તમારા શહેરના લેટેસ્ટ સમાચાર અને ફ્રી ઈ-પેપર મેળવો

ડાઉનલોડ કરો
  • Gujarati News
  • Utility
  • Bird Flu Is 50 Times More Dangerous Than Corona, Killing 5 6 People Out Of Every 10 Infections; Learn What Is Prevention And Symptom

વાત મહત્ત્વની:બર્ડ ફ્લૂ કોરોના કરતા 50 ગણો વધુ જોખમકારક છે, દર 10 સંક્રમિતોમાંથી 5-6 લોકો મૃત્યુ પામે છે; જાણો શું છે નિવારણ અને લક્ષણ

8 મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક
  • મનુષ્યથી મનુષ્યમાં બર્ડ ફ્લૂના ટ્રાન્સમિશનનું જોખમ ઓછું છે, પરંતુ પક્ષીઓના સંપર્કમાં ન આવવું
  • WHOના અનુસાર, હજી સુધી રાંધેલા પોલ્ટ્રી ફૂડ ખાવાથી બર્ડ ફ્લૂ થાવાના કોઈ પુરાવા નથી

દેશમાં હજી કોરોના ગયો પણ નથી અને બર્ડ ફ્લુ નામની એક બીજી મોટી બીમારી આવી ગઈ છે. બર્ડ ફ્લૂ વાઈરસ કોરોનાથી 50 ગણો વધારે જોખમી છે. દેશભરમાં પાંચ લાખથી વધારે પક્ષીઓના મોત થઈ ગયા છે. તેમાં હિમાચલ પ્રદેશ, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, હરિયાણા અને કેરળ સૌથી વધારે પ્રભાવિત છે. આવી સ્થિતિમાં લોકો ચિંતિત છે કે તેઓ કોરોનાની સાથે બર્ડ ફ્લૂથી કેવી રીતે બચે? આખરે બર્ડ ફ્લૂ શું છે? તેના લક્ષણો અને સારવાર શું છે? આ પ્રકારના તમામ સવાલ લોકોના મનમાં આવી રહ્યા છે.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO)ના અનુસાર, બર્ડ ફ્લુ જોખમી બીમારી છે, તે ઈન્ફલ્યુએન્ઝા ટાઇપ-A H5N1 વાઈરસના કારણે ફેલાય છે. તેને એવિયન ઈન્ફલ્યુએન્ઝા પણ કહેવામાં આવે છે. બર્ડ ફ્લૂ પક્ષીઓથી મનુષ્ય અથવા બીજા પ્રાણીઓમાં ફેલાઈ શકે છે. સૌથી વધારે પોલ્ટ્રી ફાર્મમાં ઉછેરવામાં આવતી મરઘીઓથી ફેલાય છે. કોરોનાની જેમ તેના પણ ઘણા અલગ અલગ સ્ટ્રેન હોય છે. જો કે, મનુષ્યથી મનુષ્યમાં આ વાઈરસના ટ્રાન્સમિશનનું જોખમ ઘણું ઓછું છે.

H5N1થી સંક્રમિત પક્ષી લગભગ 10 દિવસ સુધી મળ અથવા લાળ દ્વારા વાઈરસ રિલીઝ કરે છે. H5N1 બર્ડ ફ્લૂ વાઈરસ કોઈપણ રીતે મનુષ્યને સંક્રમિત કરી શકે છે.

બર્ડ ફ્લૂથી કેવી રીતે બચી શકાય છે?
AIIMS, નવી દિલ્હીના ડીએમ કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉક્ટર સંજય કુમાર ચુધના જણાવ્યા પ્રમાણે, તેનો અસરકારક ઉપાય છે કે તમે પક્ષીઓના સીધા સંપર્કમાં ન આવો. તેમની બીટને સ્પર્શ ન કરો. જ્યાં પક્ષીઓ રહે છે, ત્યાં ન જવું. જે લોકો ઈંડા અથવા મરઘી-મરઘા ખાય છે, તેઓ તેને ખરીદવા જાય તો સાફ-સફાઈનું ધ્યાન રાખે. ખરીદારી સમયે અને મીટ કાપતી વખતે ગ્લવ્જ પહેરવા. તેના તરત બાદ હાથ સેનિટાઈઝ કરવા અથવા સાબુથી હાથ ધોવા. નોનવેજ સારી રીતે રાંધીને ખાવું, તેનાથી રિસ્ક ઘટી જાય છે.

