Mon, Nov 16, 2026Updated 02:26 PM IST
Google Preferred Source CTA

ખુદ્દાર કહાની: લોકો કહેતા, અભણ પિતા તેના પુત્રને કલેક્ટર બનાવશે:હું 10માં નાપાસ થયો; આજે વાર્ષિક કમાણી 20 કરોડ રૂપિયા છે

3 વર્ષ પેહલા
  • કૉપી લિંક

'એક રૂમનું ઘર હતું, એ પણ ઘાસવાળું. જ્યારે જોરદાર તોફાન આવે ત્યારે અમને ઘણી તકલીફ પડતી. દરેક વ્યક્તિ ભગવાનને પ્રાર્થના કરતી કે તોફાન જલદી બંધ થાય. એક ડર હતો કે જો ઘર તૂટી જશે તો અમે બધા ક્યાં જઈશું અને કેવી રીતે જીવીશું. જ્યારે ઘર લાકડાં અને ઘાસનું બન

.

દાદા પાસે થોડી જ જમીન હતી, જેના પર ખેતી થતી હતી. એ જમીન પર જે થોડું અનાજ ઉગાડવામાં આવતું હતું, એનો ઉપયોગ અમારા ચૂલાને બળતણ કરવા માટે થતો હતો. પાંચ જણનો પરિવાર હતો. માતા-પિતા, એક બહેન, હું અને એક ભાઈ. હવે જો પપ્પા ભણેલા હોત તો કદાચ તેમને કોઈ પ્રકારની નોકરી મળી ગઈ હોત, પણ તેઓ 7મું-8 પાસ હતા.

કોઈક રીતે આખો પરિવારનું ગુજરાન ચાલતું હતું. દર વર્ષે પૂરની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડતો હતો. ક્યારેક એવું લાગતું કે હું આવા દિવસો માટે જ જન્મ્યો છું. મેં ઘણી ગરીબી જોઈ છે...'

મુકેશ કુમારની વાર્તા સાંભળીને મને થોડું આશ્ચર્ય થયું. હકીકતમાં જ્યારે હું તેમને દિલ્હીના દ્વારકા વિસ્તારમાં મળવા ગયો ત્યારે તેઓ તેમની ઓફિસમાં નહોતા. તેમની લક્ઝરી કાર મારી સામે આવીને ઊભી રહી અને સૂટ-બૂટમાં સજ્જ મુકેશ તેમાંથી બહાર નીકળ્યા. જો તમે મારી જગ્યાએ હોત તો મને લાગત કે તમે મોટા પરિવારમાંથી હોત.

આ મુકેશ કુમાર છે. છેલ્લાં 5 વર્ષથી દિલ્હીમાં રિયલ એસ્ટેટનો બિઝનેસ કરે છે. પહેલો ધંધો નિષ્ફળ ગયો, પોતાની ભૂલમાંથી પાઠ શીખીને તેમણે બીજો ધંધો શરૂ કર્યો.
આ મુકેશ કુમાર છે. છેલ્લાં 5 વર્ષથી દિલ્હીમાં રિયલ એસ્ટેટનો બિઝનેસ કરે છે. પહેલો ધંધો નિષ્ફળ ગયો, પોતાની ભૂલમાંથી પાઠ શીખીને તેમણે બીજો ધંધો શરૂ કર્યો.

મુકેશ છેલ્લાં 5 વર્ષથી દિલ્હીમાં રિયલ એસ્ટેટનો બિઝનેસ કરે છે. તેમની કંપનીનું નામ છે- એમ-સાન્વી રિયલ એસ્ટેટ. મુકેશની કંપની ફ્લેટ બનાવવાનું, ખરીદવાનું, વેચવાનું અને ભાડે આપવાનું કામ કરે છે. આ કામોમાંથી તેમની વાર્ષિક આવક રૂ. 20 કરોડથી વધુ છે.

હું તેમને પૂછું છું- શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ઘાસવાળા ઘરમાં રહેતો છોકરો કરોડપતિ બનશે?

