- Gujarati News
- Bhaskar khaas
- Khudaar kahaani
- How Can A Doctor Wield A Gun?
ખુદ્દાર કહાનીડોક્ટર બંદૂક કેવી રીતે ચલાવી શકે:નક્સલવાદીઓ વિરુદ્ધ ઓપરેશન ચલાવ્યું, 7 વર્ષની છોકરીએ આવીને કહ્યું- પોલીસવાળા રેપ કરશે
- કૉપી લિંક

2018ની વાત છે. નવેમ્બરનો મહિનો હતો. છત્તીસગઢમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી થવાની હતી. હું દંતેવાડામાં ASP તરીકે પોસ્ટેડ હતો. કેટલાક નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારો એવા હતા, જ્યાં આઝાદી પછી પહેલીવાર ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી હતી.
અગાઉ નક્સલવાદીઓએ ક્યારેય મતદાન થવા દીધું ન હતું. જ્યારે ચૂંટણીને લગતી તમામ તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ ત્યારે આ મામલો મીડિયા સુધી પહોંચ્યો. મીડિયા સતત એકત્ર થવા લાગ્યું.
મને ડર હતો કે ચૂંટણી પહેલાં કંઈક ખોટું થઈ શકે છે. નક્સલવાદીઓને પહેલીવાર મતદાન કરવું પડકારજનક લાગી રહ્યું હતું. રોજની વાત છે, લાખ ઇનકાર છતાં એક રાષ્ટ્રીય મીડિયા પત્રકાર કવરેજ માટે આવ્યો. અમારી આખી ટીમ સાથે હતી. અમે કાર લઈ જઈ શક્યા નહીં. કેટલાક પગપાળા હતા તો કેટલાક બાઇક પર.
જેવી આખી ટીમ આગળ વધી કે ઓચિંતો હુમલો થયો. નક્સલીઓએ ઝડપથી ગોળીબાર શરૂ કરી દીધો. અમારા ઘણા જવાનો ઘાયલ થયા. કેટલાક શહીદ પણ થયા હતા. એક મીડિયા કર્મચારીનું મૃત્યુ થયું. વાસ્તવમાં નક્સલવાદીઓ મને નિશાન બનાવી રહ્યા હતા, પરંતુ ઘટના સમયે હું એક વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીને મળવા ગયો હતો.

લગભગ બપોરના એક વાગ્યા છે. હું IPS અભિષેક પલ્લવ સાથે છું. તે દંતેવાડામાં પોસ્ટેડ હતા ત્યારની એક ઘટનાનું વર્ણન કરી રહ્યા છે. વર્ષ 2018માં જ્યારે આ ઘટના બની ત્યારે તેમનો એક રડતો વીડિયો વાઇરલ થયો હતો. અભિષેક કહે છે, 'પોલીસ અધિકારી પણ માણસ છે. મારી અંદર પણ માંસ અને લોહી છે. એ એટલું ભયાનક દૃશ્ય હતું કે હું ભાવુક બની ગયો હતો.
આ દિવસોમાં અભિષેક પલ્લવ કબીરધામ જિલ્લામાં SP તરીકે તહેનાત છે. તેમને મળવાનું આયોજન લગભગ બે મહિનાથી ચાલતું હતું. છેવટે છત્તીસગઢના ભિલાઈમાં તેમને મળ્યા.
અભિષેક લગભગ 7 વર્ષથી નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તાર દંતેવાડામાં પોસ્ટેડ છે. તે મને બીજી એક ઘટના કહે છે. કહેવાય છે કે 'એકવાર અમે નક્સલવાદીઓ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરી હતી, આ દરમિયાન એક 7 વર્ષની બાળકી ભાગતી જોવા મળી હતી.
મેં તેને રોકી અને પૂછ્યું કે તું કેમ ભાગી રહી છે, તો તેણે કહ્યું- પોલીસ મારો રેપ કરશે. આ જવાબ સાંભળીને મારાં રૂંવાડાં ઊભા થઈ ગયાં.

