- Gujarati News
- Bhaskar khaas
- Sunday jazbaat
- Urmila's Story: Molki Bride Sold In Haryana Faces Exploitation, Denied Status By In Laws
સન્ડે જઝબાત: હું ખરીદેલી છું, વહુનો દરજ્જો ન મળ્યો:પતિના મૃત્યુ પછી ફરીથી મને વેચવાનો પ્રયાસ કર્યો; હરિયાણામાં 'પારો'નું જીવન પ્રાણીથી પણ ખરાબ
- કૉપી લિંક

મારું નામ ઉર્મિલા છે. મારો જન્મ મધ્ય પ્રદેશના સિવની જિલ્લાના એક ગામમાં થયો. એક દલાલે મને લગ્નના બહાને છેતરી. તેણે મને હરિયાણાના જીંદના રહેવાસી કુબૂલ લાઠરના હાથોમાં વેચી દીધી. હરિયાણામાં આ રીતે ખરીદીને આવેલી દુલ્હનોને પારો કે મોલકી કહે છે. તેમને ₹20,0
શરૂઆતમાં મારા પતિ મને પોતાના ઘરે લઈને ન આવ્યા. તેમણે મારા પિયરમાં જ એક ભાડાનું ઘર લીધું અને તેમાં મને રાખી. જ્યારે મારા માતા-પિતાએ તેમના પર દબાણ બનાવ્યું તો તેઓ મને હરિયાણાના જીંદ જિલ્લાના પોતાના ગામ કરસૌલા લઈને આવ્યા. અહીં આવી તો મારા પતિના માતા-પિતાએ મને ઘરમાં ઘૂસવા ન દીધી. તેઓ મને વહુ માનવા તૈયાર નહોતા. ત્યારબાદ મારા પતિએ કરસૌલામાં જ એક ભાડાનો રૂમ લીધો અને પછી હું ત્યાં રહેવા લાગી.
તે રૂમમાં રહેતી વખતે હું મારા પતિના મા-બાપના ખેતરમાં જ મજૂરી કરતી, જેના બદલે તેઓ મને થોડું અનાજ આપતા હતા. જ્યારે મારા પતિનું કેન્સરથી મૃત્યુ થયું તો તેમના મા-બાપે મને ફરીથી વેચવાની કોશિશ કરી. મેં સાફ ના પાડી દીધી. તેમની નજર મારી દીકરી પર હતી. તે વખતે પોલીસે પણ મારી મદદ ન કરી. એક દિવસ પરેશાન થઈને હરિયાણાના મુખ્યમંત્રી રહેલા મનોહર લાલ ખટ્ટરની ગાડીની સામે જઈને બેસી ગઈ. પછી મારા પતિના મા-બાપે મને રહેવા માટે એક રૂમ આપ્યો, પણ વહુનો દરજ્જો આજ સુધી મળ્યો નથી.

અમે ચાર ભાઈ-બહેન હતા. ઘરમાં ગરીબી ખૂબ હતી. ઘરમાં તો ઘણીવાર ખાવા માટે કંઈ નહોતું હોતું. મારા પિતાજી પાસે એટલા પૈસા નહોતા કે તે મારા ક્યાંક લગ્ન કરી શકે. હું 16 વર્ષની હતી. એક દલાલ મારા માતા-પિતાને મળ્યો. તેણે પિતાજીને મારા લગ્ન એક ડ્રાઇવર સાથે કરવા માટે મનાવ્યા. તે ડ્રાઇવર હરિયાણાના જીંદનો રહેવાસી હતો. નામ હતું- કુબૂલ લાઠર.
કુબૂલ અવારનવાર મારા ગામ ટ્રક લઈને આવતો હતો. દલાલે પિતાજીને કહ્યું કે કુબૂલ સારા પૈસા કમાય છે. તમારી દીકરીને સારી રીતે રાખશે. લગ્ન માટે કોઈ પૈસા પણ નહીં લે. તેણે મને પણ કહ્યું કે મને કોઈ તકલીફ નહીં થાય. ખાવાનું-કપડાં બધું મળશે. છેવટે ગરીબીના કારણે મારા માતા-પિતા માની ગયા. જોકે, બાદમાં ખબર પડી કે દલાલે તેના માટે પૈસા લીધા હતા. એક રીતે તેણે મને વેચી દીધી હતી. તેના માટે તેણે કેટલા પૈસા લીધા હતા, આજ સુધી ખબર નથી પડી.
ખેર, આ રીતે મારા લગ્ન નક્કી થયા. 2010માં એક મંદિરમાં કરાવવામાં આવ્યા.
