- Gujarati News
- Bhaskar khaas
- Khudaar kahaani
- Khuddar Kahani Both Legs Had To Be Amputated In A Bomb Blast
ખુદ્દાર કહાની-બોમ્બબ્લાસ્ટમાં બંને પગ કાપવા પડ્યા:પપ્પાએ કહ્યું હતું- સેનામાં ન જા, તારી લાશ પણ અમને નસીબ નહીં થાય
- કૉપી લિંક

'હું હરિયાણાના હિસારનો રહેવાસી છું. હું લગભગ 7 વર્ષનો હોવો જોઈએ. દિવાળીનો સમય હતો. ઘરની સફાઈ થઈ રહી હતી. એ જ સમયે મારી નજર નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝની તસવીર પર પડી. મેં એના પરથી ધૂળ કાઢીને એ ચિત્ર મારી પાસે રાખ્યું. એ દિવસથી હું રોજ યુનિફોર્મમાં નેતાજીની
જ્યારે હું મોટો થયો ત્યારે તેણે સેનામાં જોડાવાનું મન મનાવી લીધું હતું. મારા દાદા-દાદી સિવાય ઘરમાં બધા મારા નિર્ણયની વિરુદ્ધમાં હતાં. વાસ્તવમાં એ સમયે કોઈ કારણસર શહીદ અથવા મૃત્યુના કિસ્સામાં સેનાનો મૃતદેહ પરિવારના સભ્યો સુધી પહોંચી શકતો નહોતો. પપ્પાને ચિંતા હતી કે જો હું આર્મીમાં જોડાઈશ તો તેઓ મારું મોઢું જોઈ શકશે નહીં.
દીપચંદ ફૌજી તેમની સેનામાં ભરતીની કહાની સંભળાવી રહ્યા છે. હું તેમને મળવા મહારાષ્ટ્રના નાસિક આવ્યો છું. દીપચંદનો રૂમ પુરસ્કારો અને વિવિધ ટ્રોફીથી ભરેલો છે.
આ એ જ દીપચંદ છે, જેમના બંને પગ અને એક હાથ આર્મીમાં ફરજ બજાવતા કપાઈ ગયા હતા. એ પછી તે માત્ર 12 વર્ષ જ સેવા આપી શક્યા.

દીપચંદનો આત્મવિશ્વાસ અદભુત છે. તેના કૃત્રિમ પગને ઘૂંટણથી અલગ કરતાં તે કહે છે, 'હું છેલ્લાં 20 વર્ષથી આ રીતે મારું જીવન જીવી રહ્યો છું. શરૂઆતમાં મને લાગ્યું કે હવે જીવવાનો કોઈ અર્થ નથી, પણ જ્યારથી મેં બીજા માટે જીવવાનું શરૂ કર્યું છે ત્યારથી જીવન પહેલાં કરતાં વધુ સુંદર દેખાવા લાગ્યું છે. આજે જ્યારે હું મારા જેવા સેંકડો સૈનિક પરિવારોને મદદ કરું છું, ત્યારે મને લાગે છે કે હું નિવૃત્ત થયો નથી, હું હજી પણ સેનાનો ભાગ છું.
થોડીક સેકન્ડો ચૂપ રહ્યા પછી દીપચંદ કહે છે - 'જે રીતે ખુરસી કે કાર તૂટ્યા કે ક્ષતિગ્રસ્ત થયાં પછી તેને બાજુ પર ફેંકી દેવામાં આવે છે. મારી સાથે પણ એવું જ થયું. જ્યારે મારે પણ આવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડ્યો, ત્યારે મારા બંને પગ કાપવા પડ્યા, જ્યારે એક હાથ રહ્યો નહોતો, ત્યારે મને પણ સાઈડમાં કરી દેવાયો અને રિટાયર કરી દીધો.

તેમની કહાની સાથે આગળ વધતાં પહેલાં દીપચંદ મને કારગિલ યુદ્ધનો એક કિસ્સો કહે છે. તેઓ કહે છે, 'તે 1999નું વર્ષ હતું. અમે કારગિલ યુદ્ધ જીતવાના હતા. અમે વિચાર્યું કે દુશ્મનો હવે નાશ પામ્યા છે, પરંતુ કહેવાય છે કે દુશ્મનને ક્યારેય ઓછો ન આંકવો. અચાનક દુશ્મનોએ અમારા પર બોમ્બ અને દારૂગોળાનો વરસાદ શરૂ કર્યો.
