- Gujarati News
- Bhaskar khaas
- Bhaskar explainer
- PM Modi Parliament Attack Plan Controversy; Om Birla Vs Congress | Opposition Protest
ભાસ્કર એક્સપ્લેનરશું લોકસભામાં PM મોદીના જીવને જોખમ હતું?:સ્પીકર બિરલાએ તેમનું ભાષણ કેમ ટાળ્યું; કઈ 'અઘટિત ઘટના'નો સંકેત આપ્યો
- કૉપી લિંક

22 વર્ષ પછી વડાપ્રધાનની ગેરહાજરીમાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પર આભાર પ્રસ્તાવ પસાર થયો. 4 ફેબ્રુઆરીએ બજેટ સત્રના સાતમા દિવસે વિપક્ષના હોબાળા વચ્ચે લોકસભામાં PM મોદી પહોંચ્યા ન હતા.
આજે સ્પીકર ઓમ બિરલાએ જણાવ્યું કે લોકસભામાં પીએમ મોદી સાથે અણધારી ઘટના બની શકી હોત. તેથી ગઈકાલે તેમનું ભાષણ ટાળવું પડ્યું.
આખરે લોકસભામાં એવું શું થયું કે સ્પીકરે પીએમને ભાષણ ન આપવાની સલાહ આપી અને તેમને શું થવાની આશંકા હતી; જાણો ભાસ્કર એક્સપ્લેનરમાં…
સવાલ-1: લોકસભામાં શું થયું અને સ્પીકરે શું કહ્યું? જવાબ: 4 ફેબ્રુઆરીએ પીએમ મોદીને લોકસભામાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પર આભાર પ્રસ્તાવનો જવાબ આપવાનો હતો. સાંજે 5 વાગ્યે જ્યારે ગૃહની કાર્યવાહી શરૂ થઈ, ત્યારે વિપક્ષની મહિલા સાંસદોએ સત્તાધારી નેતાઓની ખુરશીઓ ઘેરી લીધી. જેમાં પીએમ મોદીની ખુરશી પણ હતી.
હોબાળો વધ્યા બાદ સદનની કાર્યવાહી વડાપ્રધાનના ભાષણ વિના જ સ્થગિત કરી દેવામાં આવી. આજે 5 ફેબ્રુઆરીએ કાર્યવાહી ફરી શરૂ થઈ. આ દરમિયાન સ્પીકર ઓમ બિરલાએ એક દિવસ પહેલા સદન સ્થગિત કરવા અને પીએમનું ભાષણ ટાળવાનું કારણ જણાવ્યું. તેમણે કહ્યું, ‘જ્યારે સદનના નેતા પીએમ મોદીને રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પર જવાબ આપવાનો હતો ત્યારે વિપક્ષી સાંસદો વડાપ્રધાનની સીટ પાસે પહોંચીને કોઈ અણધારી ઘટના કરી શકતા હતા.’
બિરલાએ આગળ કહ્યું, ‘જો આ ઘટના બની હોત, તો લોકશાહીની પરંપરા છિન્નભિન્ન થઈ જાત. આને ટાળવા માટે મેં પીએમને સદનમાં ન આવવા વિનંતી કરી. પીએમએ મારા સૂચનને માન્ય રાખ્યું.’
બિરલાએ મહિલા સાંસદોનું પીએમની ખુરશી સુધી જવું મર્યાદા વિરુદ્ધ ગણાવ્યું. તેમણે વિપક્ષી સાંસદોને કહ્યું, ‘તમે પોસ્ટર લઈને આવશો તો સદન ચાલશે નહીં. જે રીતે મહિલા સભ્યો પીએમની સીટ સુધી પહોંચ્યાં, તે દેશે જોયું. આ યોગ્ય નહોતું. આ સદનની ગરિમાને પણ અનુકૂળ નહોતું.’
સવાલ-2: વિપક્ષે એવું શું કર્યું કે સ્પીકરે પીએમને ભાષણ ન આપવાની સલાહ આપી? જવાબ: સ્પીકર ઓમ બિરલાએ 4 ફેબ્રુઆરીના રોજ લોકસભામાં બનેલી ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતા પીએમને ભાષણ ન આપવાની સલાહ આપી.
- પીએમ મોદીનું ભાષણ શરૂ થવાના લગભગ 15 મિનિટ પહેલા વિપક્ષી સાંસદોએ નાના-નાના ગ્રુપ બનાવ્યા અને અંદરોઅંદર પોસ્ટર વહેંચ્યા. વિપક્ષની મહિલા સાંસદો આ પોસ્ટર લઈને સદનના વેલમાં આવી ગઈ અને પ્રદર્શન કરવા લાગી.
- ત્યારબાદ તેઓ ટ્રેઝરી બેન્ચ એટલે કે સત્તા પક્ષની સીટો તરફ આગળ વધી અને પીએમની ખુરશીને ઘેરી લીધી. મહિલા સાંસદોના હાથમાં મોટા-મોટા બેનરો પણ હતા, જેના પર લખ્યું હતું- 'જે યોગ્ય લાગે તે કરો.'
- આ વિરોધમાં કેસી વેણુગોપાલ, અભિષેક બેનર્જી, કલ્યાણ બેનર્જી, ડિમ્પલ યાદવ, ગેનીબેન નાગાજી ઠાકોર, વર્ષા ગાયકવાડ, પ્રતિભા સુરેશ ધનોરકર, જ્યોતિમણિ, રંજીતા કોલ જેવા સાંસદો સામેલ હતા.
- ભાજપના સાંસદ મનોજ તિવારીએ દાવો કર્યો કે વરિષ્ઠ મંત્રીઓના વારંવાર કહેવા છતાં પણ મહિલા સાંસદો પોતાની સીટ પર ન ગયાં. તેઓ વડાપ્રધાનના બેસવાની જગ્યા પર ચઢી ગયાં. તેમણે ખૂબ હોબાળો કર્યો. તેઓ વડાપ્રધાન પર હુમલો પણ કરી શકતાં હતાં.

