Home » Rasdhar » હરદ્વાર ગોસ્વામી
હરદ્વાર ગોસ્વામી નીવડેલા કવિ અને સંચાલક છે

ગીત નયા ગાતા હૂં...

  • પ્રકાશન તારીખ29 Aug 2018
  •  

बाधाएं आती है आएं,
घिरे प्रलय की ओर घटाएं,
पांवों के नीचे अंगारे,
सिर पर बरसे यदि ज्वालाएं,
निज हाथों से हंसते हंसते,
आग लगाकर चलना होगा,
कदम मिलाकर चलना होगा ।
- અટલ બિહારી બાજપાઈ
ઇમરજન્સી બાદ રાજઘાટ ઉપર જઈને કાર્યકરોએ પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે અમે સાથે મળીને ચાલીશું, સાથે મળીને કામ કરીશું, પણ એવું ન બન્યું. પાર્ટીનું વિઘટન થયું. જેનો અફસોસ વ્યક્ત કરતાં આ કવિતા બાજપેયીજીએ લખી હતી. ‘ક્ષમા કરો બાપુ તુમ હમકો, વચન ભંગ કે હમ અપરાધી, રાજઘાટકો કિયા અપાવન, મંઝિલ ભૂલે યાત્રા આધી. જયપ્રકાશજી રખો ભરોસા, તૂટે સપનોં કો જોડેંગે, ચિતા ભસ્મ કી ચિનગારી સે અંધાર કી ગડ તોડેંગે.’
‘યે ઉન દિનોં કી બાત હૈ.’ જ્યારે ટીઆરપીમાં અટલજી અવ્વલ રહ્યા હતા. રાજનીતિજ્ઞ અટલજીની છાંવમાં કવિ અટલજીની બહુ નોંધ લેવાઈ નથી. બાજપેયીજી વડાપ્રધાન હતા ત્યારે એકવાર કમાન્ડો વગર જઈ રહ્યા હતા ત્યારે એમના મિત્રએ પૂછ્યું કે, ‘તમને ડર નથી લાગતો?’ ત્યારે એમણે કહેલું કે, ‘કોઈ ત્રાસવાદી પાસે આવે તો હું પ્રાસવાદી બની જઈશ. એટલે કે કવિતા સંભળાવીશ.’ આ સહજતા સાહિત્યના માણસમાં જ આવી શકે. સાહિત્ય માણસને થોડો વધુ માણસ બનાવે છે. કવિતાનો શબ્દ સંવેદનના શહેરમાં વસે છે. સાહિત્યકાર ખુદ્દારી અને ખુમારીનો બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર છે. અટલજીએ જ્યારે લાગ્યું ત્યારે સોય ઝાટકીને સત્ય કહ્યું છે અને જ્યારે કંઈ ગમ્યું હોય તો પ્રશંસાનો આખો બગીચો પણ ઠાલવ્યો છે. કતીલ શિફાઈએ કહ્યું છે કે, ‘લાખ પરદોં મેં રહૂં ભેદ મેરે ખોલતી હૈ, શાયરી સચ બોલતી હૈ, મૈંને દેખા હૈ કિ જબ મેરી ઝુબાં ડોલતી હૈ, શાયરી સચ બોલતી હૈ.’ શફદર હાશમીનું સત્ય સત્તા સામે પણ માથું ઊંચકીને ઊભું રહ્યું હતું. કહેવાય છે કે હાથ અને પગથી કામ કરે તે મજૂર, હાથ, પગ અને બુદ્ધિથી કામ કરે તે વેપારી અને હાથ, પગ, બુદ્ધિ અને હૃદયથી કામ કરે તે કલાકાર.

અટલજી વડાપ્રધાન હતા ત્યારે
કોઈ ધાર્યું કામ ન થાય ત્યારે એકાંતમાં કવિતા લખતા

એક પલ્લામાં રાજનીતિ અને બીજા પલ્લામાં કાવ્યનીતિ રાખી લક્ષનું મત્સ્યવેધન કરતા હતા. ખૂબ વ્યસ્ત રહેતા હતા એટલે કાવ્યલેખનમાં સમય ઓછો મળતો હતો. વડાપ્રધાન હતા ત્યારે કોઈ ધાર્યું કામ ન થાય ત્યારે એકાંતમાં કવિતા લખતા અથવા વાંચતા હતા. કવિતા એ એમના માટે પીડાનું શેરિંગ છે. શબ્દના અણુધડાકા ફૂટે છે ત્યારે અવાજ નથી આવતો. જન્મદિને હંમેશાં નવી કવિતા લખીને ઊજવતા હતા. કવિતા લખી નાખે પણ સાચવવાની બહુ દરકાર કરે નહીં. એકવાર એમના પી.એ.એ એક કાગળ અટલજીને આપતાં કહ્યું કે, ‘કાલે હોટલમાં રોકાયા હતા ત્યાં તમે કોઈ અગત્યનું ડોક્યુમેન્ટ ભૂલી ગયા છો.’ જોયું તો એ કવિતા હતી. અટલજીએ કહ્યું કે, ‘આ તો ખૂબ અગત્યનું ડોક્યુમેન્ટ છે.’ જગજિતસિંહે ‘સંવેદના’ આલબમમાં બાજપેયીજીની કવિતાને સુંદર સ્વરબદ્ધ કરી છે. ઇમરજન્સી દરમિયાન જેલમાં તબિયત બગડી તો બેંગ્લોર જેલમાંથી ઓલ ઇન્ડિયા મેડિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં લાવવામાં આવ્યા. ત્યાં સવારે રડવાના અવાજ આવતા હતા. તપાસ કરતાં ખબર પડી કે રાતે જે વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય, સવારે એમનાં સ્વજનને લાશ સોંપાય છે. એ સમયે, ‘દૂર કહીં કોઈ રોતા હૈ’ જેવી અદ્્ભુત કવિતા લખી હતી.
અમિતાભ બચ્ચનના ઘટાદાર અવાજમાં કહીએ, ‘શબ્દોના રંગોથી જીવનની અનોખી તસવીર બને છે, કવિતા અને ગીત સપનાની જેમ આવે છે અને કાગળ પર હંમેશ માટે પોતાનું ઘર બનાવી લે છે. કહેનાર અને સાંભળનાર વચ્ચેની ‘હું’ અને ‘તું’ દીવાલ તૂટે ત્યારે અટલજીની કવિતા સર્જાય છે.’
hardwargoswami@gmail.com

તમારો ઓપિનિયન પોસ્ટ કરો

લેટેસ્ટ કમેન્ટ્સ

તમારો પ્રશ્ન પોસ્ટ કરો

અનામિક ઉમેરોપ્રશ્ન ઉમેરો

લેખકને તમારો પ્રશ્ન મોકલો

અનામિક ઉમેરોપ્રશ્ન ઉમેરો
x
રદ કરો

કલમ

TOP