મારી સાથે એક મિત્ર પણ હતો. અમે બંનેએ એકબીજાને શપથ લીધા હતા કે જો તમે પહેલા શહીદ થશો તો હું તમારા ઘરે જઈશ અને જો હું પહેલા શહીદ થઈશ તો તમે મારા ઘરે જશો.
અમે વાતચીત કરી રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક જોરદાર વિસ્ફોટ થયો. મારો મિત્ર તેનો શિકાર બન્યો. તેના શરીરના ટુકડા મારી નજર સામે દરેક પગલાં પર જાનવરના માંસની જેમ વેરવિખેર થઈ ગયા હતા. આજે પણ એ દૃશ્ય યાદ આવે છે...'
આ કહેતાં દીપચંદ ભાવુક થઈ જાય છે. તેઓ પોતાની જાતને સામાન્ય બનાવે છે અને કહે છે - 'યુનિફોર્મ પહેરવો એટલો સરળ તો નથી ને?
તમને આ યુનિફોર્મ કેવી રીતે મળ્યો? હું પૂછું છું.
દીપચંદ હસવા લાગે છે. મૂછો પર તાવ આપતાં કહે છે, 'તે 1990ની આસપાસની વાત હતી. એ સમયે લોકો 10 અને 12 પછી જ સેનામાં જોડાતા હતા. પપ્પા ખેડૂત હતા. તેઓ ઈચ્છતા હતા કે હું પરિવારનો મોટો દીકરો હોવાથી થોડું શિક્ષણ મેળવીને ઓફિસર બનું, પરંતુ મેં નેતાજીનો ફોટો જોઈને અને તેમના વિશે વાંચીને જ સેનામાં જોડાવાનું નક્કી કર્યું હતું. એ સમયે આવા ઓનલાઈન ફોર્મ વગેરે ભરવાનું કોઈ ઓપ્શન નહોતું.
પછી મેં અંબાલાથી 15 પૈસામાં આર્મીનું ફોર્મ ખરીદ્યું અને ભર્યું. શારીરિક અને મેડિકલ ફિટનેસ ટેસ્ટ પછી હું 1889 મિસાઇલ રેજિમેન્ટમાં જોડાયો. એ સમયે મારી ઉંમર માત્ર 18 વર્ષની હતી. આર્મીમાં જોડાનાર હું મારા પરિવારનો પહેલો છોકરો હતો. આ પછી હું હરિયાણાથી મહારાષ્ટ્રના નાસિકમાં મિસાઈલ રેજિમેન્ટમાં આવ્યો.
પરિવાર નારાજ હતો, પણ દાદા-દાદી સાથ આપતાં હતાં. વર્ષ 1993 પસાર થઈ રહ્યું હતું. દારૂગોળો અને તોપગોળાની ટ્રેનિંગ પૂરી કર્યા પછી મારી નિમણૂક તોપચી તરીકે થઈ. તોપચી સમજો છો ને, તોપ ચલાવનારો. એ જે તોપમાં ગોળા ભરીને ચલાવે છે.

જરા આ તસવીર જુઓ, એ મારા લગ્નની છે. નવા લગ્ન હતા. તમે સમજી શકો છો કે દરેક યુગલની પોતાની ઈચ્છાઓ હોય છે. કાશ્મીરમાં ઓપરેશન રક્ષક સમાપ્ત થવાનું હતું, એ દરમિયાન કારગિલથી છૂટાછવાયા સમાચાર આવવા લાગ્યા હતા.
કાશ્મીરમાં થયેલા ઓપરેશનને કારણે હું 7-8 મહિનાથી ઘરે ગયો નહોતો. પ્લાન એ હતો કે હવે હું ઘરે જઈશ, પત્ની અને માતા-પિતા સાથે થોડો સમય વિતાવીશ, પછી આદેશ આવ્યો કે પાડોશી દેશની સેનાએ કારગિલમાં હુમલો કર્યો છે. આપણે ખસેડવું પડશે. અમે કારગિલ તરફ આગળ વધવા લાગ્યા.