સવાલ-3: સ્પીકર બિરલાને સંસદમાં શું થવાની આશંકા હતી? જવાબ: સ્પીકર ઓમ બિરલાએ કહ્યું કે સંસદમાં કંઈક અણધારી ઘટના બની શકતી હતી, જેનાથી લોકશાહીની પરંપરા તૂટી જાત. સ્પીકર બિરલાના મતે, 4 ફેબ્રુઆરીએ વિપક્ષના ઘણા સાંસદોએ તેમના ચેમ્બરનો પણ ઘેરાવ કર્યો હતો.
આવી સ્થિતિમાં અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે કે સંસદમાં બે પ્રકારની ‘અણધારી ઘટના’ બની શકી હોત- રાજકીય વિવાદ અથવા સુરક્ષા પર ખતરો.
ગૃહમાં આ પહેલા બનેલી અણધારી ઘટનાઓથી સમજીએ કે લોકસભામાં રાજકીય કે સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ શું અણધાર્યું બની શકતું હતું…
ગૃહમાં બનેલી અણધારી રાજકીય ઘટનાઓ
1988: તમિલનાડુ વિધાનસભામાં પોલીસને લાઠીચાર્જ કરવો પડ્યો
- 1987માં તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી એમ. જી. રામચંદ્રનનું નિધન થયું. જાન્યુઆરી 1988માં તેમની પત્ની જાનકી અને રાજ્યસભા સાંસદ જે. જયલલિતાના સમર્થકો વચ્ચે વિવાદ થયો.
- ધારાસભ્યોએ એકબીજા પર ખુરશીઓ અને માઈક ફેંક્યા. એક કલાક સુધી હોબાળો ચાલતો રહ્યો. આખરે પોલીસને ગૃહમાં આવીને લાઠીચાર્જ કરવો પડ્યો. 20થી વધુ ધારાસભ્યો ઘાયલ થયા અને 100થી વધુ માઈક તોડવામાં આવ્યા.
1989: જે. જયલલિતાની સાડી ખેંચાઈ
- 1989માં બજેટ સેશન દરમિયાન ફરી એકવાર તમિલનાડુ વિધાનસભામાં હંગામો થયો. જેમાં DMK અને જે. જયલલિતાના સમર્થકો એકબીજા સાથે લડાઈ કરવા લાગ્યા.
- મુખ્યમંત્રી અને નાણા મંત્રી કરુણાનિધિએ જેવું બજેટ ભાષણ વાંચવાનું શરૂ કર્યું, કોંગ્રેસના એક ધારાસભ્ય ઊભા થઈને બોલ્યા કે મુખ્યમંત્રી પોલીસ દ્વારા જયલલિતાને પરેશાન કરી રહ્યા છે. જયલલિતા પણ ઊભા થઈને વિરોધ કરવા લાગ્યા.
- કરુણાનિધિ જવાબ આપે તે પહેલાં એક ધારાસભ્ય તેમની તરફ દોડ્યા, જેના કારણે તેઓ પડી ગયા અને તેમના કાળા ચશ્મા તૂટી ગયા.
- આ પછી જયલલિતા બહાર જવા લાગ્યા, પરંતુ ધારાસભ્યોએ તેમનો રસ્તો રોકી લીધો. તેમના વાળ અને સાડીનો પલ્લુ ખેંચ્યો. જયલલિતા રડતા રડતા વિધાનસભામાંથી બહાર આવતા દેખાયા.

