Divya Bhaskar

Back કથા સરિતા
Home » Rasdhar » અધિનાયક
મહેશ યાજ્ઞિક - અધિનાયક
મહેશ યાજ્ઞિક

મહેશ યાજ્ઞિક

નવલકથા (પ્રકરણ - 75)
11 નવલકથાઓ અને 5 વાર્તાસંગ્રહો આપનારા મહેશ યાજ્ઞિક અત્યારના સૌથી સફળ નવલકથાકારોમાં સમાવિષ્ટ છે.
પ્રકરણ-49

'હડહડતો કળિયુગ છે, સાહેબ! હજાર રૂપૈડી માટે પણ માણસ માણસને મારી નાખે એવો માહોલ છે’

  • પ્રકાશન તારીખ31 Aug 2018
  •  

પ્રકરણઃ 49
હરિવલ્લભદાસે
આવું કહ્યું એટલે વાતાવરણ હળવું બનાવવા માટે વિભાકર હસી પડ્યો. 'તમે તો આપણા આ પરિવારના અધિનાયક છો. બિઝનેસ વર્લ્ડમાં મહારથી છો, એટલે આવો વિચાર કરવાનું પણ તમને શોભે નહીં.'

આદિત્ય અને ભાસ્કર સામે જોઇને વિભાકરે આગળ કહ્યું. 'પપ્પાના જે મિત્રો આવે છે, એ બધાને તો તમે ધ્યાનથી જોયા છેને? હિંમતલાલને કાયમી શરદીનો પ્રોબ્લેમ છે અને જીવણલાલનું બ્લડપ્રેશર હંમેશાં હાઇ રહે છે. દિનુકાકા ખુદ ડૉક્ટર છે તોય એમના ટાંટિયા ગયેલા છે. આવતા મહિને એ બંને ઢીંચણ બદલાવવાના છે. એ બધાની તુલનામાં પપ્પાને જોઇએ ત્યારે આપણને ગર્વ થાય છે. પંચોતેર વર્ષની ઉંમરે પણ અડીખમ શરીર. ચાર કિલોમીટર ચાલવામાં પણ કોઇ તકલીફ નહીં. નો બી.પી., નો ડાયાબિટીસ પેટ ભરીને જમી શકે છે અને રાત્રે આરામથી ઊંઘ આવે છે. આવી તંદુરસ્તી હોય એ તો ઇશ્વરની મહેરબાની કહેવાય. હું તો શરત મારવા તૈયાર છું કે પંદર વર્ષ સુધી પપ્પાને કોઇ શારીરિક તકલીફ નહીં પડે.' એણે હસીને ઉમેર્યું. 'માનસિક ઉપાધિ કે ઉચાટ થાય એવી એમની લાઇફ સ્ટાઇલ નથી. આઇ એમ શ્યોર કે આકાશ, આકાંક્ષા, ભૌમિક અને ભૈરવીના બચ્ચાંઓને પણ એ ખોળામાં બેસાડીને રમાડશે.'

‘પપ્પાને જોઇએ ત્યારે આપણને ગર્વ થાય છે. પંચોતેર વર્ષની ઉંમરે પણ અડીખમ શરીર. ચાર કિલોમીટર ચાલવામાં પણ કોઇ તકલીફ નહીં. નો બી.પી., નો ડાયાબિટીસ પેટ ભરીને જમી શકે છે અને રાત્રે આરામથી ઊંઘ આવે છે.’

વિભાકર આ બધું બોલતો હતો ત્યારે હરિવલ્લભદાસ છત સામે તાકીને કંઇક વિચારી રહ્યા હતા.