22 વર્ષનો છોકરો. ઉત્તેજનાથી ભરેલું શરીર, બંદૂક ઉપાડવા અને દારૂગોળો છોડવા માટે તલપાપડ બની રહ્યો હતો. જ્યારે પોઝિશન લેવામાં આવી હતી ત્યારે હું ટોલોલિંગ હિલ પર પ્રથમ શેલ ફાયર કરનાર પ્રથમ હતો. મેં મારા અધિકારીને કહ્યું હતું કે અમને રાશન મળે કે ન મળે, વધુમાં વધુ દારૂગોળો મળવો જોઈએ. આખરે લાંબા સંઘર્ષ પછી અમે આ યુદ્ધ જીત્યા.
ત્યાં સુધીમાં તમારા બંને પગ સલામત હતા?
દીપચંદ કહે, 'હા હા, આ 2001ની વાત છે. તમને એ પણ યાદ હશે કે કારગિલ યુદ્ધનાં બે વર્ષ પછી 2001માં સંસદ પર હુમલો થયો હતો. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ જેવું વાતાવરણ હતું. લગભગ દોઢ વર્ષ સુધી રાજસ્થાન બોર્ડર પર તહેનાત રહ્યા બાદ નક્કી થયું કે હવે યુદ્ધ નહીં થાય. યુનિટમાં સિકંદરાબાદ પરત ફરી રહ્યો હતો, જ્યારે અનલોડ કરતી વખતે બોમ્બવિસ્ફોટ થયો. મારો એક હાથ બીજા હાથમાં હતો. બંને પગનાં ચીંથરાં ઊડી ગયાં હતાં.
હું મર્યા પછી જીવતો છું, નહીં તો કોઈ આશા ન હતી. ઘણા કલાકોના ઓપરેશન પછી મારા બંને પગ અને એક હાથ કાપવો પડ્યો. જ્યારે મારો પરિવાર જોવા આવ્યો ત્યારે હું માત્ર આંસુ સારી રહ્યો હતો.
કદાચ પાપાના મનમાં શું ચાલી રહ્યું હતું કે તેમણે જે વિચાર્યું હતું એ થયું. તેઓ વિચારી રહ્યા હતા કે જો હું આર્મીમાં જોડાયો ન હોત તો કદાચ આટલી નાની ઉંમરે હું અપંગ ન બન્યો હોત.
આ ઘટના સમયે મારી પત્નીની ઉંમર માત્ર 21 વર્ષની હતી. તમે કલ્પના કરી શકો છો કે એ વખતે પરિસ્થિતિ કેવી હશે.
દીપચંદ કહાની આગળ વધતાં કહે છે, 'તે 1997ની આસપાસની વાત હતી. એ દિવસોમાં આતંકવાદીઓ કાશ્મીર ખીણમાં પોતાનો પગપેસારો કરી રહ્યા હતા. મેં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું એને 4 વર્ષ થઈ ગયાં. આ સમય દરમિયાન અમારી બટાલિયનને શ્રીનગર જવાનો ઓર્ડર મળ્યો. મેં કાશ્મીર, પૃથ્વી પરનું સ્વર્ગ, ફિલ્મોમાં જોયું હતું, પરંતુ હવે એને વાસ્તવિકતામાં જોવાની તક મળી.
મેં કાશ્મીરી લોકોમાં ભળવા માટે ભાષાનો કોર્સ પણ કર્યો. કેટલાક મહિનાઓ સુધી ગુપ્તચર વિભાગ સાથે કામ કર્યું. અમે એક જ વારમાં 7 આતંકવાદીને ખતમ કર્યા. સેંકડો યુવાનો, જેઓ આતંકવાદીઓના ઉશ્કેરણી પર સેના સામે ઊભા હતા અને રાષ્ટ્રવિરોધી સૂત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા હતા, તેમને ફરી તક આપવામાં આવી હતી. તેનું નામ ઓપરેશન રક્ષક હતું.
દીપચંદના ઘરના એક ખૂણામાં યુદ્ધ સ્મારકની જેમ 20-21 ફોટોગ્રાફ્સ લટકાવવામાં આવ્યા છે. આ તસવીર તરફ ઈશારો કરીને તેઓ કહે છે, 'આ બધા કારગિલના હીરો છે.'
દીપચંદની બાજુમાં કેટલીક વધુ તસવીરો રાખવામાં આવી છે. હું દીપચંદને તેમના કેટલાક જૂના ફોટોગ્રાફ્સ બતાવવા કહું છું. એમાં તેના લગ્નના દિવસોની તસવીરો પણ છે, જ્યારે તેમના બંને પગ હતા.