1997: ઉત્તર પ્રદેશમાં ધારાસભ્યોએ ખુરશીઓ અને માઈક ફેંક્યા
- 22 ઑક્ટોબરે બપોરે 12 વાગ્યે કાર્યવાહી શરૂ થતાં જ અફરાતફરી મચી ગઈ. કોંગ્રેસ ધારાસભ્ય દળના નેતા પ્રમોદ તિવારી ગૃહના વિભાજનની માગ કરતા અંદર આવ્યા.
- તેમની પાછળ બહુજન સમાજ પાર્ટીના ધારાસભ્યોનું એક જૂથ પણ હતું. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, એક ધારાસભ્યએ અધ્યક્ષની ખુરશી પર એક નાનો લાઉડસ્પીકર ફેંકી દીધો.
- આનાથી ઝપાઝપી શરૂ થઈ ગઈ અને ત્યારબાદ થયેલી મારામારીમાં ગૃહના સભ્યોએ એકબીજા પર હુમલો કરવા માટે માઇક્રોફોન સ્ટેન્ડ, પેપરવેઇટ, કાચના ટુકડા અને ફર્નિચરનો જોરદાર ઉપયોગ કર્યો.

2014: કોંગ્રેસ સાંસદે મરચાનો સ્પ્રે કર્યો
- 13 ફેબ્રુઆરી 2014ના રોજ, જેવી રીતે ગૃહમંત્રી સુશીલ કુમાર શિંદેએ આંધ્ર પ્રદેશ પુનર્ગઠન બિલ રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, તરત જ હોબાળો શરૂ થઈ ગયો.
- વિજયવાડાના કોંગ્રેસ સાંસદ લગડાપતિ રાજગોપાલ લોકસભાના મધ્યમાં ‘વેલ’માં આવી ગયા. તેમણે ખિસ્સામાંથી મરચાનો સ્પ્રે કાઢ્યો અને ચારેય બાજુ છાંટવાનું શરૂ કરી દીધું.
- સદનમાં તીવ્ર ગંધ અને બળતરા ફેલાઈ ગઈ. સાંસદોને ઉધરસ આવવા લાગી, તેમની આંખોમાં પાણી આવવા લાગ્યું અને શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી થવા લાગી. ઘણા સાંસદો બહારની તરફ ભાગ્યા.
- રિપોર્ટ્સ અનુસાર, કેટલાક સાંસદો વચ્ચે ધક્કામુક્કી થઈ. એક સાંસદ પર આરોપ લાગ્યો કે તેમણે કાચનો ગ્લાસ તોડ્યો અને છરી બતાવી. બાદમાં કહેવામાં આવ્યું કે આ માઇક હતું.
- ત્યારે સ્પીકર મીરા કુમારે સંસદ સ્થગિત કરી. એમ્બ્યુલન્સ બોલાવવામાં આવી અને ત્રણ સાંસદોને હોસ્પિટલ મોકલવામાં આવ્યા. સ્પીકરે લગડાપતિ રાજગોપાલ સહિત 16 સાંસદોને ગૃહમાંથી સસ્પેન્ડ કર્યા.

2016: ધારાસભ્યએ મંત્રી પર જૂતું ફેંક્યું
- 14 સપ્ટેમ્બર 2016ના રોજ પંજાબ વિધાનસભાના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન કોંગ્રેસના ધારાસભ્યો અકાલી દળ-ભાજપ સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવની માગ કરી રહ્યા હતા.
- આ દરમિયાન કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય તરલોચન સિંહ સૂંધે મહેસૂલ મંત્રી બિક્રમ સિંહ મજીઠિયા પર ગુસ્સામાં જૂતું ફેંક્યું.
- બિક્રમ સિંહ મજીઠિયા ઊભા થયા અને જૂતું ઉઠાવીને ગૃહને બતાવ્યું. ગૃહને થોડા જ સમયમાં સ્થગિત કરી દેવામાં આવ્યું.