'દીકરા તરીકે આ બધું વિચારીને તું બોલી શકે છે એ તારી લાગણી સાવ સાચી છે. તું બોલ્યો, આદિત્ય અને ભાસ્કર કંઇ બોલ્યા નહીં. એ છતાં, એમની ભાવના પણ આવી જ હશે એ સમજું છું. અત્યારે લગીર ઢીલો પડ્યો છું પણ વર્ષો સુધી મારો સુરમુખત્યાર જેવો સ્વભાવ તમે બધાએ સહન કર્યો છે. એ છતાં, કોઇનીયે લાગણીમાં ઓટ નથી આવી. બહુ જોયું, બહું ભોગવ્યું, હવે કોઇ ઇચ્છા અધૂરી નથી. તમારા ત્રણેય ભાઇઓ વચ્ચે પરસ્પર જે લાગણી છે એ જોઇને રાજીપો થાય છે. સાથે મળીને તમે આ ધંધો પણ સંભાળી લીધો છે એટલે આદરેલું એકેય કામ અધૂરું નથી, એવો સંતોષ મનમાં છે. એને લીધએ આરામથી જમી શકાય છે અને પલંગમા પડતાવેંત ઊંઘ આવી જાય છે.' ત્રણેય પુત્રોની સામે જોઇને આટલી નિખાલસ કબૂલાત કરીને એ થોડી વાર અટક્યા. 'એ છતાં હમણાં હમણાંથી ક્યારેક અર્ધી રાત્રે ઊંઘ ઊડી જાય છે. નિમુ અને મંજુ બંને આકાશમાં જઇને સગી બહેનોની જેમ સાથે જ ફરે છે એ મને દેખાય છે. બિચારી નિમુ તો કંઇ બોલતી નથી પણ મંજુ તો મોં વાંકુ કરીને ટોણો મારે છેકે અમે તો અહીં આવી ગયા, ને તમે હજુય કેમ બેસી રહ્યા છો? મોહમાયા સંકેલીને આવી જાવ ઉપર. ત્રણેય સાથે મળીને જલસા કરીશું.'

લાગણીવશ દશામાં આટલું બોલ્યા પછી એ આગળ બોલી ના શક્યા. ભાસ્કરે પાણીનો ગ્લાસ એમના હાથમાં આપ્યો. બે ઘૂંટડા પાણી પીધા પછી એ છત સામે તાકીને ચૂપચાપ બેસી રહ્યા.

'આ બધો તમારા મનનો વહેમ છે.' એમની નજીક જઇને વહાલથી એમના ખભે હાથ મૂકીને વિભાકરે કહ્યું. 'એ રાત્રે પણ તમે જૂનું આલબમ ખોલીને બેઠા હતા. ભૂતકાળની એ યાદમાં ખોવાયેલા રહો અને પછી પલંગમાં પડો તો અજાગ્રત મનમાં એ બધું રિફલેક્ટ થાય. પ્લીઝ, ટેઇક કેર. એક કામ કરો. રોજ રાત્રે જમ્યા પછી આપણા ચારેય ટેણિયાંઓ સાથે અર્ધો કલાક બગીચામાં રાઉન્ડ મારો. ભૈરવી અને આકાંક્ષા તો ગીત પણ સરસ મઝાનાં ગાય છે. એ સાંભળો. આકાશ અને ભૌમિકની વાતોના તડાકા સાંભળો. એ પછી ઊંઘવા જશો તો એક ઊંઘે સવાર પડી જશે. નિમુબા કે મંજુબા સપનામાં પણ નહીં ફરકે એ મારી ગેરંટી.'
આટલી સલાહ આપ્યા પછી એ અટક્યો. વળી પાછો બીજો વિચાર આવ્યો એટલે એણે મોં ખોલ્યું.

'દસેક દિવસ અહીંયા અમે ત્રણેય ભાઇઓ બધું સંભાળી લઇશું. તમે તમારા ત્રણેય મિત્રોને તૈયાર કરો. તમારા ચારેયની દિલ્હી સુધી પ્લેનની ટિકિટ અને ત્યાંથી હરિદ્વાર સુધી કારની વ્યવસ્થા કરાવીને ત્યાંની બેસ્ટ હોટલમાં બુકિંગ કરાવી આપું. દસ દિવસ સુધી હરિદ્વાર અને ઋષિકેશમાં ફરો, રોજ સાંજે ગંગામૈયાની ભવ્ય આરતીમાં જોડાઇને ભાવવિભોર બની જાવ. તમારા ચારેય માટે કોઇ હેલ્પની જરૂર લાગે તો બંગલાના સ્ટાફમાંથી અશોક કે કાંતિને પણ સાથે લઇ જાવ. ખરેખર, સાચું કહું છું. દસ - બાર દિવસ આ રીતે બહાર ફી આવો તો એકદમ ફ્રેશ થઇ જશો. હરિદ્વારની ઇચ્છા ના હોય તો નૈનિતાલ જાવ. ત્યાંથી રાનીખેત, અલમૌડા અને કૌસાની સુધી ફરી આવજો. ત્યાં પહોંચ્યા પછી તમે ચારેય વડીલો હિમાલયની ભવ્યતામાં ખોવાઇ જશો. વિચારીને તારીખ નક્કી કરીને મને કહો એટલે તમામ વ્યવસ્થા કરાવી આપીશ.'