વહુ બની પણ ભાડાના મકાનમાં રહેવું પડ્યું લગ્ન થઈ ગયા, પણ મારા પતિ મને પોતાના ઘરે લઈને ન આવ્યા. તેમણે મારા પિયરમાં જ એક ભાડાનું ઘર લીધું. તેમાં ત્રણ વર્ષ રાખી. તે દરમિયાન તે બે-ત્રણ મહિને એકવાર ટ્રક લઈને આવતા હતા. ત્યારે જ ખબર પડી ગઈ હતી કે તે વચેટિયા એટલે કે દલાલે મને વેચી છે.
હવે મારા લગ્નના ત્રણ વર્ષ થઈ ચૂક્યા હતા. એટલે કે 2013ની વાત છે. એક દિવસ મારા પતિ ટ્રક લઈને આવ્યા. તે દિવસે મારી મા તેમને મળવા પહોંચ્યા. તેમણે કહ્યું કે મારી દીકરીને પોતાની સાથે લઈને જાઓ, નહીં તો અમે તેના ક્યાંક બીજે લગ્ન કરી દઈશું. માના દબાણમાં મારા પતિ મને હરિયાણાના જીંદ જિલ્લાના પોતાના ગામ કરસૌલા લઈને આવ્યા. ઘરે પહોંચી તો તેમના મા-બાપે કહ્યું - 'તું બહારથી વહુ લઈને આવ્યો છે, અમે તેને અમારા ઘરમાં નહીં ઘૂસવા દઈએ.'
ત્યારબાદ મારા પતિએ કરસૌલામાં જ ભાડાનો એક રૂમ લીધો. તેમાં રાખી. આખરે, પિયરમાં ત્રણ વર્ષ ભાડે રહ્યા પછી હવે પોતાના પતિના ઘરે પણ ભાડાના રૂમમાં રહેવા લાગી.

એક દિવસ મારા પતિના પિતા મારા તે રૂમ પર આવ્યા. કહેવા લાગ્યા - 'ખેતરમાં ઘઉંની ફસલ તૈયાર છે, તેને કાપવાની છે. મારા ઘરે આવીને રહો અને તેને કાપો. અમે તને ખરીદીને લાવ્યા છીએ, તેને વસૂલ કરીશ.' મેં તે દિવસે ખેતરમાં કામ કરવાની ના પાડી દીધી. તે દિવસે તો તેઓ પાછા ફર્યા.
ત્યારબાદ મારા પતિ કરસૌલા આવ્યા હતા. તેમના પિતા ફરી આવ્યા. કહેવા લાગ્યા - ખેતરમાં ઘઉંની ફસલ બગડી રહી છે. તેને કપાવવાની છે. પારોને ખેતરોમાં મોકલો. તે વખતે મને એક દીકરી પણ થઈ હતી. હું તેને સંભાળી રહી હતી. મારા પતિએ મને ખૂબ સમજાવી. કહ્યું - પોતાના ઘરનું કામ છે, કરી લો. હું તેમની વાત માનીને તૈયાર થઈ ગઈ.
પછી રોજ સવારે ખેતરમાં જતી અને સાંજ સુધી કાપણીનું કામ કરતી. ઘણીવાર તો કંઈ ખાધા-પીધા વિના ખેતના કામમાં લાગેલી રહેતી. તેના બદલે મારા પતિના ઘરના લોકો બસ ખાવા માટે થોડા ઘઉં આપતા હતા. એક રીતે પોતાના જ ઘરમાં મજૂરી કરવા લાગી હતી. ત્યાં રોજ ખેતરમાંથી કામ કરીને પોતાના રૂમ પર આવી જતી હતી.
એક દિવસ ફરી મારા પતિના પિતાજી આવ્યા. બોલ્યા - ખેતરમાંથી કામ કરીને રૂમ પર ન આવતી. ઘરે આવી જજે, ત્યાંનું પણ કામ કરજે. પછી હું તેમના ઘરે જવા લાગી અને ત્યાંનું બધું કામ કરતી. ત્યાં મારી પાસે ઝાડૂ, પોતું, વાસણ, કપડાં ધોવા, છાણની સફાઈ વગેરે કરાવવામાં આવતું. રસોડામાં જવાની મંજૂરી નહોતી. ચૂલો નહોતી અડી શકતી કારણ કે તેઓ મને અછૂત માનતા હતા.
અહીં સુધી કે આ લોકો અમારા મા-બાપને પણ મજૂર સમજતા હતા. સિવનીથી તેમને પણ બોલાવી લાવ્યા અને પોતાના ઘર, ખેતનું કામ કરાવવા લાગ્યા.