ગૃહની સુરક્ષામાં અઘટિત ઘટનાઓ
1994: વિઝિટર ગેલેરીમાંથી એક માણસ કૂદી પડ્યો
- એપ્રિલ 1994માં પ્રેમપાલ સિંહ નામનો એક વ્યક્તિ સંસદની વિઝિટર ગેલેરીમાં બેઠો હતો. અચાનક તેણે રેલિંગ કૂદી અને ગૃહના ફ્લોર પર કૂદી પડ્યો.
- ત્યારે સંસદ ચાલી રહી હતી. સુરક્ષાકર્મીઓએ તેને તરત જ પકડી લીધો. તેની પાસે કોઈ હથિયાર નહોતું. તે ફક્ત વિરોધ કરવા માગતો હતો.
- આ ઘટના પછી દર્શક દીર્ઘાની ઊંચાઈ અને ત્યાં તહેનાત સુરક્ષાકર્મીઓની સંખ્યા વધારવામાં આવી, જેથી કોઈ ફરીથી કૂદી ન શકે.
2001: સંસદ ભવન પર આતંકી હુમલો
- 13 ડિસેમ્બર 2001ના રોજ લશ્કર-એ-તૈયબા અને જૈશ-એ-મોહમ્મદના 5 આતંકવાદીઓએ AK-47 અને ગ્રેનેડ વડે હુમલો કર્યો.
- સુરક્ષા દળોએ પાંચેય આતંકવાદીઓને ઠાર કર્યા. આ હુમલામાં દિલ્હી પોલીસના 5 જવાન, CRPFની 1 મહિલા કોન્સ્ટેબલ અને સંસદના 2 સુરક્ષા સહાયકો શહીદ થયા.
- આ હુમલા બાદ સંસદની સુરક્ષા વધારવામાં આવી અને પાર્લામેન્ટ ડ્યુટી ગ્રુપ એટલે કે PDGની રચના થઈ.

2002: ઓડિશા વિધાનસભામાં બજરંગ દળ, VHPનો હોબાળો
- 22 માર્ચ 2002ના રોજ, બજરંગ દળ અને વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના લગભગ 500 કાર્યકરો અયોધ્યામાં રામ મંદિર બનાવવાની માગ સાથે સૂત્રોચ્ચાર કરતા ઓડિશા વિધાનસભા પરિસરમાં ઘૂસી ગયા.
- ટોળાએ સુરક્ષા ઘેરો તોડી નાખ્યો અને ગૃહની અંદર ભારે તોડફોડ કરી. ફર્નિચર, ટેલિફોન અને બારીઓના કાચ તોડ્યા. ત્યારે ગૃહની કાર્યવાહી ચાલી રહી હતી.
- ઘણા ધારાસભ્યોને જીવ બચાવવા માટે આમતેમ છુપાવવું પડ્યું. અટલ બિહારી વાજપેયીએ આ ઘટનાને કલંક ગણાવી. બાદમાં આ મામલે લગભગ 67 ધરપકડો થઈ.
2023: સંસદમાં ઘૂસ્યા 2 યુવકો, પીળા ધુમાડાવાળા કેનિસ્ટર છોડ્યા
- 13 ડિસેમ્બર 2023ના રોજ શૂન્યકાળ દરમિયાન, 2 યુવકો સાગર શર્મા અને મનોરંજન ડી વિઝિટર ગેલેરીમાંથી સીધા સાંસદોની બેઠક વ્યવસ્થા પર કૂદી પડ્યા.
- તેમણે જૂતામાં છુપાવેલા કલર સ્મોક કેનિસ્ટર કાઢ્યા અને પીળો ધુમાડો ફેલાવ્યો. સૂત્રોચ્ચાર કર્યા. તે જ સમયે, સંસદની બહાર પણ તેમના બે સાથીઓ નીલમ અને અમોલે ધુમાડો છોડ્યો.
- હનુમાન બેનીવાલ, મલૂક નાગર જેવા સાંસદોએ પોતે હિંમત બતાવીને સાગર અને મનોરંજનને પકડ્યા અને સુરક્ષાકર્મીઓને સોંપ્યા.
- આ ઘટના પછી સંસદની સુરક્ષા CISFને સોંપવામાં આવી. હવે જૂતાની પણ સ્કેનિંગ કરવામાં આવે છે અને પ્રોટોકોલ પણ કડક કરવામાં આવ્યા છે.