તમે જ કહો, નક્સલવાદીઓના મનમાં પોલીસ વિશે કેવા પ્રકારની ઇમેજ બનાવવામાં આવી છે. હું એક ડૉક્ટર છું, મનોવૈજ્ઞાનિક પણ રહ્યો છું… તેથી જ હું માત્ર પગલાં જ નથી લેતો, હું દરેક સમસ્યાના મૂળ સુધી જાઉં છું.
આ પદ્ધતિ મારા માટે કામ કરી રહી છે. લોકો પોલીસને મિત્ર માનવા લાગ્યા છે. એટલા માટે દંતેવાડાના નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં એવી ઘણી જગ્યાઓ છે, જ્યાં આઝાદી પછી પહેલીવાર તિરંગો લહેરાવવામાં આવ્યો હતો. 26 જાન્યુઆરીએ 26 નક્સલવાદીઓએ આત્મસમર્પણ કર્યું. આ પછી ત્યાંની છોકરીઓ શાળાએ જવા લાગી. લોકોએ મતદાન કર્યું.
નોકરી છોડીને બ્યૂરોક્રેસી?
જ્યારે હું પૂછું છું, ત્યારે ડૉ. અભિષેક મને શરૂઆતના દિવસોમાં લઈ જાય છે. તે કહે છે, 'હું બિહારના બેગુસરાયનો રહેવાસી છું. પપ્પા આર્મીમાં હતા એટલે જ્યાં પણ પોસ્ટિંગ થયા ત્યાં અમારે પણ શિફ્ટ થવું પડ્યું.
હું 12મું પાસ થયો ત્યાં સુધીમાં મેં 7 શાળા બદલી નાખી હતી. તમે સમજી શકો છો કે બાળક માટે એ કેટલું મુશ્કેલ હશે. આ 90ના દાયકાની વાત છે. દર દોઢ વર્ષ પછી બધું બદલાય છે– નવું સ્થાન, નવી શાળા, નવા મિત્રો… બધું નવું.
આ પ્રકારના જીવનમાં તેના પડકારો હોય છે, પરંતુ તેની સાથે તમે નાની ઉંમરે ઘણું શીખો છો. નવી વસ્તુઓ જાણો છો અને સમજો છો. આનો લાભ મને મળ્યો.

અભિષેક થોડીક સેકન્ડ માટે અટકે છે, પછી કહે છે– મારી વાર્તા થોડી લાંબી છે. ગભરાશો નહીં. મને તમારો પ્રશ્ન યાદ છે કે તમે મારા ડોક્ટરલ અભ્યાસ વિશે પૂછતા હતા.
હું તેમને જોઈને હસું છું.
તે કહે છે- 'જ્યારે મને શાળામાં રજાઓ મળતી ત્યારે હું ગામડે જતો. ત્યાં એ ગામનાં બાળકો સાથે સરકારી શાળામાં ભણવા જતો. હું જમીન પર બેસીને ભણતો, પણ આ બધું કરતી વખતે મારા મનમાં ભેદભાવનો વિચાર નહોતો આવતો.
પિતાનું સપનું UPSC પાસ કરીને IAS બનવાનું હતું, પરંતુ આવું થઈ શક્યું નહીં. બિહારમાં યુપીએસસીનો અલગ જ ક્રેઝ છે. તમે પણ બિહારના છો એટલે તમે જાણતા જ હશો.
ગામમાં માત્ર બે જ બાબતની સૌથી વધુ ચર્ચા થાય છે. એક ઇન્સ્પેક્ટરની અને બીજી BDO (બ્લોક ડેવલપમેન્ટ ઓફિસર) સાહેબની.
મારાં દાદી ઘણી વાર કહેતાં- તું સબ-ઇન્સ્પેક્ટર ક્યારે બનીશ? આજે પણ તેઓ જાણતાં નથી કે IAS-IPS શું છે. જ્યારે હું પહેલીવાર IPS યુનિફોર્મમાં ગામ ગયો હતો, ત્યારે મારી દાદીએ મને જોઈને કહ્યું હતું- આ બધું સારું છે, પણ તું સબ-ઇન્સ્પેક્ટર ક્યારે બનીશ….
આ કહેતાં ડો.અભિષેક હસ્યા.