મુકેશ કહે, 'ક્યારેય નહીં. મેં સપનામાં પણ કલ્પના કરી ન હતી કે ઘાસના મકાનમાં રહેતો એક છોકરો દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં કરોડોના ફ્લેટ ખરીદશે અને વેચશે. જ્યારે હું મારી પોતાની સફરને પાછો ફરીને જોઉં છું ત્યારે હું થોડીવાર માટે અટકી જાઉં છું.

મને આશ્ચર્ય થાય છે કે એ દિવસો કેવા હતા, જ્યારે હું થોડા અનાજ માટે ઝંખતો હતો. પહેરવા માટે કપડાં પણ નહોતા. એકાદ-બે કપડાંમાં ઘણાં વર્ષો વીતી ગયાં. પરિસ્થિતિ એવી હતી કે તે માતા-પિતાને પણ કશું કહી શકતો નહોતો.

તસવીરમાં મુકેશ તેમની પત્ની સુમન સાથે છે. એક સમય હતો, જ્યારે તેઓ જે સોસાયટીમાં ફ્લેટ લેવા માગતા હતા એનું ભાડું તેમના પગાર કરતાં વધુ હતું. આજે આપણે વધુ મોંઘા મકાનમાં રહીએ છીએ.
તસવીરમાં મુકેશ તેમની પત્ની સુમન સાથે છે. એક સમય હતો, જ્યારે તેઓ જે સોસાયટીમાં ફ્લેટ લેવા માગતા હતા એનું ભાડું તેમના પગાર કરતાં વધુ હતું. આજે આપણે વધુ મોંઘા મકાનમાં રહીએ છીએ.

જ્યારે અમે કામ બાબતે દોડધામ કરતા હતા. એક દિવસ હું મારી પત્ની સાથે સોસાયટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો. મેં ભાડે ફ્લેટ લેવાનું વિચાર્યું, પણ ખબર પડી કે એનું ભાડું મારા પગાર કરતાં પણ ઘણું વધારે છે. અમે તરત જ પરત ફર્યા.

મુકેશની ઓફિસમાં ઘણા ગ્રાહકો આવ્યા છે, તેથી સમય મળતાં જ અમે નજીકના પાર્કમાં બેસીએ છીએ. ત્યાં બેસીને અમે બંને આગળ વાતચીત શરૂ કરીએ છીએ. સામે કેટલાંક બાળકો સાઇકલ ચલાવી રહ્યાં છે.

એ બાળકોને જોતાં મુકેશ મને કહે છે, 'હમણાં જ તમે મારી કાર જોઈ. જે લોકો મારી વાર્તા જાણે છે તેઓ કાર જોઈને ચોંકી ઊઠ્યા છે. મારા પોતાના સંબંધીઓ પણ કહે છે કે જેની પાસે ક્યારેય સાઇકલ નહોતી તે હવે મોંઘી કારમાં ફરે છે.

હું દિલ્હી આવ્યો ત્યારે મારી પાસે જૂની મોટરસાઇકલ હતી. એ પછી નાની અલ્ટો 800 ઘણાં વર્ષો સુધી ઉપયોગમાં લેવાતી હતી. આજે ઘણી મહેનત પછી હું એક મોટી કારમાં મુસાફરી કરી રહ્યો છું.

તમારા ગામ કયું અને ઘર ક્યાં છે?

મુકેશ કહે છે, 'હું બિહારના મુઝફ્ફરપુર જિલ્લાનો રહેવાસી છું. કહેવાય છે કે આ ઉત્તર બિહારની જિલ્લા રાજધાની છે, પરંતુ મારો જન્મ જ્યાં થયો હતો એ શિવદાસપુર ગામ શહેરથી લગભગ 40 કિલોમીટર દૂર છે. હું નાનો હતો ત્યારે ન તો વીજળી હતી કે ન તો રસ્તા. આખો વિસ્તાર 6 મહિના સુધી પૂરના પાણીમાં ડૂબી રહેતો હતો.

મને ખબર છે મારા ઘરમાં સાઇકલ પણ નહોતી. માથા પર ઘઉંની બોરી લઈને તેઓ ઘણા કિલોમીટર ચાલીને લોટની મિલ સુધી જતા.

