કરિયર ફન્ડા:સરસ અને સુંદર શાળા કેવી હોય છે, ગુણવત્તાના માપદંડના આધારે તમારી શાળાનું મૂલ્યાંકન કરો

17 દિવસ પહેલા
  • શિક્ષણશાસ્ત્રી સંદીપ માનુધનેની ટિપ્સ

આપણી સુંદર શાળા
આજની શાળાઓ આપણા આધુનિક જીવનનો પાયો છે. પરિવાર પછી, શાળાથી જ નક્કી થાય છે કે આપણું જીવન કઈ દિશાએ જશે. આપણી શાળા આપણને જીવન માટે તૈયાર કરે છે, જ્ઞાનની શક્તિ આપે છે. મિત્રોનો સાથ અને ઘણી સુંદર યાદો પણ આપે છે. તો તમારાં બાળકો માટે સારી અને સુંદર શાળા કેવી રીતે શોધવી?

એલન મસ્કે શું કર્યું
શું તમે અમેરિકાના મોટા ઉદ્યોગ સાહસિક એલન મસ્કનું નામ સાંભળ્યું છે? તેમણે કંપનીની અંદર શાળાઓ ખોલીને પોતાનાં બાળકોને આધુનિક વૈજ્ઞાનિક શિક્ષણ આપવાનું પણ શરૂ કર્યું. મસ્ક માને છે કે તે જે ઇચ્છે છે એ અન્ય કોઈ શાળા કરી શકે નહીં

મુખ્ય પરિમાણો

પાંચ બાબત મહત્ત્વની હોય છે -
1) મેનેજમેન્ટ વિચાર
2) જુસ્સાદાર શિક્ષકો
3) વિદ્યાર્થીઓનું સન્માન
4) શીખવાનું પરિણામ
5) ખુશાલી

1) મેનેજમેન્ટ વિચાર
મેનેજમેન્ટનું વિઝન નક્કી કરે છે કે ટીમમાં શિક્ષક કોણ હશે, પ્રવૃત્તિઓ શું હશે અને બાળકોના શીખવાનાં પરિણામો શું હશે. શાળાના સંચાલને આધુનિક વિચારોનું હકારાત્મક અને પ્રોત્સાહક વાતાવરણ બનાવીને શાળામાં શૈક્ષણિક સફળતા માટે પ્રયત્ન કરવા જોઈએ. "સારી અને સુંદર શાળા"ના મેનેજમેન્ટે વિદ્યાર્થીઓના સુખી શિક્ષણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, પૈસાના લોભી બનીને માત્ર પ્રવેશ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત ન કરવું જોઈએ.

વિદ્યાર્થીઓમાં આત્મવિશ્વાસ વધારવામાં શિક્ષકોનો મોટો ફાળો હોય છે.
વિદ્યાર્થીઓમાં આત્મવિશ્વાસ વધારવામાં શિક્ષકોનો મોટો ફાળો હોય છે.

(2) ઉત્સાહી શિક્ષકો - વિદ્યાર્થીના જીવનમાં માતા-પિતા પછી શિક્ષકો સૌથી વધુ પ્રેરિત અને પ્રભાવશાળી હોય છે. શિક્ષકોની ભણાવવાની શૈલી વિદ્યાર્થીઓની શીખવાની ક્ષમતા નક્કી કરે છે. તેથી સારી શાળા એવી હોવી જોઈએ, જેમાં પ્રશિક્ષિત અને લાયક શિક્ષકો હોય તથા વિદ્યાર્થીઓને શીખવાનું સારું વાતાવરણ પૂરું પાડે, તેમને ગોખણપટ્ટીના મશીન ન બનાવે. વિદ્યાર્થીઓમાં આત્મવિશ્વાસ અને આત્મસન્માન વધારવામાં સારા શિક્ષકોનો પણ મોટો ફાળો હોય છે.

(3) વિદ્યાર્થીઓનો આદર - એનો અર્થ એ છે કે શાળાની આખી સિસ્ટમ વિદ્યાર્થીઓ કેવી રીતે આગળ વધે, વિકાસ કરે અને ખુશ રહે એના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. રોજબરોજના નિર્ણયો આ સુવર્ણ નિયમ પર આધારિત છે. આનો ફાયદો એ છે કે વિદ્યાર્થીઓ સામેલ થઈને અભ્યાસ કરે છે, કારણ કે તેમના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે.