… મેં ફરી વચમાં ટોક્યા– તો તમે બ્યૂરોક્રેટ્સ જ બનવા માગતા હતા?
અભિષેક કહે છે, 'આજે પણ ગામના લોકો સારી સારવારથી દૂર છે. તમે વર્ષ 2000ની જ કલ્પના કરી શકો છો. બિહારની જે પરિસ્થિતિ હતી, અન્ય રાજ્યોમાં પણ આવી જ હાલત હતી.
દૂરના વિસ્તારમાં જ્યાં હું મારા પિતા સાથે રહેતો હતો ત્યાં હું લોકોને સારવાર વિના મરતા જોતો હતો. મનમાં વિચાર આવવા લાગ્યો કે સમાજ માટે કંઇક કરવું હોય તો ડોક્ટર બનવું પડશે.
12મા પછી ગોવાની મેડિકલ કોલેજમાં એડમિશન મળ્યું. ત્યાંથી એમબીબીએસ કર્યું, પરંતુ આમાં પણ બે વાર નાપાસ થયો. થોડા મહિનાઓ સુધી ડિપ્રેશનમાં પણ હતો, પણ પછી ધીમે ધીમે બધું સારું થવા લાગ્યું.
AIIMSમાંથી મેડિસિનમાં MD કરવાની ઈચ્છા હતી, પરંતુ સાઇકિયાટ્રીમાં એડમિશન મળ્યું. મેં 2009માં આ કોર્સ પૂર્ણ કર્યો. આ પછી માનસિક રોગોની સારવાર શરૂ કરી.
મેં કહ્યું- એકંદરે તમારી ઈચ્છા ડૉક્ટર બનવાની હતી. તમે IAS બની ગયા પછી વ્યવસાય કેમ બદલ્યો?
ડૉ. અભિષેક કહે છે, 'તમને એઈમ્સની હાલત પહેલેથી જ ખબર છે. હું જે વિભાગમાં હતો એ માનસિક રીતે અસંતુલિત દર્દીઓથી ભરાઈ ગયો હતો.
મારી પાસે એક દર્દી લાવવામાં આવ્યો, જે ડ્રગ્સનો વ્યસની હતો. તે ઉત્તરપ્રદેશનો રહેવાસી હતો. આ વ્યક્તિએ ડ્રગના પૈસા એકઠા કરવા માટે તેની પુત્રીને વેચી દીધી હતી. હું સ્તબ્ધ હતો કે કોઈ વ્યક્તિ ડ્રગ એડિક્ટ બનવા માટે આટલી નીચી ઊતરી શકે છે.
આવા સેંકડો કેસ રોજ આવતા હતા, જે પછી મને લાગ્યું કે જો આપણે મોટા પાયા પર સુધારો કરવો હોય તો આપણે એક સિસ્ટમ બનવું પડશે. લોકોની વચ્ચે જઈને કામ કરવું પડશે. આ કારણે યુપીએસસીની તૈયારી શરૂ કરી.
અભિષેકની પત્ની યશા પણ ડોક્ટર છે. તે બિહારના મુઝફ્ફરપુરની રહેવાસી છે. અભિષેક હસીને કહે છે, 'તમે પણ મુઝફ્ફરપુરના છો.'
અભિષેકે વર્ષ 2012નું પુનરાવર્તન કર્યું. કહે છે કે 'લગ્નને 2 વર્ષ થયાં હતાં. ડોક્ટરી છોડીને મેં યુપીએસસીની તૈયારી શરૂ કરી. ઉંમર 29 વર્ષની હતી. છેલ્લો પ્રયાસ બાકી હતો. ઘરના બધાને આઘાત લાગ્યો કે સેટલ લાઈફ છોડીને હું કેમ એનસેટલ્ડ બની રહ્યો છું.
ખબર નહીં, આગળ શું થશે, શું નહીં થાય. જેને અગાઉ ફિક્સ પગાર મળતો હતો તે બંધ થઈ ગયો છે. નાણાકીય કટોકટીનો પણ સામનો કરવો પડ્યો. દરમિયાન મારો નાનો ભાઈ પણ યુપીએસસીની તૈયારી કરી રહ્યો હતો.
પ્રીલિમ માટે માત્ર 3 મહિના બાકી હતા. મેં તૈયારી શરૂ કરી. મહેનત રંગ લાવી, 2012 UPSC પરીક્ષા પાસ કરવામાં સફળ. રેન્ક ઊંચો હતો, જેના કારણે આઈપીએસ અને છત્તીસગઢ કેડર મળી હતી.
અભિષેક તેના કેટલાક જૂના ફોટોગ્રાફ્સની મદદથી તેના ટ્રેનિંગ દિવસો વિશે જણાવે છે. કહે છે કે 'જ્યારે મને છત્તીસગઢ કેડરની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી, ત્યારે તાલીમ દરમિયાન મારા સાથી જુનિયરો કહેતા હતા - તમે ડૉક્ટર છો. તમે બ્યૂરોક્રેસીમાં કેમ જોડાયા?
જ્યારે મારી ત્રીજી પોસ્ટિંગ દંતેવાડામાં ASP તરીકે થઈ, ત્યારે ફરીથી લોકો કહેવા લાગ્યા. અહીં બંદૂકની ગોળી ચલાવવી પડે છે, દવાની ગોળીઓ કામ કરતી નથી. ડૉક્ટરના હાથ નક્સલવાદીઓ પર બંદૂક કેવી રીતે ચલાવશે?
મેં આ ટોણાઓને અવગણ્યા.
જ્યારે મેં એક પછી એક નક્સલવાદીઓ સામે અનેક મોટાં ઓપરેશન હાથ ધર્યા. માત્ર ઓપરેશન જ નહીં, પરંતુ તેમના પરિવારના સભ્યોને મળવાનું શરૂ કર્યું, તેમની સાથે વાત કરી, તેમને આ બાબતોથી વાકેફ કર્યા, પછી નક્સલવાદીઓએ આત્મસમર્પણ કરવાનું શરૂ કર્યું.