તમે ભણ્યા નથી?

'જો હું ભણ્યો ન હોત તો હું અહીં ન હોત. પપ્પા ભણ્યા નહોતા, આની પીડા તેઓ જાણતા હતા. તેઓ ઈચ્છતા હતા કે અમે ભણીએ અને આગળ વધીએ. મારું પ્રારંભિક શિક્ષણ ગામની સરકારી શાળામાં જ થયું હતું.

હવે જો તમે પણ બિહારના છો તો તમને એ પણ ખબર હશે કે અહીંની સરકારી શાળાઓમાં કેવી વ્યવસ્થા અને શિક્ષણ છે. અમારી પાસે પુસ્તકો ખરીદવાના પણ પૈસા નહોતા. મારો અભ્યાસ કોઈની પાસેથી ઉધાર લઈને ચાલતો હતો.

જ્યારે હું થોડો મોટો થયો ત્યારે મારા પિતાને લાગ્યું કે જો તેઓ શહેરમાં રહીને મને શીખવશે તો હું જીવનમાં કંઈક સારું કરી શકીશ. આ કારણસર પિતા મને શહેરમાં લઈ આવ્યા. તેમણે શહેરમાં 1200 રૂપિયા પ્રતિ માસ પર મજૂર તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

મને આજે પણ યાદ છે એ દિવસ જ્યારે હું ગામડાથી શહેરમાં આવતો હતો ત્યારે ગામના કેટલાક લોકો સ્થાનિક ભાષામાં કટાક્ષ કરતા કહેતા હતા - યે બડકા જાયછન શહેર મેં પઢે. લાત સાહેબી કરીહાન, કલેકટર બનિહાન. અનપધ બાપ તા અપને કલેક્ટર બનિયે ગયલં, અબ બેટા બનાત (તે શહેરમાં ભણવા જઈ રહ્યો છે, છોકરો સાહેબ બનશે, કલેક્ટર એટલે કે IAS બનશે. અભણ પિતા તો કલેક્ટર બની ચૂક્યા છે, હવે દીકરો બનશે) .

આ બધું સાંભળીને હું અંદરથી ભાંગી પડતો હતો. એની અસર અભ્યાસ પર પણ પડી. જ્યારે હું 10માં નાપાસ થયો ત્યારે મને લોકો તરફથી વધુ ટોણાં મળવા લાગ્યાં. હવે તમે જ કહો કે જેના પિતા તેમના પુત્રને ભણાવવા માટે ગામડામાંથી શહેરમાં લાવ્યા છે અને તે પુત્ર નાપાસ થાય છે તો તે પિતાનું શું થયું હશે? ,

તસવીરમાં મુકેશ તેના પરિવાર સાથે છે. તેમના પિતા ખેતી અને રોજીરોટી મજૂરી કરતા હતા. જે માર્કેટમાં તેઓ કારકુન તરીકે નોકરી કરતા હતા. આજે તે ત્યાંના માલિક છે.
તસવીરમાં મુકેશ તેના પરિવાર સાથે છે. તેમના પિતા ખેતી અને રોજીરોટી મજૂરી કરતા હતા. જે માર્કેટમાં તેઓ કારકુન તરીકે નોકરી કરતા હતા. આજે તે ત્યાંના માલિક છે.

થોડીવાર રાહ જોયા બાદ મુકેશ ગંભીરતાથી કહે છે, '10માં નાપાસ થયા પછી લોકો મને વધુ ટોણાં મારવા લાગ્યા. તેણે કહ્યું- હું ભણવા માટે શહેરમાં ગયો હતો. ઘણા મહિનાઓ સુધી હું સમજી શકતો ન હતો કે શું થયું અને હવે શું કરવું. આ 1996-97ની વાત છે. મેં ફરીથી 10ની પરીક્ષાની તૈયારી શરૂ કરી. આગળની પરીક્ષા પાસ કરી. હવે મારા મનમાં હતું કે કંઈક કરવું પડશે અને આ માટે મારે ભણવું પડશે.