હવે જ્યારે તેમના સગાં-સંબંધીઓના ત્યાં લગ્ન-પ્રસંગ હોય ત્યાં પણ લઈને જતા. ત્યાં પણ બધું કામ કરતી. એક સગાંના ત્યાં લગ્નમાં ગઈ, તો ત્યાં ખબર પડી કે મારા પતિએ પહેલાથી જ બે લગ્ન કરી રાખ્યા છે. જ્યારે મેં પૂછ્યું તો તેમણે કહ્યું - રહું તો હું તારી સાથે જ છું, તને શું તકલીફ, શું કમી છે. તે મને વઢવા લાગ્યા. આખરે મેં દિલ પર પથ્થર રાખી લીધો. તે વિશે ફરીવાર વાત ન કરી.
વર્ષ 2019નું હતું. મારા પતિના ગળામાં કેન્સરની ખબર પડી. ત્યારબાદ તેમણે ડ્રાઇવરી છોડી દીધી અને ઘરે રહેવા લાગ્યા. ઘરનો ખર્ચ ચલાવવા માટે હું ખેતરોમાં મજૂરી કરતી. દીકરી નાની હતી. તેને પણ સાથે લઈને જતી હતી.
ઇલાજના પૈસા નહોતા. મેં તેમના મા-બાપ પાસેથી પૈસા માંગ્યા, પણ તેમણે કહ્યું- અમારી પાસે પૈસા નથી, તું આવીને અમારા ઘરમાં રહી શકે છે. તેનાથી તારું રૂમનું ભાડું બચશે. પછી હું મારા પતિના ઘરવાળાઓ સાથે આવીને રહેવા લાગી.
પણ મારા પતિની હાલત દિવસે-દિવસે ખરાબ થતી જતી હતી. ઇલાજ માટે ગામવાળાઓ પાસેથી ફાળો ભેગો કર્યો. તેમને એક હોસ્પિટલમાં ભરતી કરાવ્યા. થોડા દિવસ હોસ્પિટલમાં ભરતી રહ્યા. એક દિવસ તેમની હાલત ઘણી ખરાબ થઈ. તે દરમિયાન તેમને ઘણા લોકો જોવા આવી રહ્યા હતા. મારા જેઠ પણ ત્યાં હતા. તેમણે મને જબરદસ્તી ઘરે મોકલી દીધી. તે નહોતા ઇચ્છતા કે છેલ્લા સમયે હું મારા પતિની સાથે રહું. આખરે હું ઘરે આવી ગઈ. આગલી સવારે મારા જેઠ ઘરે આવ્યા અને જણાવ્યું કે કુબૂલનું મૃત્યુ થઈ ગયું છે.

હજી મારા પતિના મૃત્યુને એક દિવસ પણ નહોતો વીત્યો. તેમના ઘરના લોકો કહેવા લાગ્યા - એવું કર તું મારા બીજા દીકરા સાથે લગ્ન કરી લે. અસલમાં, તેઓ ઇચ્છતા હતા કે ફ્રીમાં મળેલી નોકરાણી ક્યાંક બીજે ન જાય. પણ મેં બીજા લગ્નની ના પાડી દીધી. મેં કહ્યું કે મારે આ જ ઘરમાં રહેવું છે. મને મારા પતિનો હિસ્સો આપો, જેથી પોતાની દીકરીને ઉછેરી શકું.
તેઓ નહોતા માની રહ્યા. કહેવા લાગ્યા કે જો મારા બીજા દીકરા સાથે લગ્ન ન કરી શકે તો તારા ક્યાંક બીજે લગ્ન કરાવી દઈએ. કહેવા લાગ્યા- 'અમે તને એક લાખ રૂપિયા અને વીંટી આપીશું.' આ રીતે તેઓ મને ફરીથી વેચવા તૈયાર હતા. પણ મેં ઇનકાર કરી દીધો.
મદદ માટે પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી. ત્યાં પોલીસવાળા પણ કહેવા લાગ્યા - આખરે જ્યારે તારા બીજી જગ્યાએ લગ્ન કરવામાં આવી રહ્યા છે, તો કેમ નથી કરી લેતી! પછી પોલીસ સ્ટેશનથી પાછી ફરી. મને તે વખતે દીકરીની ખૂબ ચિંતા થઈ રહી હતી. વિચારી રહી હતી કે જો મને મારી નાખશે, તો મારી દીકરીનું શું થશે- ક્યાંક તે લોકો તેને પોતાના ઘરની નોકરાણી ન બનાવી લે કે મોટી થવા પર ક્યાંક વેચી ન દે.
