- Gujarati News
- Bhaskar khaas
- Positive story
- Positive Story: Kids Educational Kit Company Turnover Rs. 50 Crores
પોઝિટિવ સ્ટોરી: મેળામાં સ્ટોલ લગાવીને 50 કરોડની કંપની ઊભી કરી:રમતાં-રમતાં જ એજ્યુકેશનલ કિટ બનાવી, એક સમયે લંડનમાં સેન્ડવિચ બનાવતો હતો
- કૉપી લિંક

2008-09ની વાત છે. હું 19 વર્ષનો હતો. અભ્યાસ માટે લંડન જવાની સંપૂર્ણ તૈયારીઓ કરી લેવામાં આવી હતી. એક દિવસ અચાનક મારા દાદાનું અવસાન થયું. હવે હું વિચારવા લાગ્યો કે મારે વિદેશ જવું જોઈએ કે નહીં…. મેં મારા પિતાને પૂછ્યું તો તેમણે કહ્યું - જે થવાનું હતું
હું ખોટું બોલ્યું અને કહ્યું - હા, મારી પાસે પૈસા છે. સાચું કહું તો મારી પાસે માત્ર 28 હજાર રૂપિયા હતા. આટલા પૈસા લઈને હું લંડન ગયો. ખરેખર ઘરની પરિસ્થિતિને જોતાં હું મારા પિતા પાસેથી વધુ પૈસા માગી શક્યો નહીં.
મને લંડન વિશે કંઈ ખબર નહોતી. જતાં પહેલાં મેં કેટલાક લોકો સાથે વાત કરી હતી કે મને રહેવા માટે ઘરની જરૂર છે, પરંતુ જ્યારે હું પહોંચ્યો ત્યારે મને કોઈ આશ્રય મળ્યો નહોતો. બધાએ મોં ફેરવી લીધું. હું એક ગુરુદ્વારામાં રહેવા માટે મજબૂર થયો.
મારી સાથે મધ્યપ્રદેશની ઈન્દોરની કંપની 'ક્લાસ મોનિટર'ના ફાઉન્ડર વિજિત પાંડે છે. તે પોતાના શરૂઆતના દિવસોની વાતો કહી રહ્યા છે. વિજિતની કંપની નાનાં બાળકો માટે ગેમ્સ દ્વારા વાંચન અને લેખન શીખવા માટે કિટ તૈયાર કરે છે.

બપોરના 2 વાગ્યા છે. પહેલી નજરે વિજિતની ઓફિસ કોઈ આઈટી કંપની જેવી લાગે છે. અંદર જતાં જ ઓફિસની દીવાલ પર અલગ-અલગ ફ્રેમમાં અનેક બાળકોનાં ચિત્રો જોવા મળે છે. સામે એક ડિસ્પ્લે પર અનેક બોક્સ છે.
વિજિત કહે છે, 'છેલ્લાં 8 વર્ષથી અમે નાનાં બાળકોના માઈન્ડ ડેવલપ કરવાનું કામ કરી રહ્યા છીએ. ખરેખર 1થી 6 વર્ષની વય વચ્ચે બાળકોનો માનસિક વિકાસ 18 ટકા થાય છે. આ ઉંમરે, માતાપિતા તેમનાં બાળકોના હાથમાં સ્ક્રીન આપી દે છે, જે ખતરનાક છે.
વિજિતની કંપનીના ડિઝાઈન વિભાગમાં વિવિધ કેટેગરીની કિટ્સ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. ગણતરી, સંખ્યા, પ્રાણીઓ, કાર્ટૂન… આ બધાને લગતી પ્રિન્ટ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. વિજિત જણાવે છે, 'અમે આ કિટ્સને એવી રીતે ડિઝાઇન કરીએ છીએ કે બાળકો આકર્ષિત થાય.
દરેક ઉંમરનાં બાળકો માટે અલગ-અલગ કિટ્સ તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેથી તેમની શીખવાની પ્રક્રિયા તેમની ઉંમર પ્રમાણે થાય. ધારો કે બાળક 3 વર્ષનું છે, તો તેણે 1,2,3…, A, B, C, D…, જે પ્રાણીઓની છબિઓમાંથી નામો ઓળખે જેવાં કલેક્શન એકત્રિત કરે છે.