મેં ટ્યૂશન ભણાવવાનું શરૂ કર્યું. તે પૈસાથી પોતાના અભ્યાસનો ખર્ચ ઉઠાવતો. બિહારમાં તમે જોશો કે સામાન્ય રીતે દરેક બાળક પોતાના ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા માટે ટ્યૂશન લે છે. એ પણ સારી વાત છે. આર્થિક મજબૂરીના કારણે વિદ્યાર્થીઓ આત્મનિર્ભર બનવા લાગે છે.

આ રીતે મારું ઈન્ટરમીડિયેટ અને પછી બેચલર પૂરું થયું.

એ પછી તમે દિલ્હી આવ્યા?

મુકેશ કહે છે, 'જો એ ગામમાં રહેતા હોત તો આજે તમારી સામે જે મુકેશ છે તે કદાચ ત્યાં ન હોત. ગામડાંમાં રહીને ભણતાં બાળકો પાસે કમાવાનો કે ખાવાનો કોઈ વિકલ્પ નથી.

જ્યારે હું પણ મારી બેચલરની ડીગ્રી પૂર્ણ કર્યા પછી ગામ ગયો, ત્યારે હું વિચારવા લાગ્યો કે હવે શું થશે.

તમારું ગ્રેજ્યુએશન પૂરું કર્યા પછી તમને સારા પગારની નોકરી નહીં મળે. શું મારે મારા પિતાની જેમ આખી જિંદગી ઓછી કમાણી કરવામાં વિતાવવી પડશે?

એ દિવસોમાં એમબીએને લગતી ઘણી જાહેરાતો અખબારમાં પ્રકાશિત થતી હતી. મેં મારા પરિવારને કહ્યું હતું કે મારે એમબીએ કરવું છે. હવે બધાને ચિંતા છે કે MBAનો ખર્ચ લાખોમાં થાય છે. આટલા પૈસા ક્યાંથી આવશે?

આખરે નક્કી થયું કે પિતા જમીન વેચીને મને MBA કરાવશે. હવે તમે એ પિતાનું દર્દ સમજી શકો છો કે જેની પાસે ભાગ્યે જ એક-બે હજાર ચોરસ ફૂટ જેટલી ખેતીની જમીન હતી, તેમણે પુત્રને MBA કરાવવા માટે એ પણ વેચવી પડી હતી.

આ રીતે મેં નોઈડાની એક સંસ્થામાં એમબીએમાં પ્રવેશ મેળવ્યો. પપ્પાએ જમીન વેચીને પહેલા વર્ષની ફી ભરી દીધી, હવે બીજા વર્ષે શું? ફી ભરવી પડશે, પણ જમીન બાકી નથી. પછી મેં એજ્યુકેશન લોન લઈને મારો અભ્યાસ પૂરો કર્યો.

મુકેશ પાસે તેના કોલેજકાળના કોઈ ફોટા નથી. તેઓ કહે છે- ગરીબી એટલી હતી કે ફોટો જ નથી.
મુકેશ પાસે તેના કોલેજકાળના કોઈ ફોટા નથી. તેઓ કહે છે- ગરીબી એટલી હતી કે ફોટો જ નથી.

આટલું કહીને મુકેશ અટકી ગયો. જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેઓ કહે છે, 'એ 2008 હતું.' એ સમયે વૈશ્વિક મંદી હતી. હવે બજારમાં નોકરીઓ નથી. પરિવારજનોને આશા હતી કે હવે દીકરો એમબીએ કરી રહ્યો છે તો પરિસ્થિતિ બદલાઈ જશે. ઘરની સ્થિતિ સારી હશે, પણ અહીં નોકરી પણ નથી.

હવે આપણે શું કરવું. ઘણી મહેનત પછી મને એક કંપનીમાં 12,000 રૂપિયા પ્રતિ માસની નોકરી મળી. આ એક કામ હતું, જે એમબીએના અભ્યાસ કરતા અલગ હતું. મારે કેટલાંક વર્ષો સુધી આ કામ કરવાનું હતું.