આ સાથે જોડાયેલી બીજી ઘટના તમને જણાવી દઉં. બે નક્સલવાદી હતા, જેમના પર 5 લાખ રૂપિયાનું ઈનામ હતું. એક દિવસ પોલીસે તેના ઘરમાં તોડફોડ કરી. જ્યારે મને આ વિશે ખબર પડી ત્યારે મેં તેનું ઘર ફરીથી રિપેર કરાવ્યું.
બાદમાં બંનેએ આત્મસમર્પણ કર્યું હતું. વાસ્તવમાં વર્ષોથી નક્સલવાદીઓ અને તેમના પરિવારોના મનમાં પોલીસ અને સશસ્ત્ર દળોને લઈને ખોટી છબિ બનાવવામાં આવી હતી.
જ્યારે મેં નક્સલવાદીઓનાં પરિવારજનોને સમજાવવાનું શરૂ કર્યું, તેમની વચ્ચે જવાનું શરૂ કર્યું, ઊઠવા-બેસવાનું શરૂ કર્યું, પછી ફેરફારો શરૂ થયા. 200થી વધુ આરોગ્ય શિબિરોનું આયોજન કર્યું. અહીંના લોકો મને દવાવાળો કહેવા લાગ્યા.

… તમે સોશિયલ મીડિયા પર પણ ખૂબ એક્ટિવ છો? શું લોકોને તમારા વીડિયો ગમે છે?
અભિષેક કહે છે, 'હું માનું છું કે અપરાધને નફરત કરો, ગુનેગારને નહીં. હું ગુનેગારોનું કાઉન્સેલિંગ કરું છું. હું તેમને સાચા માર્ગ પર લાવવાનો પ્રયત્ન કરું છું.
એક છોકરી 10માં ટોપર હતી. જ્યારે હું તેને મળવા ગયો ત્યારે તેણે કહ્યું કે તેના પિતા 4 વર્ષથી જેલમાં છે, તે તેને મળવા માગે છે.
કાયદાને અનુસરીને, મેં તરત જ છોકરીનો તેના પિતા સાથે પરિચય કરાવ્યો. તમે જાણો છો કે પિતાની ભૂલ નહોતી. પુત્રના ગુનાને કારણે તે જેલમાં હતો. આવા અસંખ્ય કિસ્સાઓ છે.
જોકે હું એ વાત સાથે પણ સંમત છું કે આ રીતે સોશિયલ મીડિયા પર દરેક પ્રવૃત્તિના વીડિયો શેર કરવા એ ગોપનીયતાનું ઉલ્લંઘન છે. દરેકની પોતાની ગોપનીયતા હોય છે. આ અંગે કેટલીક માર્ગદર્શિકા પણ આવી છે, જેને અમે અનુસરી રહ્યા છીએ.

અમારી વાતચીત ચાલુ હતી ને સાંજના લગભગ 6 વાગ્યા છે. ડૉ.પલ્લવને કવર્ધા જવા નીકળવાનું છે. જતાં-જતાં તે કહે છે, 'કોઈપણ વસ્તુ નકામી નથી. મેં ડોક્ટરેટ કર્યું છે અને અત્યારે મને તેનો લાભ મળી રહ્યો છે.
કોઈ કહે છે કે આમ કરવાથી શું થશે, આમ કરવાથી શું થશે… જીવનમાં કોઈને કોઈ ને કોઈ વસ્તુનો ઉપયોગ થઈ જાય છે. આ મારો મૂળ મંત્ર છે.
ન્યૂઝ હજી બાકી છે

- પસંદના ન્યૂઝ
- ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
- લાઇવ અપડેટ
