આ રીતે ખૂબ પરેશાન હતી. તે 2021નું વર્ષ હતું. મને ખબર પડી કે હરિયાણાના મુખ્યમંત્રી મનોહર લાલ ખટ્ટર અમારા ગામ તરફ આવી રહ્યા છે. નક્કી કર્યું કે તેમની પાસે ન્યાય માંગીશ. CM જે રસ્તા પરથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. ત્યાં જઈને બેસી ગઈ અને તેમનો રસ્તો રોકી લીધો. મદદની વિનંતી કરી. કહ્યું - મારા પતિનું મૃત્યુ થઈ ચૂક્યું છે. મારી પાસે ન તો રહેવા માટે ઘર છે, ન ખાવા માટે કંઈ. મારી એક દીકરી પણ છે. મારા ગુજરાનની વ્યવસ્થા કરો.
CMના કહેવાથી તે દિવસે DC, મને લઈને મારા પતિના ઘરે આવ્યા. તેમણે એક રૂમ અપાવ્યો. હવે તેમાં કોઈક રીતે રહી રહી છું. તેમાં ન તો શૌચાલય કે ન તો કોઈ બાથરૂમ. અહીં રહેવા દરમિયાન મારા પતિના ઘરના લોકો ન તો મારી સાથે વાત કરે છે અને ન જ મારી દીકરી સાથે. આ રીતે મને આજે મારા પતિના ઘરમાં વહુનો દરજ્જો નથી મળ્યો. હું આ સમયે બીમાર ચાલી રહી છું. ડોક્ટરોએ જણાવ્યું છે કે મારા દિલમાં છિદ્ર છે, પણ મારી પાસે ઇલાજ માટે પૈસા નથી.
હવે મારી દીકરી પણ થોડી મોટી થઈ ગઈ છે. સ્કૂલ જાય છે પણ ત્યાં તેની સાથે ભેદભાવ થાય છે. બાળકો તેને પારોની દીકરી કહીને ચીડવે છે. એક દિવસ મેં સ્કૂલે જઈને ફરિયાદ કરી, પણ તેને હવે પણ એ જ રીતે ચીડવવામાં આવે છે.
આ દરમિયાન, CM ખટ્ટરનો રસ્તો રોકવાનો મારો વીડિયો વાયરલ થઈ ગયો હતો. વીડિયો જોઈને દિલ્હીની એક સંસ્થા મારી મદદ માટે આવી. તે વીડિયો જોઈને કેટલાક વકીલોએ પણ મારો સંપર્ક કર્યો. તે લોકો હરિયાણામાં આ રીતે પારો બનીને આવેલી મહિલાઓની મદદ કરે છે. તે લોકોએ મારો ઉત્સાહ વધાર્યો અને હરિયાણાની બાકી પારો માટે કામ કરવા કહ્યું. હું તૈયાર થઈ ગઈ. તે લોકોએ એક સખી સંઘ બનાવવામાં મારી મદદ કરી. આ સંઘના માધ્યમથી હવે અમે જીંદ જિલ્લામાં બાકી પારો માટે કામ કરી રહ્યા છીએ. અમે તેમને તેમના હક માટે જાગૃત કરીએ છીએ.
આ રીતે જાગૃત કરવા દરમિયાન એકવાર એક પારોને મળી. તેને બાળક થયું હતું. તેના પતિના ઘરવાળાઓએ તેનું બાળક છીનવી લીધું હતું અને તેને ઘરેથી કાઢી મૂકી હતી. બાદમાં ખબર પડી કે તેને બીજી જગ્યાએ વેચી દેવામાં આવી. આ જ રીતે અહીં પારોની હાલત ખૂબ ખરાબ છે. કેટલાક પુરુષોએ શરાબના પૈસા માટે આ પારોને વેચી દીધી. કેટલીકને મારી નાખવામાં આવી, જેની આજ સુધી લાશ મળી નથી.
થોડા મહિના પહેલા જ એક પારોએ ફાંસી લગાવી હતી. ઘણીવાર મને લાગ્યું કે ઝેર ખાઈ લઉં. આ રીતે હરિયાણામાં ગરીબી અને લાચારીમાં અમે પારો વારંવાર વેચાઈએ છીએ. એક રીતે જાનવરોથી પણ બદતર છે અમારી જિંદગી.
છેવટે કહીશ કે- અમારા પતિના મૃત્યુ પછી અમને ઘરમાં રહેવા દેવામાં આવે. અમને વહુનો દરજ્જો મળે. તેમની જાયદાદમાં હિસ્સો આપવામાં આવે. પારોને ફરીથી વેચવાની પરંપરા પર રોક લાગે. એટલું જ નહીં, અમે આ પણ ઈચ્છીએ છીએ કે અમને કોઈ પારો ન કહે. તેના માટે અમે બધી પારો બહેનોએ એક માંગપત્ર પણ તૈયાર કર્યું છે.
ન્યૂઝ હજી બાકી છે

- પસંદના ન્યૂઝ
- ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
- લાઇવ અપડેટ
















