IIM પાસ આઉટ સંન્યાસના માર્ગે, VIDEO:અમદાવાદના હાર્દિક મિસ્ત્રી બન્યા નિશ્ચલ ભગત, અમેરિકાના મહેતા પરિવારના દીકરાએ પણ દીક્ષા લીધી

એક મહિનો પહેલાલેખક: કમલ પરમાર

કેરી જ્યારે આંબા પર થતી હોય છે ત્યારે એ ખૂબ જ નાની હોય છે, પરંતુ જેમ જેમ એ મોટી થતી જાય છે એમ એમ એ પાકતી જાય છે અને એ પાકીને નીચે પડે છે. આ દરમિયાન એક પ્રોસેસ થતી હોય છે, પરંતુ આપણે ક્યારેય એવું નથી કહી શકતા કે આ જ ક્ષણે આ કેરી બની ગઈ અથવા તો આ ફળ બની ગયું. એવી જ રીતે સાધુ બનવાનો સદવિચાર પરિપક્વ થવામાં પણ સમય લાગતો હોય છે, પરંતુ જ્યારે તમે પૂછ્યું છે તો કહું છું કે જ્યારે મારી ઉંમર 15 વર્ષની હતી અને હું 10માં ધોરણમાં અભ્યાસ કરતો હતો ત્યારે મારામાં આ વિચાર આવ્યો હતો જે બાદ બાકીના 15 વર્ષમાં આ વિચાર પરિપક્વ થયો હતો. આ દરમિયાન મારા અનુભવો પણ ખૂબ જ વધ્યા. એટલા જ માટે આ શ્રેષ્ઠ યોગદાનનો મારા માટે શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે. આ શબ્દો છે IIM ઉદયપુરમાંથી અભ્યાસ કરનાર અને શતાબ્દી મહોત્સવમાં પાર્ષદી દીક્ષા લેનાર નિશ્ચલ ભગતના છે.

46 યુવાનોએ મહંત સ્વામી મહારાજનાં ચરણમાં જીવન સમર્પિત કર્યું
અમદાવાદના આંગણે ચાલી રહેલા શતાબ્દી મહોત્સવમાં દીક્ષા સમારોહ યોજાયો હતો, જેમાં વિદેશના 10 યુવાનોથી લઈને મુંબઈ, રાજસ્થાન, કોલકાતા અને ગુજરાતના 46 નવયુવાનોએ પોતાનું જીવન મહંત સ્વામીનાં ચરણોમાં જીવન સમર્પિત કરીને પાર્ષદી દીક્ષા લીધી હતી. તો બીજી તરફ તેમના વહાલસોયા પુત્રને મહંત સ્વામીનાં ચરણોમાં અર્પણ કરી ચૂકેલા વાલીઓ અને તેમના સ્નેહીઓનાં હૈયામાં પણ અનેરો ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. ત્યારે દિવ્ય ભાસ્કરે પાર્ષદી દીક્ષા લેનાર અને તેમના પરિવાર સાથે વાતચીત કરી હતી, જે અહીં શબ્દસહ રજૂ કરી રહ્યા છીએ.

'ચારિત્રનિષ્ઠ સમાજ બનાવવો એ સમાજની મોટામાં મોટી સેવા'
અમદાવાદમાં રહેતા અને પાર્ષદની દીક્ષા લેનાર નિશ્ચલ ભગતે દિવ્ય ભાસ્કરને જણાવ્યું હતું કે આમ તો હું બાળપણથી જ BAPS સંસ્થા દ્વારા ચાલતી સંસ્કાર પ્રવૃત્તિ, બાળપ્રવૃત્તિમાં જતો હતો. એ પછી વધુ અભ્યાસ માટે વિદ્યાનગરમાં જવાનું થયું, જ્યાં BVM એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં અભ્યાસ શરૂ કર્યો. આ દરમિયાન BAPS છાત્રાલયમાં 4 વર્ષ જેટલો સમય વિતાવ્યો ત્યારે લાગ્યું કે અભ્યાસની સાથે સાથે માનવીય મૂલ્યો હોવા અને વેલ્યુબેઝ્ડ એજ્યુકેશન હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે, એટલે ત્યારથી જ સમાજમાં મૂલ્યોની શું જરૂર છે એની ખબર પડી. જેમ જેમ સમય આગળ વધતો ગયો એમ એમ ખ્યાલ આવતો ગયો કે ચારિત્રનિષ્ઠ સમાજ બનાવવો એ સમાજની મોટામાં મોટી સેવા છે.