તમે મને એ ગુરુદ્વારા વિશે કહેતા હતા? બિઝનેસની ચર્ચા કરતી વખતે હું વિજિતને એ દિવસો વિશે પૂછું છું.
તેઓ કહેવા લાગ્યા, 'રાતનો સમય હતો. ગુરુદ્વારાએ તેને રહેવા દેવાની ના પાડી દીધી. હું સિમ કાર્ડ ખરીદવા બહાર ભટકતો હતો, ત્યારે મેં કેટલાક ભારતીયોને જોયા. તેમણે મને મદદ કરી. મને બે-ત્રણ દિવસ રહેવાની જગ્યા આપી.
મારી પાસે જેટલા પૈસા હતા એમાં એકાદ-બે મહિના સુધી જીવવું પણ મુશ્કેલ હતું. એડમિશન લેતાંની સાથે જ મેં કામ શોધવાનું શરૂ કર્યું. દરેક દુકાનમાં મારો સીવી આપવા લાગ્યો. મને રેસ્ટોરન્ટ ચેઇનમાં હેલ્પર તરીકે નોકરી મળી.
આ એ સમય છે જ્યારે 2008-09માં ગ્લોબલ મંદી આવી હતી. ત્યાંના સ્થાનિક લોકોને પણ નોકરી મળતી ન હતી. મેં આજ સુધી ક્યારેય ઘરમાં રસોડામાં કામ પણ કર્યું નથી. ત્યાં મેં બ્રેડ કાપવાનું અને સેન્ડવિચ બનાવવાનું શરૂ કર્યું. ધીરે ધીરે મને એરિયા મેનેજર બનાવવામાં આવ્યો.

શું તમે ઈન્દોરના છો?
'હા, હું ઈન્દોરનો રહેવાસી છું, પણ મારો ઉછેર ઉત્તરપ્રદેશના કાનપુરમાં થયો છે. પપ્પા કાપડ ઉદ્યોગમાં નોકરી કરતા હતા. ઘરમાં કોઈ ધંધાકીય પ્રવૃત્તિ ન હતી. મારા પરિવારમાં હું એકમાત્ર બિઝનેસ કરું છું.
લંડનથી એકાઉન્ટ્સ અને ફાઇનાન્સનો અભ્યાસ કર્યા બાદ મેં ત્યાં નોકરી કરવાનું શરૂ કર્યું. જે કંપની સાથે મેં મારી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી એ સમયે તેના 13 સ્ટોર હતા. જ્યારે તેણે નોકરી છોડી ત્યારે તેની પાસે 97 સ્ટોર હતા. અહીં જ મેં માર્કેટિંગથી લઈને ગ્રાહક વ્યવહાર સુધીની આંટી-ઘૂંટી શીખી. 2016ની વાત છે. હું જે વાતાવરણમાં હતો એ મારા માટે અને ભારતીય હોવાને કારણે સારું નહોતું. હું ફક્ત મારા વિશે જ વિચારતો હતો. એમ કહી શકાય કે હું સ્વાર્થી બની રહ્યો હતો. હું મનમાં વિચારવા લાગ્યો કે મારે હવે ભારત પરત ફરવું જોઈએ. જો હું હમણાં પાછો નહીં ફરું તો ક્યારેય પાછો ફરી શકીશ નહીં. હું લગભગ 27 વર્ષનો હતો.
ભારત આવતાં પહેલાં જ મેં બિઝનેસ કરવાનો પ્લાન કર્યો હતો. મારે ખેતી, આરોગ્ય અને શિક્ષણક્ષેત્રે જ બિઝનેસ કરવો હતો. મારા એક મિત્ર સાથે વાત કર્યા પછી મેં એજ્યુકેશન સેક્ટર પસંદ કર્યું.