(4) શીખવાનું પરિણામ - સો વાતની એક વાત - સિસ્ટમે એ જોવું પડશે કે વિદ્યાર્થીઓનું ભણતર એવું હોય કે તે દરેક પરીક્ષામાં પ્રદર્શન કરે. એટલું જ નહીં, એનો અંગ્રેજી અને ગણિતનો પાયો મજબૂત થતો જાય. તે માત્ર પરીક્ષા પાસ કરવા માટે નથી, પરંતુ બેઝને મજબૂત કરવા માટે છે, જેથી વિદ્યાર્થી XI ધોરણ પછી કારકિર્દીના વિકલ્પો માટે તૈયાર થઈ શકે.
(5) ખુશી - મને લાગે છે કે જે શાળાના વિદ્યાર્થીઓ બાળકોને ખુશ રાખે છે, તેમના વિદ્યાર્થીઓ દરરોજ સવારે શાળાએ જવા માટે ઉત્સુક હોય છે. આ એક એસિડ ટેસ્ટ છે. નેલ્સન મંડેલાએ કહ્યું હતું કે "જગતને બદલવા માટે શિક્ષણ એ શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે". હેપી એજ્યુકેશન ચોક્કસપણે આ કરવા માટેની સૌથી ઝડપી રીત છે!

આ પાંચ મોટી બાબત સિવાય જે મહત્ત્વનું છે

ભાગ લેવાની તક - વર્ગનું નાનું કદ બાળકોના ભણતર પર હકારાત્મક અસર કરે છે. નીચા વિદ્યાર્થી-શિક્ષકનો ગુણોત્તર વિદ્યાર્થીઓને ભાગ લેવાની, પ્રશ્નો પૂછવા અને અભિપ્રાયો આપવાની વધુ તકો પૂરી પાડે છે.

અધ્યાપનમાં ટેક્નોલોજી અને ઇન્ટરેક્ટિવ લર્નિંગ - અધ્યાપનમાં વીડિયો અને મલ્ટીમીડિયાનો ઉપયોગ શીખવાના અનુભવની ગુણવત્તામાં વધારો કરે છે, મુશ્કેલ ખ્યાલોને સમજવામાં સરળ બનાવે છે અને શીખવાનું ઓછું બોજારૂપ બનાવે છે.

અભ્યાસેતર - આ પ્રવૃત્તિઓ વિદ્યાર્થીઓના સામાજિક અને બૌદ્ધિક કૌશલ્યો, નૈતિક મૂલ્યો અને વ્યક્તિત્વના વિકાસમાં મદદ કરે છે. આ પ્રવૃત્તિઓ ધરાવતી શાળાઓ રમતગમતમાં રસ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે સારી સાબિત થાય છે. તે ટીમ સ્પિરિટ, નેતૃત્વ કૌશલ્ય પણ વિકસાવે છે.

ખિસ્સા પર વધુ ભાર ન રાખો - ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ માટે પૈસાની જરૂર છે, તેમ છતાં શાળા ખૂબ ખર્ચાળ ન હોવી જોઈએ. વાલીઓ પર એટલું દબાણ ન હોવું જોઈએ કે આખું બજેટ ખોરવાઈ જાય.

શાળા પ્રદર્શન - તીવ્ર દિમાગ ધરાવતા મોટા ભાગનાં બાળકો કોઈપણ વાતાવરણમાં પ્રદર્શન કરી શકે છે, શાળાના પ્રદર્શનનો અર્થ એ છે કે સારી શાળામાં વિવિધ પરીક્ષાઓમાં સરેરાશ વિદ્યાર્થીઓનું પ્રદર્શન સારું અને અભ્યાસ માટે પ્રોત્સાહિત કરે એવું હોવું જોઈએ.

તો શું તમારી (અથવા તમારા બાળકની) શાળા "સારી અને સુંદર શાળા"ની વ્યાખ્યામાં સફળ છે? અમને કહે છે!

વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ - તમને આ વિશ્લેષણ કેવું લાગ્યું? તમારો અભિપ્રાય આપો અને આવતીકાલે બીજા લેખ માટે તૈયાર રહો. વીડિયો જોઈને તમારો અભિપ્રાય આપો અને શેર કરશો તો વધુ લોકો આનંદ માણી શકશે!

અન્ય સમાચારો પણ છે...