'વિભાભાઇ સાચું કહે છે.' આદિત્યે અમુમોદન આપ્યું. 'દસેક દિવસનું વેકેશન ભોગવશો તો વાતાવરણ બદલાશે અને મજા આવશે. બહું દૂર જવાની ઇચ્છા ના હોય તો માઉન્ટ આબુમાં એક મિત્રનો બંગલો છે. ત્યાં ફરી આવો.'

'વિચારીશ.' હરિવલ્લભદાસે ત્રણેય દીકરાઓ સામે જોઇને હકારમાં માથું હલાવ્યું. 'હિંમત, દિનુ અને જીણના કાને વાત નાખીને એમને તૈયાર કરીશ. એ પછી નક્કી કરીને તમને કહીશ.'

'આખા પ્રવાસનો તમામ ખર્ચ શેઠ હરિવલ્લભદાસ ઉપાડવાના છે એ સ્પષ્ટતા પહેલા જ કર દેજો, એટલે એ ત્રણેય તૈયાર થઇ જશે.' આદિત્યે હસીને ઉમેર્યું. 'દિનુકાકા અને જીવણકાકાની ખબર નથી, પણ હિંમતકાકા તો વચ્ચે એક વાર બોલી ગયા હતા કે બહેન, દીકરી કે ભાણિયાઓને કંઇક આપવાનું હોય ત્યારે એ ખર્ચો પણ દીકરા પાસે મંજૂર કરાવવો પડે છે. એ તો તરત તૈયાર થઇ જશે.'

'સો ટકા સિરિયસલી વિચારીને પેલા લોકોને તૈયાર કરીશ.' હરિવલ્લભદાસે વિચાર્યા પછી કબૂલ કર્યું. 'મને પણ લાગે છે કે વાતાવરણ બદલાશે તો સારું લાગશે.' એમણે વિભાકર સામે જોયું. 'આપણી મૂળ વાત ગોધાવીની જમીનની હતી. ત્યાં શૈક્ષણિક સંકુલ સિવાય કશું બની શકે એમ નથી?'

'જી ના.' વિભાકરે ખાતરી આપી. 'ગાંધીનગરમાં જઇને પૂરેપૂરી તપાસ કરી લીધી છે. એને લીધે જ નિશ્ચિંત છું કે આપણા સિવાય બીજું કોઇ આવું જોખમ ઉઠાવવા તૈયાર નહીં થાય. જમીન માલિક ત્રણેય ભાઇઓને આ હકીકતની ખાતરી કરાવીશ એટલે એ લોકો પણ આકાશમાંથી ધરતી પર આવશે. કદાય ઓછા પૈસામાં પણ કામ પતી જાય.'

'એ બધુંય હવે તારે ફોડી લેવાનું. તું જે કરે એ ફાઇનલ.' હરિવલ્લભદાસે સંમતિ આપીને પૂછ્યું. 'હવે ઘેર જઇશું?' એ ઊભા થયા એટલે ત્રણેય ભાઇઓ પણ ઊભા થયા.

મેરઠમાં જયંતી જગદીશ જ્વેલર્સના શો રૂમ તરફ આગળ વધી રહ્યો હતો.