કહેવાય છે કે 'હવે એ દિવસો કોણ ભૂલી શકે? તમે જોશો કે આ સંજોગો છતાં હું મારી જાતને કેટલી મહેનતુ રાખું છું છતાં ક્યારેક મને મારા પગમાં સખત દુખાવો થવા લાગે છે.
પગેથી ચાલવું ને ઘૂંટણના સહારે ચાલવું, બંનેમાં ફેર તો છે ને.

આ તસવીર જુઓ, તે મારા લગ્નની છે. નવા લગ્ન હતા. તમે સમજી શકો છો કે દરેક કપલની પોતાની ઈચ્છાઓ હોય છે. કાશ્મીરમાં ઓપરેશન રક્ષક સમાપ્ત થવાનું હતું, એ દરમિયાન કારગિલથી છૂટાછવાયા સમાચાર આવવા લાગ્યા હતા.
કાશ્મીરમાં થયેલા ઓપરેશનને કારણે હું 7-8 મહિનાથી ઘરે ગયો નહોતો. પ્લાન એ હતો કે હવે હું ઘરે જઈશ, પત્ની અને માતા-પિતા સાથે થોડો સમય વિતાવીશ, પછી આદેશ આવ્યો કે પાડોશી દેશની સેનાએ કારગિલમાં હુમલો કર્યો છે. આપણે મૂવ થવાનું છે. અમે કારગિલ તરફ આગળ વધવા લાગ્યા.
એક 22 વર્ષનો છોકરો. ઉમંગથી ભરેલું શરીર, બંદૂક ઉપાડવા અને દારૂગોળો છોડવા માટે તલપાપડ બની રહ્યો હતો. જ્યારે પોઝિશન લેવામાં આવી હતી ત્યારે તોલોલિંગ હિલ પર પહેલો શેલ ફાયર કરનાર હું જ પહેલો હતો. મેં મારા અધિકારીને કહ્યું હતું કે અમને રાશન મળે કે ન મળે, વધુમાં વધુ દારૂગોળો મળવો જોઈએ. આખરે લાંબા સંઘર્ષ પછી આપણે આ યુદ્ધ જીત્યા.
ત્યાં સુધીમાં તમારા બંને પગ સલામત હતા?
દીપચંદ કહે, 'હા હા, આ 2001ની વાત છે. તમને એ પણ યાદ હશે કે કારગિલ યુદ્ધનાં બે વર્ષ પછી 2001માં સંસદ પર હુમલો થયો હતો. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ જેવું વાતાવરણ હતું. લગભગ દોઢ વર્ષ સુધી રાજસ્થાન બોર્ડર પર તહેનાત રહ્યા બાદ નક્કી થયું કે હવે યુદ્ધ નહીં થાય. યુનિટ સિકંદરાબાદ પરત ફરી રહ્યો હતો, જ્યારે અનલોડ કરતી વખતે બોમ્બવિસ્ફોટ થયો. મારો એક હાથ બીજા હાથમાં હતો. બંને પગના ચીંથરા ઊડી ગયા હતા.
હું મર્યા પછી જીવતો છું, નહીં તો કોઈ આશા ન હતી. ઘણા કલાકોના ઓપરેશન પછી મારા બંને પગ અને એક હાથ કાપવો પડ્યો. જ્યારે મારો પરિવાર જોવા આવ્યો, ત્યારે મારી આંખમાંથી માત્ર આંસુ નીકળી રહ્યાં હતાં. કદાચ પાપાના મનમાં શું ચાલી રહ્યું હતું કે તેમણે જે વિચાર્યું હતું એ જ થયું. તેઓ વિચારી રહ્યા હતા કે જો હું આર્મીમાં જોડાયો ન હોત તો કદાચ આટલી નાની ઉંમરે હું વિકલાંગ ન બન્યો હોત. આ ઘટના સમયે મારી પત્નીની ઉંમર માત્ર 21 વર્ષની હતી. તમે કલ્પના કરી શકો છો કે તેના પર શું વીતી હશે.

અમે ઘણા મહિનાઓ સુધી અમારા પરિવારને આ વાત કહી ન હતી કે હવે મારા બંને પગ નથી. જ્યારે તેઓ મને મળવા આવતા ત્યારે હું મારા બંને પગને તકિયા અને ચાદર વડે ઢાંકી દેતો, જેથી તેમને ખ્યાલ ન આવે કે હું મારા બંને પગ ગુમાવી ચૂક્યો છું.