'સમાજ માટે કામ કરવાના બે હેતુથી સાધુ બન્યો છું'
નિશ્ચલ ભગતે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય રીતે કોઈપણ વ્યક્તિ નાનામોટા અંશે સમાજને કોન્ટ્રિબ્યુટ કરતા જ હોય છે, પણ ભગવાનની પ્રેરણાથી મને થયું કે આ સેવા હું ફુલટાઈમ રહીને આપું તો કેવું? આપણે જે કંઈપણ અભ્યાસ કર્યો છે એના થકી જો કોઈ કંપનીમાં કામ કરીએ તો એ કંપનીના શેરહોલ્ડર્સનો પ્રોફિટ વધારવામાં પોતાનું યોગદાન આપી શકીએ, પણ એ જ અભ્યાસ, એ જ અનુભવ અને બુદ્ધિક્ષમતા જો સમાજની સેવામાં વપરાય, ચારિત્ર્યવાન સમાજ તૈયાર કરવામાં વપરાય એ કેટલી મોટી વાત છે. એટલે પહેલું કારણ આ છે જ્યારે મને થયું કે ત્યાગાશ્રમનો પંથ લઈને સમાજ માટે કામ કરવું જોઈએ. બીજી વસ્તુ એ કે કોઈપણ વ્યક્તિ ત્યાગાશ્રમનો પંથ લે ત્યારે એક વસ્તુ તેના મનમાં નક્કી હોય છે કે આ કાર્ય ભગવાનને પામવા માટે કરું છું. પોતાની આધ્યાત્મિક સાધના, ગુરુની કૃપાથી તમે જેમ જેમ આગળ વધતા જાઓ એમ એમ થતી જાય છે, પણ સમાજ સેવા, દેશસેવા, સંસ્કૃતિની સેવા, ધર્મની સેવા સાથે સાથે પોતાનો આધ્યાત્મિક વિકાસ ભગવાનતરફી પ્રયાણ આ બે હેતુ માટે હું સાધુ થયો છું.

'સૌભાગ્ય માનીને માતા-પિતાએ સાધુ બનવાની રજા આપી'
નિશ્ચલ ભગતે આગળ કહ્યું હતું કે હું મારાં માતા-પિતાનો એકમાત્ર પુત્ર છું. જ્યારે મેં મારા પરિવારને સાધુનું જીવન જીવવા અંગેની વાત કરી ત્યારે તેમને થોડો આંચકો લાગ્યો હતો, પરંતુ એ વાતને તેમણે પોઝિટિવ લીધી. એ પછી તેમણે વિચાર્યું કે અત્યારે તો આ દીકરો અમારો છે, પણ જો સાધુ બનશે તો એ અમારો મટીને દુનિયાનો થઈ જશે. માતા-પિતા કહેતા કે જો તું તેમની સાથે રહેત તો માત્ર મારા પરિવારના ત્રણ-ચાર લોકોનું સારું કરી શકીશ, પણ જો તું અહીં જઈશ તો દુનિયાના અનેક લોકોનું ભલું કરી શકીશ, આ પહેલી વાત તેમનાં મનમાં હતી. જ્યારે બીજી વાત એ હતી કે મારાં માતા-પિતાને પૂર્વાશ્રમનાં માતાએ એક વાત કરી હતી કે દુનિયામાં જેટલી પણ વસતિ છે એમાંથી 4 અબજ મહિલા અને 4 અબજ સ્રીઓની વસતિ છે એવું માની લઈએ તો... જેમાં 4 અબજ મહિલામાંથી પણ 2 અબજ એવી મહિલા હોય છે, જે માતા હોય છે, પરંતુ એવી કેટલી માતા હોય છે, જેને પોતાના દીકરાને ભગવાનનાં ચરણોમાં મૂકી દેવાનું સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થાય છે? ખૂબ જ જૂજ માતાઓને આ સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થતું હોય છે. એટલે તેઓ પોતે એવું માનતા હતા કે ભગવાને મને આ માટે સેવા માટે પસંદ કર્યો એ તેમનું મોટું ભાગ્ય છે. એવી જ રીતે મોટું ભાગ્ય માનીને મારાં માતા-પિતાએ રાજીખુશીથી મને રજા આપી છે, જેથી તેમનો પણ હું હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું.