પાંત્રીસેક વર્ષના જગદીશને જોઇને જયંતી મનોમન રાજી થઇ ગયો. એક તો દુકાનમાં કોઇ ગ્રાહક નહોતો. એરકન્ડિશન્ડ શોરૂમમાં એલ.ઇ.ડી. ટીવી ચાલુ હતું એ છતાં એની સામે નજર કર્યા વગર જગદીશ હાથમાં અખબાર પકડીને વાંચતો હતો!

જયંતીનો એક અંગત મિત્ર અમદાવાદમાં ઇમિટેશન જ્વેલરીનો કારોબાર સંભાળતો હતો. બગસરામાંથી સોનાનો ઢોળ ચડાવેલા દાગીના એ વેચતો હતો. બંગડીઓ, ચેઇન, બુટ્ટી અને વીંટી આ ચારેય આઇટમના છ - છ નમૂના જયંતીએ એની પાસેથી ઉછીના લીધા હતા. એ બે ડઝન નમૂના પર એ મિત્રે ભાવની ચબરખી પણ લગાવી આપી હતી. સાવ અજાણ્યા શહેરમાં આ ટેકાના આધારે ક્યાંક પગ મૂકવાની જગ્યા મળશે એવી જયંતીની ગણતરી હતી.

'જગદીશભાઇ, અમદાવાદથી આવું છું.' પોતાની સામે તાકી રહેલા જગદીશની નજીક જઇને જયંતીએ પોતાની ઓળખાણ આપી. 'ઇમિટેશન આઇટમનો નાનો કારોબાર છે એ વધારવા માટે યુ.પી.માં આવ્યો છું. અહીં ત્રિમૂર્તિ ગેસ્ટ હાઉસમાં ઊતર્યો છું. અંબિકા કિરાણાવાળા વડીલે તમારું નામ આપ્યું, એટલે મદદની આશાએ આવ્યો છું.'

એ થેલો ખોલવા જતો હતો એ અગાઉ જગદીશે એને અટકાવ્યો. 'અરે ભાઇ, છેક અમદાવાદથી આવ્યા છો તો પહેલા ચા- પાણી પીવો. ધંધાની વાત એ પછી આરામથી થશે.' દુકાનના માણસને એણે ઇશારો કર્યો એટલે એ પાણી આપી ગયો અને પછી ચા લેવા ગયો. પોતાની ખુરસીની જોડેની ખુરસી પર જગદીશે જયંતીને બેસાડ્યો. જયંતીએ જોઇ લીધું કે પોતે જેના ઉપર મદાર રાખેલો એ મેરઠ મોર્નિંગ સ્ટાર અખબાર જ આ માણસ વાંચી રહ્યો હતો.

'તમે અહીં કેટલાં વર્ષથી છો?' જયંતીએ પૂછ્યું. 'મૂળ અમે રાજકોટના. પપ્પાએ પ્યોર સોના- ચાંદીના દાગીનાનો આ શોરૂમ શરૂ કરેલો. પાંચ વર્ષ અગાઉ એ અવસાન પામ્યા એ પછી વહીવટ મારા હાથમાં આવ્યો અને મેં સોના- ચાંદી ઉપરાંત ઇમિટેશનનું કાઉન્ટર પણ વધાર્યું.' એણે મોં મલકાવીને ઉમેર્યું. 'સોનુ ના પરવડે એ લોકો ઇમિટેશન ખરીદીને રાજી થાય છે. સોનુ સાચું હોય તો ચોરીની કે ચેઇન સ્નેચિંગની બીક લાગે. નકલીવાળાને આવી કોઇ ઉપાધિ નહીં.'

'અહીં ચેઇન સ્નેચિંગ અને ગુનાખોરીનો ડર ખરો?' માણસ ચા લાવીને કપમાં ભરતો હતો ત્યારે જયંતીએ પૂછ્યું. 'કેમ અહીંયા બધા દેવતાઓ રહે છે?' જગદીશે હસીને પૂછ્યું અને પછી એ ગંભીર બન્યો. 'હડહડતો કળિયુગ છે, સાહેબ! હજાર રૂપૈડી માટે પણ માણસ માણસને મારી નાખે એવો માહોલ છે. પૈસો છે ત્યાં અઢળક છે, ને નથી ત્યાં જરાયે નથી. આવકની અસમાનતા આટલી તીવ્ર અગાઉ ક્યારેય નહોતી. પૈસા છે એ કાયેદસરની લૂંટ કરીને રોજના કરોડો કમાય છે અને છેવાડાનો માણસ વખાનો માર્યો ચોરીના રવાડે ચડે છે. અમીર અને ગરીબ વચ્ચેની ખાઇ એટલી ઊંડી છે કે ગુનાખોરી ના વધે તો જ નવાઇ!'

