શકતો નથી એમાં પરિવારના સભ્યોને કોઈ વાંધો ન હોવો જોઈએ. જ્યારે NEETનું પરિણામ આવ્યું ત્યારે હું રડવા લાગી. માની ન શક્યો કે હું પાસ થઈ ગઈ છું.

યમુનાની માતા દરવાજે ઊભેલી યમુનાની વાત સાંભળી રહી છે. થોડીવાર પછી તે પણ આવીને બેસી જાય છે. હું તેને પૂછું છું કે મને યમુના વિશે કંઈક જણાવો. તે કહે છે, 'હું અભણ છું. મને પેન્સિલ કેવી રીતે પકડવી એ પણ આવડતું નથી. લગ્ન કરીને જ્યારે હું મારા સાસરે આવી ત્યારે તે (યમુનાના પિતા) પણ મને આ માટે ટોણા મારતા હતા. પછી મને સમજાયું કે વાંચવું કેટલું મહત્ત્વનું છે. મેં શરૂઆતથી જ વિચાર્યું હતું કે હું મારાં બાળકોની આવી સ્થિતિ નહીં થવા દઉં.

યમુના તેના પિતા સાથે છે.
યમુના તેના પિતા સાથે છે.

હું યમુનાના પિતાને પૂછું છું. તમે ક્યાં સુધી અભ્યાસ કર્યો છે?

તેઓ કહે છે - 5મી સુધી.

તેઓ કહે છે, 'અમે મૂળભૂત રીતે મધ્યપ્રદેશના રીવા જિલ્લાના છીએ. પપ્પા કામ માટે એક શહેરથી બીજા શહેરમાં જતા. આ સમય દરમિયાન તેઓ કિલ્લામાં આવ્યા અને ત્યારથી અહીં સ્થાયી થયા. એ સમયે મારી ઉંમર 6 વર્ષની હોવી જોઈએ. અમારી પાસે જમીનનો ટુકડો પણ નથી. ગમે તે હોય, આ જ ઘર છે. મેં નાનપણથી જે ઈંટ બનાવવાની શરૂઆત કરી હતી એ હજુ પણ ચાલુ છે. પહેલાં આ ઘર ઝૂંપડીનું હતું. જ્યારે હું મોટો થયો ત્યારે મારા ભાઈઓએ મને ઘરથી અલગ કરી દીધો. આ કહેતાં યમુનાના પિતા અટકી જાય છે.

યમુના તેમને સાંત્વના આપવા લાગી. તે કહે છે, 'વરસાદના દિવસોમાં બહાર કરતાં ઘરની અંદર વધુ પાણી વહી જતું હતું. અમે આખી રાત જાગતા પસાર કરતા. લાકડું ભીનું થઈ જતું. ઘણા દિવસો સુધી ખાવાનું પણ બરાબર રાંધી શકાયું ન હતું.

હવે ગેસનો ચૂલો લગાવવામાં આવ્યો છે, એના પર ચા-પાણી બનાવવામાં આવે છે. આજે પણ ચૂલા પર ભોજન બનાવવામાં આવે છે. દર મહિને ગેસ ભરી શકાય એટલા પૈસા નથી.

યમુના તેના પિતા સાથે છે. યમુનાના પિતા મોટેથી હસવા લાગે છે, પરંતુ તેમના ચહેરા પર ચિંતા દેખાઈ આવે છે. અમારી વાતચીતની વચ્ચે યમુનાની બે બહેનો આવે છે. યમુના કહે છે કે તેની મોટી બહેને તેને ઘણો સાથ આપ્યો છે. તે કહે છે, 'અમારે બહેનોએ ઘરનું બધું કામ કરવાનું હોય છે. ઈંટો બનાવવાથી લઈને રસોઈ-ઘરકામ સુધી... હવે દીકરી છીએ, તો અમારે આ કરવું જ પડે.

યમુનાની માતા દરવાજે ઊભી રહી વાત સાંભળી રહી છે. થોડીવાર પછી તે પણ આવીને બેસી જાય છે. હું તેમને પૂછું છું કે મને યમુના વિશે કંઈક જણાવો. તેઓ કહે છે, 'હું અભણ છું. મને પેન્સિલ કેવી રીતે પકડવી એ પણ આવડતું નથી. લગ્ન કરીને જ્યારે હું મારા સાસરે આવી ત્યારે તે (યમુનાના પિતા) પણ મને આ માટે ટોણા મારતા હતા. પછી મને સમજાયું કે ભણવું કેટલું મહત્ત્વનું છે. મેં શરૂઆતથી જ વિચાર્યું હતું કે હું મારાં બાળકોની આવી પરિસ્થિતિ નહીં થવા દઉં.

યમુના તેની બહેનો સાથે.
યમુના તેની બહેનો સાથે.
તસવીરમાં યમુના, તેનાં માતા-પિતા.
તસવીરમાં યમુના, તેનાં માતા-પિતા.

આ ગામની કેટલીક મહિલાઓ યમુનાને મળવા આવી છે. યમુનાના પિતા કહે છે, 'અમારો સમાજ વિચારે છે કે દીકરી જ્યારે 17-18 વર્ષની થાય ત્યારે તેના લગ્ન કરાવી દેવા જોઈએ. યમુના વિશે ઘણું સાંભળવું પડ્યું છે. ગામના લોકો કહેતા કે દીકરી હવે જુવાન થઈ ગઈ છે. તેના લગ્ન કરાવો, નહીં તો કોઈ છોકરો નહીં મળે.

