- Gujarati News
- Bhaskar khaas
- Khudaar kahaani
- The Youth Of Surat Became A Support To The Needy
ખુદ્દાર કહાની- સુરતનો તરુણ જરૂરિયાતમંદોનો સહારો બન્યો:પિતાના અવસાનના કારણે ભણવાનું છોડ્યું, શેલ્ટરહોમમાં રહ્યો; આજે 22 સ્થળે શેલ્ટરહોમ ચલાવે છે
- કૉપી લિંક

'65-70 વર્ષની એક વૃદ્ધ મહિલાને દોઢ વર્ષ પહેલાં ફળ વેચનારો આ આશ્રમમાં મૂકવા આવ્યો હતો. મહિલાનો પુત્ર મૃત્યુ પામ્યો હતો. એ બાદ પુત્રવધૂએ તેને ઘરની બહાર કાઢી મુકી હતી. તે ઘણા દિવસો સુધી રસ્તા પર ભટકતી રહી.'
'એક અન્ય વ્યક્તિ છે, જે છેલ્લાં 3 વર્ષથી અહીં રહે છે. થોડા મહિના પહેલાં ગેંગરીનને કારણે તેનો એક પગ કાપવો પડ્યો હતો. આ વ્યક્તિના લગ્ન 35 વર્ષની ઉંમરે થયા હતા. આ સંબંધ લગભગ 5 વર્ષ સુધી ચાલ્યો, પછી બધું ખતમ થઈ ગયું. બંનેએ એકબીજાને છૂટાછેડા આપી દીધા.'
'આ પછી તેના ભાઈઓએ તે વ્યક્તિને દોઢ વર્ષ સુધી પોતાની સાથે રાખ્યો અને પછી તેને ઘરની બહાર કાઢી મૂક્યો. મિલકતમાંથી તેનો હિસ્સો પણ ભાઈઓએ પોતાના નામે કરી દીધો. તે વ્યક્તિ 13 વર્ષથી એક પરિચિત સાથે રહે છે અને કામ કરતી. જ્યારે શરીરે સાથ આપવાનું બંધ કર્યું તો ત્યાંથી પણ તે બેઘર થઈ ગયો.'
'માત્ર એક-બે નહીં, પણ આવા અસંખ્ય કિસ્સાઓ મારી સામે આવે છે. શરૂઆતમાં તો આ લોકોની પીડા સાંભળીને મારું હૃદય ફાટવા લાગ્યું. હું વિચારતો હતો કે દુનિયામાં જેમનું કોઈ નથી તેમની સંભાળ કોણ રાખશે. હવે હૃદય પથ્થર બની ગયું છે. રડવાને બદલે હું છેલ્લાં 9 વર્ષથી આવા લોકોના ભલા માટે કામ કરી રહ્યો છું.'
મારી સામે 30 વર્ષનો તરુણ મિશ્રા છે, જે પોતાની કહાની અને દર્દ સંભળાવી રહ્યો છે.

હું તરુણને સુરતમાં મળ્યો. જ્યારે લોકોએ તેના કામ વિશે કહ્યું, ત્યારે મને લાગ્યું કે તે વૃદ્ધ વ્યક્તિ હશે. જ્યારે હું તેને પહેલીવાર મળ્યો ત્યારે સૌથી પહેલા તેની ઉંમર પૂછી.
તે કહે, ‘તમારો વાંક નથી. સામાન્ય રીતે લોકોને લાગે છે કે જ્યારે તેઓ જવાબદારીઓમાંથી મુક્ત થઈને અંગત કામોમાંથી મુક્ત થઈ જશે ત્યારે તેઓ સમાજ માટે અને અન્ય લોકો માટે કંઈક કરશે. મેં ક્યારેય એવું વિચાર્યું નથી.
કદાચ એટલા માટે કે હું પણ એક સમયે લાચાર હતો. હું પીડા અનુભવું છું. આ કારણે જ કદાચ આજે બીજાને ટેકો આપવો અને તેમને મદદ કરવામાં સારું લાગે છે.'
તરુણ કહે છે કે ચાલો... હું સેલ્ટર હોમની મુલાકાત લઈએ, જ્યાં આવા 3 હજારથી વધુ લોકો રહે છે.