સવાલ-4: જો હોબાળો વધતો અથવા કંઈક અણધાર્યું થતું, તો પછી શું થાત? જવાબ: સંસદમાં જો કોઈ અણધારી ઘટના અથવા ખૂબ જ હોબાળો થાય, તો સુરક્ષા પ્રક્રિયા અને પ્રોટોકોલ તરત જ એક્ટિવ થઈ જાય છે…
1. ગૃહની કાર્યવાહી રોકવી
- જેમ જ હોબાળો નિયંત્રણ બહાર જાય છે અથવા કોઈ સુરક્ષા ખતરો દેખાય છે, લોકસભા સ્પીકર અથવા રાજ્યસભાના સભાપતિ તરત જ સદનની કાર્યવાહીને સ્થગિત કરી દે છે.
- તેમના જ આદેશ પર માર્શલ અને સુરક્ષા અધિકારીઓ સંસદમાં આવે છે અને સુરક્ષા ઘેરો બનાવે છે.
- માર્શલ્સની જ જવાબદારી સદનની વ્યવસ્થા અને સુરક્ષાની હોય છે. જો કોઈ સાંસદ કે મુલાકાતી હોબાળો કરે છે અને સદનની મર્યાદા તોડે છે, તો સ્પીકરના આદેશ પર માર્શલ તેમને બહાર કાઢી શકે છે.
2. સાંસદો અને મંત્રીઓની સુરક્ષા
- પાર્લામેન્ટ સિક્યોરિટી સર્વિસ એટલે કે PSS અને સેન્ટ્રલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિક્યોરિટી ફોર્સ એટલે કે CISFના જવાનો તરત જ વડાપ્રધાન, મંત્રીઓ, વિપક્ષના નેતાઓ અને સાંસદોને સુરક્ષિત રસ્તાઓથી બહાર કાઢે છે.
- સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી, સદનના તમામ એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ ગેટ લોક કરી દેવામાં આવે છે, જેથી કોઈ બહારની વ્યક્તિ અંદર ન આવી શકે અને શંકાસ્પદ વ્યક્તિ બહાર ન ભાગી શકે.
3. સુરક્ષા ચૂક પર લોકડાઉન
- જો 2001 કે 2023 જેવી કોઈ ગંભીર ઘટના બને છે, તો CISF અને દિલ્હી પોલીસની બાહ્ય ટીમ સમગ્ર પરિસરને ચારે બાજુથી સીલ કરી દે છે.
- નજીકમાં જ તહેનાત પાર્લામેન્ટ ડ્યુટી ગ્રુપ એટલે કે PDG અને જરૂર પડ્યે નેશનલ સિક્યુરિટી ગ્રુપ એટલે કે NSG કમાન્ડોને એલર્ટ પર રાખવામાં આવે છે.
- કોઈપણ રિમોટ કંટ્રોલ ડિવાઇસ કે મોબાઇલ સિગ્નલને રોકવા માટે જેમર્સને હાઈ-પાવર મોડ પર મૂકી દેવામાં આવે છે.
4. કાનૂની કડક કાર્યવાહી
- હુલ્લડ કરનાર સાંસદોને નિયમ 373 અથવા 374 હેઠળ સ્પીકર અથવા સભાપતિ સદનમાંથી સસ્પેન્ડ કરી શકે છે.
- જો કોઈ બહારનો વ્યક્તિ જેમ કે - મુલાકાતી હુલ્લડ કરે છે, તો તેને તરત જ અટકાયતમાં લઈને સંસદ પોલીસ સ્ટેશનને સોંપી દેવામાં આવે છે. અહીં તેના પર બિન-જામીનપાત્ર કલમો હેઠળ કેસ દાખલ થાય છે.
-------------------------
PM મોદી સંબંધિત આ સમાચાર પણ વાંચો…
રાજ્યસભામાં PM મોદીના સંબોધન દરમિયાન વિપક્ષનું વોકઆઉટ: વડાપ્રધાને કહ્યું- કોંગ્રેસ પાસે ના વિચાર હતા ના ઈચ્છાશક્તિ, જેનું પરિણામ દેશે ભોગવવું પડ્યું

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી રાજ્યસભામાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પર આભાર પ્રસ્તાવનો જવાબ આપી રહ્યા છે. સ્પીચ દરમિયાન વિપક્ષે નારેબાજી શરૂ કરી દીધી હતી. વિપક્ષી નેતાઓએ કહ્યું કે રાહુલ ગાંધીને બોલવા દેવામાં આવે, તાનાશાહી નહીં ચાલે. આના પર વડાપ્રધાને કહ્યું કે ખડગેજીની ઉંમર જોતા તેમને બેસીને નારા લગાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. સંપૂર્ણ સમાચાર વાંચો…
ન્યૂઝ હજી બાકી છે

- પસંદના ન્યૂઝ
- ન્યૂઝ સૌથી ફાસ્ટ
- લાઇવ અપડેટ
