પછી મેડિકલ રિપ્રેઝન્ટેટિવ ​​એટલે કે એમ.આર.ની નોકરી મળી. આ દરમિયાન કોઈએ મને સારું બોલવાનું સૂચન કર્યું. રિયલ એસ્ટેટના વ્યવસાયમાં જવું જોઈએ. હું એ સમયે નાગપુરમાં હતો. દિલ્હી આવીને નોકરી શોધવા લાગ્યો.

ઘણી દોડધામ બાદ મને અહીંની એક કંપનીમાં માત્ર 14 હજાર રૂપિયામાં નોકરી મળી. ત્યાં સુધીમાં મારા પણ લગ્ન થઈ ગયા હતા. મારું કામ ભાડે ફ્લેટ ખરીદવા આવતા લોકોને ઘર બતાવવાનું હતું. આ બધું થોડાં વર્ષો સુધી ચાલતું રહ્યું. પછી જ્યારે મને થોડો અનુભવ થયો ત્યારે મેં વિચાર્યું- ક્યાં સુધી હું આ રીતે દબાણ કરતો રહીશ.

મારી પોતાની કંપની શરૂ કરી. આમાં પણ એક ગેમ હતી.

મુકેશ તેની ટીમ સાથે છે. જ્યારે તેઓ દિલ્હી આવ્યા ત્યારે નોકરી માટે ભટકતા હતા. આજે તેઓ બીજાને રોજગારી આપી રહ્યા છે.
મુકેશ તેની ટીમ સાથે છે. જ્યારે તેઓ દિલ્હી આવ્યા ત્યારે નોકરી માટે ભટકતા હતા. આજે તેઓ બીજાને રોજગારી આપી રહ્યા છે.

ગેમ? કેવી ગેમ? મેં જિજ્ઞાસાપૂર્વક પૂછ્યું.

મુકેશ કહે છે, 'આ 2015-16ની વાત છે. મેં શરૂ કરેલી કંપનીમાંથી મારે રાજીનામું આપવું પડ્યું. હકીકતમાં બે લોકો મારા સંપર્કમાં આવ્યા. તેણે કહ્યું હતું કે તે મારી સાથે કામ કરવા માગે છે. થોડા મહિનાઓ પછી બંનેએ મને કંપની છોડવા કહ્યું.

આખરે મારે એ કંપની છોડવી પડી. એ ઘટના પછી મેં આ કંપની શરૂ કરી. હા, આ વખતે મારી ખામીઓ અને ભૂલોમાંથી પાઠ શીખીને. તમે એ સોસાયટીને જાણો છો કે જેમાં હું ભાડા પર ફ્લેટ મેળવવા ઈચ્છતો હતો. આજે એ સોસાયટીનો સૌથી મોંઘો ફ્લેટ મારો છે. હું આ વિશે બડાઈ મારતો નથી, હું માત્ર એ બતાવવા માગું છું કે ગરીબ વ્યક્તિ પણ પોતાની સ્વતંત્રતાથી સફળ થઈ શકે છે.

ન્યૂઝ હજી બાકી છે

પૂરા ન્યૂઝ વાંચો દિવ્ય ભાસ્કર એપ પર. સાથે જ મેળવો ઝડપી અપડેટ અને બહેતર રીડિંગ એક્સપિરિયન્સ
  • પસંદના ન્યૂઝ
  • ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
  • લાઇવ અપડેટ
પૂરા ન્યૂઝ વાંચો એપ પર
પ્રીમિયમ મેમ્બર છો, તો લોગિન કરો

ન્યૂઝ હજી બાકી છે

પૂરા ન્યૂઝ વાંચો દિવ્ય ભાસ્કર એપ પર. સાથે જ મેળવો ઝડપી અપડેટ અને બહેતર રીડિંગ એક્સપિરિયન્સ
Scan QR to download app
એપ ડાઉનલોડ કરવા માટે QR સ્કેન કરો
Download android app - Divya BhaskarDownload ios app - Divya Bhaskar
  • મનપસંદ એલર્ટ
  • ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
  • લાઇવ અપડેટ
પ્રીમિયમ મેમ્બર છો, તો લોગિન કરો

Local News

Today Weather Update

Our Group Site Links