શેલ્ટર હોમ તરફ આગળ વધીને મેં તેને પૂછ્યું- શું તમે સુરતના છો?
‘ના ના, હું બિહારના સમસ્તીપુર જિલ્લાનો છું.’
તમે સુરત કેવી રીતે આવ્યા?
તરુણ એ દિવસોની પીડાને હસીને છુપાવે છે, કહે છે કે 'બિહારથી દિલ્હી, દિલ્હીથી બિહાર, પછી સુરત.
અને હા તમે મારી ઉંમર જાણવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા. હું 30 વર્ષનો છું, પરંતુ સંઘર્ષની વાર્તા ઘણી લાંબી છે.
તે થોડો સમય મૌન રહે છે અને સમજાવે છે, 'હું 3 વર્ષનો હતો ત્યારે પિતા રોજીરોટીની શોધમાં દિલ્હી આવ્યા હતા. ગામમાં ઘરની હાલત ખરાબ હતી.'
'મમ્મીએ પપ્પાને કહ્યું કે હવે તેમને પણ બાળકો છે. ખર્ચ વધી રહ્યો છે, ખેતીમાંથી કંઈ થતું નથી. આપણી પાસે પણ બહુ ઓછી જમીન છે, આમ તો છે જ નહીં. જો બીજે ક્યાં જઈને બે રૂપિયા કમાઈ લો તો કદાચ યોગ્ય ભોજન અને રોટલી મળી જશે. બાળકોનું શિક્ષણ પણ યોગ્ય રીતે થશે. આ રીતે અમે દિલ્હી શિફ્ટ થયા. પપ્પા બહુ ભણેલા નહોતા. તેમણે દવાની દુકાનમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. મને સરકારી શાળામાં પ્રવેશ મળ્યો. દિલ્હીની એજ્યુકેશન સિસ્ટમમાં હવે અને ત્યારનો ઘણો તફાવત હતો. આ વાત 2000ની આસપાસ છે.
શું તમારી પાસે બાળપણના કોઈ ફોટા વગેરે છે?
તરુણ એક લાઇનમાં કહે છે, 'ફોટો નથી. એ સમયે મોબાઈલનો ઉપયોગ કરવાનો અને ફોટોગ્રાફ લેવાનો ટ્રેન્ડ નહોતો. જો આપણે લોઅર મિડલ ક્લાસનાં ઘરોનું ધ્યાન રાખીએ તો એ મોટી વાત છે. કોલેજના દિવસોના એક-બે ફોટા હશે.

શું તમે B.Tech કર્યું છે?
તરુણ હસવા લાગે છે. તે કહે છે, 'મેં કર્યું, પણ મારા પિતાના અવસાન પછી મારે પાર્ટ-3માં અભ્યાસ છોડવો પડ્યો.'
તમારે કોલેજ કેમ છોડવી પડી?
તરુણ કહે છે, 'અમે દિલ્હીના સરોજિનીનગરને અડીને આવેલા વિસ્તારમાં રહેતા હતા. એ બહુ નાનો ઓરડો હતો. એ એક રૂમમાં તમામ વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી. આખો દિવસ દુકાનમાં ઊભા રહેવાથી પપ્પાની તબિયત બગડવા લાગી. ઘૂંટણમાં દુખાવો થવા લાગ્યો. થોડા સમય પછી તેમને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા. આ કારણે મારે મારો અભ્યાસ છોડવો પડ્યો. આ સ્થિતિમાં મારે શું કરવું જોઈએ… હું વિચારવા લાગ્યો કે કંઈક કરવું પડશે, નહીં તો ખાવાનું પણ નહીં મળે.
ત્યારે તમે શું કર્યું? તરુણ કહે છે, 'હું જ્યાં રહેતો હતો ત્યાં હનુમાનજીનું મંદિર હતું. રસ્તાના કિનારે ફૂટપાથ પર ધાર્મિક પુસ્તકો વેચવાનું શરૂ કર્યું. થોડા સમય પછી પ્રસાદ વેચવાનું કામ શરૂ થયું. દુકાનને કારણે ઘરની પરિસ્થિતિ થોડીક અંશે સારી થઈ રહી હતી, પણ મારો અભ્યાસ બગડી ગયો હતો.
પરિવારમાં કોઈએ મદદ નથી કરી?
તરુણ કહે છે, 'નાના-નાની બિહારમાં રહેતાં હતાં. નાનાજીને અમારી આર્થિક સ્થિતિની જાણ થતાં તેઓ દિલ્હી આવ્યા. હું અભ્યાસમાં ઝડપી હતો. કામના કારણે હું ભણી ન શક્યો. પપ્પા મારી જગ્યાએ પુસ્તકો વેચવા લાગ્યા, હું દાદા સાથે ગામ ગયો.
10મા પછી હું 12મા IITની તૈયારી કરવા પટના ગયો. આવાસ, ભોજન અને ટ્યૂશન ફી અંગે પણ કેટલીક સમસ્યાઓ હતી. કોઈક રીતે મેં મેનેજ કર્યું અને આખરે IITની પ્રવેશ પરીક્ષા પાસ કરવામાં સફળ રહ્યો.
… તો પછી તમે લોકો સુરત આવ્યા છો?
'ના ના, મને દિલ્હીની જ કોલેજમાં એડમિશન મળી ગયું. હું જ્યાં રહેતો હતો ત્યાંથી કોલેજ ઘણી દૂર હતી. બસમાં દરરોજ આવનજાવન કરતો. હોસ્ટેલમાં રહેવું મુશ્કેલ હતું. મેં કોલેજ પાસેના શેલ્ટર હોમના લોકો સાથે વાત કરી.