એજ્યુકેશન સેક્ટર?
'2016-17 સુધીમાં સ્કૂલ તંત્રએ બાળકોના પરિવારો સાથે વાતચીત કરવા માટે વ્હોટ્સએપનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. મેં એક પ્લેટફોર્મ બનાવ્યું, જ્યાં સ્કૂલો અને માતાપિતા જોડાઈ શકે. સ્કૂલો બાળકોના શિક્ષણથી લઈને અભ્યાસ સામગ્રી સુધી બધું જ શેર કરી શકતી હતી.
એક વર્ષમાં ઈન્દોર અને અમદાવાદના 80 હજારથી વધુ વાલીઓ અમારી સાથે જોડાયા. એ પછી અમે બાળકો માટે ક્લાસમોનિટર નામની કિટ તૈયાર કરી. જ્યારે હું વિદેશથી પાછો આવ્યો ત્યારે મારી પાસે લગભગ 10 લાખ રૂપિયાની બચત હતી.
આ રૂપિયા મેં બિઝનેસમાં રોક્યા. મને યાદ છે, જ્યારે બાળકોની કિટ તૈયાર હતી ત્યારે અમે ઈન્દોરમાં એક પ્રદર્શનમાં સ્ટોલ લગાવ્યો હતો. સવારે 6થી રાત્રે 11 વાગ્યા સુધી અમે 50થી વધુ કિટ વેચી. આશરે રૂ.1.25 લાખનો બિઝનેસ કર્યો હતો.
પછી એવું લાગ્યું કે માતાપિતામાં આવી પ્રોડક્ટ્સની માગ છે. એકલા ઈન્દોરમાં જ અમે 400 પેરેન્ટ્સ સાથે જોડાયેલા હતા. આજે અમે લગભગ 3 લાખ વાલી સુધી પહોંચ્યા છીએ.

વિજિત કહે છે, 'B2C એટલે કે બિઝનેસ ટુ કન્ઝ્યુમરમાં માર્કેટિંગ સૌથી વધુ ખર્ચ કરે છે. મને ફંડ માટેની સમસ્યા હતી. મેં લોકેશન મુજબ, કેટલીક માતાઓનો સંપર્ક કર્યો, જેમણે તેમના પોતાના ઉપયોગ માટે મારી પાસેથી પ્રોડક્ટ ખરીદી હતી.
બાદમાં મેં તેમને ે જગ્યાના ડિસ્ટ્રિબ્યુટર બનાવ્યા. આ કારણે અમારો બિઝનેસ ચાલવા લાગ્યો. આજે અમે અમારી વેબસાઇટ અને ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ દ્વારા પ્રોડક્ટોનું વેચાણ કરી રહ્યા છીએ. અમે એક પ્રોડક્ટથી શરૂઆત કરી. આજે 25થી વધુ કેટેગરીની પ્રોડક્ટ છે. લગભગ 100 લોકો કામ કરે છે. આ વર્ષે અમે લગભગ રૂ. 50 કરોડનું ટર્નઓવર કરીશું.
એક સમય એવો આવ્યો, જ્યારે બિઝનેસમાં ઘણી અડચણો આવી. મને યાદ છે- કોરોના દરમિયાન એવી ઘણી ડીલ હતી, જે રદ કરવામાં આવી હતી. પેમેન્ટ અટકી ગયું હતું. એ સમયે પરિવારે સૌથી વધુ મદદ કરી. અમે છેલ્લા 5-6 મહિનાથી નફાકારક કંપની ચલાવીએ છીએ. આગામી એક-બે વર્ષમાં 500 લોકોની ટીમ બનાવવાનું પ્લાનિંગ છે.

ન્યૂઝ હજી બાકી છે

- પસંદના ન્યૂઝ
- ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
- લાઇવ અપડેટ
