લગભગ 3 વર્ષ સુધી દાખલ રહ્યો, જેમાં 17 બોટલ લોહી ચડાવવું પડ્યું. એ ક્ષણ એટલી બધી પીડા આપતી કે હું વિચારતો કે કાશ! એ યુદ્ધમાં જ શહીદ થઈ ગયો હોત. હું હજી જીવતો કેમ છું? હું એ બધી પરિસ્થિતિઓમાંથી નીકળી ગયો છું અને આજે હું તમારી સામે છું.
આ ઘટના પછી મારો કોઈ ઉપયોગ થયો નહિ. 2005માં હું માત્ર 12 વર્ષ કામ કર્યા બાદ નિયમ મુજબ નિવૃત્ત થયો હતો. એવા સમયે નિવૃત્ત થયો, જ્યારે મને પૈસાની સૌથી વધુ જરૂર હતી. મેં વિચાર્યું હતું કે હું આખી જિંદગી સેનામાં રહીશ અને દેશની સેવા કરીશ.
તમામ પૈસા સારવાર અને દવાઓ પાછળ ખર્ચાઈ ગયા હતા. ત્રણ બાળકોના ભણતરનો ખર્ચ તમે સમજી શકશો. મારો અકસ્માત થયો ત્યારે મારો પુત્ર દોઢ વર્ષનો હતો. બાદમાં જ્યારે મારી પત્નીએ કામ કરવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે ઘરની પરિસ્થિતિ થોડી સારી થઈ. મેં પણ કેન્ટીન ચલાવવાનું શરૂ કર્યું.
કેન્ટીન ચલાવ્યા પછી આર્થિક સ્થિતિમાં સુધારો થયો હશે?
દીપચંદ કહે, 'ના. આ દરમિયાન બીજી ઘટના બની. કેન્ટીનમાં આગ ફાટી નીકળી હતી. બધી વસ્તુ બળીને રાખ થઈ ગઈ હતી. એ પછી મેં આ કામ છોડી દીધું. મારા જેવા અસંખ્ય લાચાર લશ્કરી જવાનો અને તેમના પરિવારો છે. જેમને પેન્શન સિવાય કશું મળતું નથી. આ બધા માટે જ મેં 'આદર્શ સેના ફાઉન્ડેશન' બનાવ્યું છે. આના દ્વારા હવે હું લાચાર એવા લશ્કરી પરિવારોને મદદ કરું છું.
શહીદ સૈનિક ભાઈઓની વિધવાઓની હાલત એવી નથી કે તેઓ પોતાનાં બાળકોને સારું શિક્ષણ આપી શકે. ફાઉન્ડેશનમાં અલગ-અલગ ટીમો બનાવવામાં આવી છે, જે આ મહિલાઓની જરૂરિયાતોને સમજે છે અને તેમને મદદ કરે છે. તેમનાં બાળકોના શિક્ષણ અને આરોગ્યનો તમામ ખર્ચ અમે ઉઠાવીએ છીએ. ------------------------- આવતા બુધવારે ખુદ્દાર કહાનીમાં વાંચો...
મેં લગભગ 20 વર્ષ કામ કર્યું. આ સમય દરમિયાન જ હું મુંબઈ આવ્યો હતો. જોયું કે ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલની બહાર કેન્સરના દર્દીઓની લાંબી કતાર હતી. દર્દીઓ અને તેમનાં પરિવારજનોને રસ્તા પર સૂવાની ફરજ પડી છે. આ લોકો ઘણા દિવસોથી રસ્તા પર દિવસ-રાત વિતાવી રહ્યાં છે.
એ 10 વર્ષ પહેલાં હતું. મેં ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલની આસપાસ ફ્લેટ ભાડે રાખીને આ લોકોના રહેવાની વ્યવસ્થા કરી. તેમને દસ રૂપિયામાં ખાવાનું આપવાનું શરૂ કર્યું.
નરેશ ગુપ્તા કેન્સરના દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે કેવી રીતે આધાર બન્યા, તેમને કેવા પ્રકારના પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો, આખી કહાની વાંચો ખુદ્દાર કહાનીના આગામી એપિસોડમાં.
ન્યૂઝ હજી બાકી છે

- પસંદના ન્યૂઝ
- ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
- લાઇવ અપડેટ
