'મૂળ અમે રાજકોટના. પપ્પાએ પ્યોર સોના- ચાંદીના દાગીનાનો આ શોરૂમ શરૂ કરેલો. પાંચ વર્ષ અગાઉ એ અવસાન પામ્યા એ પછી વહીવટ મારા હાથમાં આવ્યો અને મેં સોના- ચાંદી ઉપરાંત ઇમિટેશનનું કાઉન્ટર પણ વધાર્યું.'

વાંચનનો શોખ અને સમજદારી હોય એ માણસ જ આ લાગણીશીલ મુદ્દે આવું બોલી શકે. જયંતીએ એની સામે જોઇને વિચાર્યું અને પછી હળવે રહીને મુદ્દાની વાત પર આવ્યો. 'ગુનાખોરી તો આપણા ગુજરાતમાંય એટલી બેફામ બની ગઇ છે કે ના પૂછો વાત!' એણે જગદીશ સામે જોયું. 'મારો દીકરો કોલેજમાં જર્નાલિઝમનું ભણે છે. અંગ્રેજી- ગુજરાતી એકેએક છાપાની લીટીએ લીટી વાંચે. ટીવીમાં પણ ન્યૂઝચેનલ્સ સિવાય કશું જોતો નથી. તમને નવાઇ લાગશે પણ હું અહીં આવવા નીકળ્યો ત્યારે એણએ મને કહ્યું કે પપ્પા, મેરઠમાં ધ્યાન રાખજો. ગયા મહિને મેરઠના એક માણસને કોઇક લંડનમાં ઢાળી દીધેલો.' સાવ ભોળો ચહેરો કરીને જયંતીએ જગદીશ સામે જોયું. 'એની આ વાત સાચી છે?'

'સો ટકા સાચી.' જગદીશે તરત કહ્યું. 'એ બન્યું એટલે છાપાવાળાને તો લોટરી લાગી ગઇ. ચાર દિવસ સુધી પાનાં ભરી ભરીને એ મિશ્રાજી મર્ડર કેસની વાતો છપાતી હતી. સાચું- ખોટું બધુંય છાપતા હતા મારે બેટા!'

લાયબ્રેરીમાંથી સારો મસાલો મળશે એવું જયંતી વિચારતો હતો. એની ગંભીરતા જોઇને જગદીશે હસીને કહ્યું. 'એ મિશ્રાજી કંઇ દૂધે ધોયેલો નહોતો. લોખંડના ભંગારનો સ્ક્રેપનો બહુ મોટો બિઝનેસ હતો એનો.' એણે અચાનક અટકીને જયંતી સામે જોયું. 'ધારો કે તમારી પાસેથી હું બિલ વગર બાર કરોડનો માલ ખરીદું અને પછી તમે ઉઘરાણી કરો ત્યારે હું હાથ અધ્ધર કરી દઉં તો તમે શું કરો? સાચું બોલો, મને મારી નાખવાનું ઝનૂન ઊપડે કે નહીં? મૂરખ મિશ્રાજી આવો ખેલ કરવા ગયો એમાં ખતમ થઇ ગયો!'
(ક્રમશઃ)
mahesh_yagnik@yahoo.com

તમારો ઓપિનિયન પોસ્ટ કરો

લેટેસ્ટ કમેન્ટ્સ

તમારો પ્રશ્ન પોસ્ટ કરો

અનામિક ઉમેરોપ્રશ્ન ઉમેરો

લેખકને તમારો પ્રશ્ન મોકલો

અનામિક ઉમેરોપ્રશ્ન ઉમેરો
x
રદ કરો

કલમ

TOP