મારી હાલત જોઈને તેમણે રહેવાની પરવાનગી આપી. આ સમય દરમિયાન જ હું પહેલીવાર શેલ્ટર હોમના સંપર્કમાં આવ્યો હતો. આ 2013-14ની વાત છે. એ પછી મેં એનજીઓ સાથે પાર્ટટાઈમ કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.
પાર્ટ-3 આવ્યો ત્યારે અચાનક એક દિવસ પિતાની તબિયત બગડી અને તેમનું અવસાન થયું. ક્ષણભરમાં એવું લાગ્યું કે બધું જ ખતમ થઈ ગયું છે. હવે શું કરવું, શું ન કરવું. હું ઘરનો મોટો દીકરો છું. ફરી અભ્યાસ છોડીને જવાબદારીઓ ઉપાડવી પડી. દિલ્હીમાં મારું પોતાનું કોઈ નહોતું. કેટલાક જાણકાર લોકો સુરતમાં રહેતા હતા. અમે દિલ્હીથી સુરત શિફ્ટ થયા.
તમે આ શેલ્ટર હોમ ક્યારે ચલાવવાનું શરૂ કર્યું?
તરુણ કહે, 'હા, એ જ વાત પર આવતો હતો. હું જ્યારે સુરત આવ્યો ત્યારે અહીંની રાજ્ય સરકાર એવા કેટલાક લોકોને શોધી રહી હતી જેમણે NGO સાથે હ્યુમન રેસ્ક્યૂનું કામ કર્યું હતું. મને આ જવાબદારી મળી. એ પછી મેં એક પછી એક તમામ જરૂરિયાતમંદોને બચાવવાનું શરૂ કર્યું. આજે અમે ગુજરાત અને મુંબઈ સહિત 22 સ્થળે શેલ્ટર હોમ ચલાવી રહ્યા છીએ. આમાંના કેટલાક સરકાર તરફથી છે, જ્યારે કેટલાક અમારી સંસ્થા 'હેલ્પ ડ્રિવન ફાઉન્ડેશન'ના છે.
તાજેતરમાં જ તરુણે મુંબઈના સાંતાક્રુઝ વિસ્તારમાંથી એક 82 વર્ષના વૃદ્ધને બચાવ્યા છે. તે કહે છે, 'હું એવા લોકોને શેલ્ટર હોમમાં રાખું છું જેઓ ચાલી શકતા નથી અથવા કામ કરી શકતા નથી. જે લોકો કામ કરી શકે છે અમે તેમને સંપૂર્ણ સામાન સાથે નાની દુકાન આપીએ છીએ, જેથી કરીને તેઓ પોતાનું ગુજરાન ચલાવી શકે.

વાતચીતની વચ્ચે,તરુણ જેનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો હતો તે 82 વર્ષની વ્યક્તિ આગળ આવે છે. બપોર છે, અમે જમીએ છીએ.
પૂછવા પર તે કહે છે, 'મેં લગ્ન નથી કર્યા. હું 62 વર્ષથી મુંબઈની સડકો પર અલગ-અલગ દુકાનો અને હોટલોમાં કામ કરું છું. શરીર હવે કામ કરતું નથી, મારે ક્યાં જવું? પરિસ્થિતિ છેતરપિંડી કરનાર કૂતરા જેવી હતી. તરુણ બાબુ માટે ભગવાનનો આભાર કે જેમણે મારી નોંધ લીધી અને મને અહીં લાવ્યા.
હવે જીવવું અને મરવું બધું અહીં થાય છે.
તમારા પરિવારના સભ્યો આ કામ જોઈને ખુશ થશે?
તરુણ ખચકાટ સાથે કહે છે, 'ભારતીયની માનસિકતા હજુ પણ એવી છે કે તેમનો દીકરો સામાજિક કાર્યકર બને એવું કોઈ ઈચ્છતું નથી. આજે પણ મારી માતા પૂછે છે કે તું શું કરે છે? મને આ કામમાં ઘણો આનંદ મળે છે. જ્યારે હું તેમનાં આંસુમાં તેમની સાથે જોડાઈ અને તેમને ટેકો આપું ત્યારે સારું લાગે છે.'

ન્યૂઝ હજી બાકી છે

- પસંદના ન્યૂઝ
- ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
- લાઇવ અપડેટ
