પિતાની વાત સાંભળીને યમુના સહેજ સ્મિત સાથે બોલે છે, 'જ્યારે મેં NEETની તૈયારી શરૂ કરી ત્યારે ગામલોકો અને સંબંધીઓ કહેતા કે પોતાની હેસિયત નથી જોઈ, ડોક્ટર બનવા નીકળી છે. પિતા પાસે ખાવા માટે કંઈ નથી, દીકરીને ડોક્ટર બનાવવા નીકળ્યા છે. અરે! તું કેટલાં વર્ષોથી તૈયારી કરી રહી છે? કંઈ થવાનું નથી, ક્યાં સુધી તૈયારી કરતી રહીશ. હવે લગ્ન કરી લે. ઘરનો બોજ દૂર થશે.

બાળપણમાં જે સપનું જોયું હતું એ મારે પૂરું કરવાનું હતું.

યમુના બાળપણથી જ ડોક્ટર બનવા માગતી હતી.
યમુના બાળપણથી જ ડોક્ટર બનવા માગતી હતી.

મેં પૂછ્યું- તમને ક્યારે લાગ્યું કે તમારે ડૉક્ટર બનવું છે?

યમુના એક કિસ્સો કહે છે. તે કહે છે- પાડોશની એક મહિલા ગર્ભવતી હતી. ડૉક્ટર ન મળવા અને સમયસર ડિલિવરી ન થવાને કારણે જન્મેલા બાળકનો પગ વાંકોચૂંકો બની ગયો, જે આજે પણ છે.

જ્યારે હું જોતી હતી કે ગામમાં કોઈ યોગ્ય ડોક્ટર નથી. લોકોને નાની-મોટી સારવાર માટે પણ શહેરમાં જવું પડે છે છતાં સારા ડોક્ટરો મળતા નથી. આ મુશ્કેલીઓએ મને ડોક્ટર બનવાની પ્રેરણા આપી. મારા શિક્ષક મને પુસ્તક આપતા. મારી પાસે પહેલા મોબાઈલ પણ નહોતો. મેં ઑફલાઇન તૈયારી કરી છે. તમે જે ફોન જોઈ રહ્યા છો એ મારી શાળાના શિક્ષક દ્વારા ભેટ તરીકે આપવામાં આવ્યો હતો.

હવે મારો વારો છે. હું દરેક લોકોને એક સારા ડોક્ટર બનીને ગર્વ અનુભવ કરાવવાનું વચન આપું છું.

આગામી બુધવાર, 12 જુલાઈએ ખુદ્દાર કહાનીમાં વાંચો .........................................................................................

જ્યારે હું 12 વર્ષની હતી ત્યારે મને ખબર પડી કે હું ટ્રાન્સજેન્ડર છું, પછી મારા પરિવારના સભ્યોએ મને ઘરની બહાર કાઢી મૂકી.

મારો જન્મ થયો ત્યારે મારું નામ કમલેશ રાખ્યું. મારા પરિવારના સભ્યોની નજરમાં હું છોકરો હતો, પણ જેમ જેમ મોટો થતો ગયો તેમ તેમ મને લાગતું હતું કે હું ખોટા શરીરમાં જન્મ્યો છું. મને સજાવટ ગમતી. છુપાઈને લિપસ્ટિક અને કાજલ લગાવતી હતી. એક દિવસ જ્યારે પરિવારના સભ્યોને ખબર પડી તો તેમનું સીધું કહેવું હતું- જો તારે ઘરમાં રહેવું હોય તો છોકરાની જેમ રહે, નહીં તો ઘર છોડીને જતો રહે. એ સમયે મારી ઉંમર માત્ર 12 વર્ષની હતી. શરીર પર જે કપડાં હતાં એ પહેરીને ઘરની બહાર નીકળી ગઈ.

ખુદ્દાર કહાનીના આગામી એપિસોડમાં સંપૂર્ણ વાર્તા વાંચો..

ન્યૂઝ હજી બાકી છે

પૂરા ન્યૂઝ વાંચો દિવ્ય ભાસ્કર એપ પર. સાથે જ મેળવો ઝડપી અપડેટ અને બહેતર રીડિંગ એક્સપિરિયન્સ
  • પસંદના ન્યૂઝ
  • ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
  • લાઇવ અપડેટ
પૂરા ન્યૂઝ વાંચો એપ પર
પ્રીમિયમ મેમ્બર છો, તો લોગિન કરો

ન્યૂઝ હજી બાકી છે

પૂરા ન્યૂઝ વાંચો દિવ્ય ભાસ્કર એપ પર. સાથે જ મેળવો ઝડપી અપડેટ અને બહેતર રીડિંગ એક્સપિરિયન્સ
Scan QR to download app
એપ ડાઉનલોડ કરવા માટે QR સ્કેન કરો
Download android app - Divya BhaskarDownload ios app - Divya Bhaskar
  • મનપસંદ એલર્ટ
  • ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
  • લાઇવ અપડેટ
પ્રીમિયમ મેમ્બર છો, તો લોગિન કરો

Local News

Today Weather Update

Our Group Site Links