બર્ડ ફ્લૂથી મનુષ્ય કેવી રીતે સંક્રમિત થઈ શકે છે?

  • સંક્રમિત પક્ષીના મળ, નાક, મોં અથવા આંખમાંથી નીકળતા પદાર્થના સંપર્કમાં આવવા પર મનુષ્ય સંક્રમિત થઈ શકે છે.
  • આ વાઈરસ મનુષ્યમાં આંખ, નાક અને મોં દ્વારા પ્રવેશ કરી શકે છે.
  • કાચા અને દૂષિત પોલ્ટ્રી પ્રોડક્ટ ખાવાથી ચેપ લાગી શકે
  • મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં એવું જોવા મળ્યું છે કે મનુષ્યમાં ઈન્ફલ્યુએન્ઝા A (H5N1) અને A (H7N9)વાઇરસ જીવંત અથવા મૃત ચેપગ્રસ્ત પક્ષીઓના સંપર્કમાં આવવાથી પહોંચ્યો.

બર્ડ ફ્લૂના લક્ષણો શું છે?
ડો. સંજય કહે છે કે, બર્ડ ફ્લૂના તમામ લક્ષણો વાઇરલ જેવાં જ છે. શરદી, ખાંસી, તાવ, શરીરમાં દુખાવો અને સ્નાયુઓમાં પણ દુખાવો થાય છે. આ સિવાય શ્વાસની તકલીફ, નાકમાંથી લોહી નીકળવું, આંખની લાલાશ, ડાયરિયા, પેટમાં દુખાવો પણ થઈ શકે છે. ફેફસાં ડેમેજ થઈ જવાને કારણે શ્વાસ ચઢવા લાગે છે.

એવા લોકો જે પક્ષીઓના સંપર્કમાં આવે છે, તેમણે કોરોના જેવી જ બચવાની તમામ પદ્ધતિઓ અપનાવી જોઈએ. તેના લક્ષણો દેખાય કે તરત જ હોસ્પિટલમાં જાઓ અથવા આઇસોલેટ થઈ જાઓ. વધુ માંદા દર્દીઓને ઇન્ટેન્સિવ કેરની પણ જરૂર પડે છે.

બર્ડ ફ્લૂ કેટલો જોખમી છે?
ડોક્ટર સંજય કહે છે કે, આ એક ખૂબ જ જોખમી રોગ છે. આમાં, ચેપગ્રસ્તનો મૃત્યુ દર 60 ટકા સુધી છે. એટલે કે, દર 10 લોકોમાંથી 5-6 લોકો મૃત્યુ પામે છે. જો કે, તે એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિમાં ટ્રાન્સમિટ નથી થતો. પરંતુ વાઇરસ મ્યુટેટ થાય છે. આવું કોરોનાના કિસ્સામાં પણ બન્યું છે. આને લીધે વાઇરસ વધુ ચેપી થવાનું જોખમ રહે છે.

બર્ડ ફ્લૂના 11 વાઇરસ છે, જેમાંથી 5 માનવો માટે જીવલેણ છે

  • બર્ડ ફ્લૂના 11 વાયરસ છે જે મનુષ્યને ચેપ લગાવે છે. પરંતુ તેમાંથી 5 માનવો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. આ H5N1, H7N3, H7N7, H7N9 અને H9N2। છે.
  • આ વાઇરસને HPAI (Highly Pathogenic Avian Influenza) કહેવામાં આવે છે. આમાં સૌથી ખતરનાક H5N1 વાઇરસ છે. આ પહેલો બર્ડ ફ્લૂ વાઇરસ હતો જેણે મનુષ્યોને પણ ચેપ લગાડ્યો હતો.
  • વિશ્વભરના જંગલી પક્ષીઓનાં આંતરડામાં આ ફ્લૂ વાઇરસ હોય છે. પરંતુ સામાન્ય રીતે આ પક્ષીઓ તેનાથી બીમાર થતા નથી. જો કે, બર્ડ ફ્લૂ મરઘીઓ અને બતક સહિતના કેટલાક પાળતું પક્ષીઓને બીમાર પાડી શકે છે અને તેમને મારી પણ શકે છે.

શું ઇંડા અને ચિકન ખાવાથી બર્ડ ફ્લૂનું જોખમ છે?

  • બર્ડ ફ્લૂ અને ઇંડા/ચિકન ખાવા વચ્ચે કોઈ સંબંધ નથી. જો કે, ડોકટર્સ લોકોને અડધી રાંધેલી પોલ્ટ્રી પ્રોડક્ટ અને માંસ ન ખાવાની સલાહ આપે છે.
  • WHOના અનુસાક, અત્યાર સુધી એ પુરાવા નથી મળ્યા કે રાંધેલા પોલ્ટ્રી ફૂડથી કોઈ મનુષ્યને બર્ડ ફ્લૂ થઈ શકે છે. તે વાઈરસ તાપમાન પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે અને વધારે કૂકિંગ ટેમ્પરેચરમાં નષ્ટ થઈ જાય છે.
  • કેન્દ્ર સરકારે પણ કહ્યું છે કે પોલ્ટ્રી ઉત્પાદનનું સેવન કરવાથી માણસમાં બર્ડ ફ્લૂ વાઈરસ ફેલાવાનું કોઈ પ્રમાણ નથી. જોકે સાફ સફાઈ અને ભોજન બનાવતી વખતે સાવતેચી રાખવી જરૂરી છે.

શું માણસોમાં પણ બર્ડ ફ્લૂનું જોખમ છે?

  • H5N1 પ્રથમ બર્ડ ફ્લૂ વાઈરસ છે, જેણે પ્રથમ વખત માણસોને સંક્રમિત કર્યા છે. તેનો પ્રથમ કેસ 1997માં હોન્ગકોન્ગમાં સામે આવ્યો હતો.
  • H5N1 સામાન્ય રીતે પાણીમાં રહેતાં પક્ષીઓમાં જોવા મળતો હતો પરંતુ તે પોલ્ટ્રી ફાર્મમાં ઉછેરતા પક્ષીઓમાં પણ સરળતાથી ફેલાવા લાગ્યો.
  • WHOના જણાવ્યા પ્રમાણે, બર્ડ ફ્લૂ એક વ્યક્તિથી અન્ય વ્યક્તિમાં ટ્રાન્સમિટ થઈ શકે છે. આવું સંભવ છે પરંતુ દુર્લભ છે.

બર્ડ ફ્લૂની સારવાર શું છે?
ડૉ. સંજય કહે છે કે સ્વાઈન ફ્લૂ (H1N1)માં ઓસેલ ટીમીવિર (ટોમીફ્લૂ) નામની દવાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ દવા બર્ડ ફ્લૂની સારવારમાં પણ ઉપયોગ કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ આ દવાથી તમે સંપૂર્ણ રીતે સ્વસ્થ થઈ જશો તેની કોઈ ગેરેન્ટી નથી. બીજી એક દવા પણ છે તેનું નામ જાનામિ-વીર (રેલેન્જા) છે. આ દવા બીમારીનાં જોખમને કેટલીક હદે ઓછું કરે છે.

બર્ડ ફ્લૂ કેટલો જોખમકારક છે?

  • બર્ડ ફ્લૂ અત્યાર સુધી દુનિયામાં 4 વખત મોટા પાયે ફેલાઈ ચૂક્યો છે. તે 60થી વધારે દેશોમાં મહામારીનું રૂપ પણ લઈ ચૂક્યો છે.
  • 2003થી અત્યાર સુધી તે કોઈને કોઈ દેશમાં પોતાની અસર બતાવી રહ્યો છે. H5N1 બર્ડ ફ્લૂ વાઈરસ સૌથી ખતરનાક છે, કારણ કે તેનાથી સંક્રમિત થનારા લોકોમાંથી 50%થી પણ વધારે લોકોનાં મૃત્યુ થાય છે.
  • 2003થી અત્યાર સુધી H5N1 વાઈરસથી કુલ 861 લોકો સંક્રમિત થયા છે. તેમાંથી 455 લોકોના મૃત્યુ થયાં છે. અર્થાત 52.8% મૃત્યુ દર છે. આ મૃત્યુદર કોરોનાવાઈરસના કરતાં 50ગણો વધારે છે. દુનિયામાં કોરોનાનો મૃત્યુ દર 3% અને ભારતમાં 1.5% છે.
  • અમેરિકાની હેલ્થ એજન્સી FDA (ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન)એ કેટલાક વર્ષો પહેલાં તેના માટે વેક્સીન ડિઝાઈનને મંજૂરી આપી હતી, પરંતુ હાલ તે લોકો માટે અવેલેબલ નથી.
અન્ય સમાચારો પણ છે...