આ શતાબ્દી મહોત્સવમાં અમેરિકામાં જન્મેલા અને મોટા થયેલા મહેતા પરિવારના વ્યોમેશ ભગતે પાર્ષદી દીક્ષા લીધી હતી. ત્યારે દિવ્ય ભાસ્કરે તેમની અમે તેમના પિતા ડૉ. સૌમિલ મહેતા સાથે પણ વાતચીત કરી હતી.

'નાનપણથી જ સાધુનું જીવન જીવવાની ઈચ્છા હતી'
વ્યોમેશ ભગતે દિવ્ય ભાસ્કર સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે હું અમેરિકામાં જ નાનપણથી મોટો થયો છું. આ દરમિયાન જ્યારે નાનો હતો એ સમયે ત્યાં સંતો આવતા હતા. ત્યારે નાનપણથી જ સાધુનું જીવન જીવવાની ઈચ્છા હતી, પરંતુ સાળંગપુરમાં 2013માં પ્રમુખસ્વામી મહારાજ અને અન્ય સંતો સાથે મુલાકાત થઈ, પછી આ નિશ્ચય વધુ દૃઢ થયો ને બાપાના શતાબ્દી મહોત્સવમાં મેં દીક્ષા લીધી. જો હું પરિવાર સાથે રહ્યો હોત તો માત્ર મારા પરિવારનું સારું કરી શકત, પરંતુ હવે મહંત સ્વામી મહારાજના ત્યાગી થયા છીએ ત્યારે હવે દુનિયાનું સારું કરી શકીશું. જોકે પરિવાર પણ પહેલાંથી જ સત્સંગી હતો એટલે પરિવારમાં પણ ખુશીનો માહોલ હતો.

'નાનપણમાં દીકરો કેસરી ધોતી મગાવતો'
વ્યોમેશ ભગતના પિતા ડૉ. સૌમિલ મહેતાએ દિવ્ય ભાસ્કરને જણાવ્યું હતું કે આમ તો હું છેલ્લાં 35થી વધુ વર્ષથી અમેરિકામાં સ્થાયી થયો છું. જ્યારે મારાં સાસુ ભારતથી અમેરિકા આવતાં હતાં ત્યારે મારો દીકરો તેમની પાસે રમકડાંની જગ્યાએ કેસરી કલરની ધોતી મગાવતો હતો. એટલું જ નહીં, દર રવિવારે નિયમિતપણે બાળસભામાં પણ જતો હતો. એટલે નાનપણથી જ તેને આ પ્રવૃત્તિઓ ગમતી હતી. આમ ધીરે ધીરે સત્સંગનું એક્સપોઝર વધારે ને વધારે થવા લાગ્યું. એ પછી જ્યારે તે કિશોર થયો ત્યારે તે નેશનલ ડેવલપમેન્ટ કમિટીનો પણ મેમ્બર બન્યો. એ પછી 2013માં સાળંગપુરમાં તેમને પ્રમુખસ્વામી મહારાજ અને અન્ય સંતો સાથે રહેવાનો અવસર મળ્યો ને તેમણે નક્કી કર્યું કે દીક્ષા લઈને સાધુનું જીવન જીવવું છે. એ પછી તેમણે પબ્લિક હેલ્થનો અભ્યાસ કર્યો, એ પૂર્ણ કરી એક વર્ષ મહંત સ્વામી સાથે વિચરણમાં રહ્યો ને પછી શતાબ્દી મહોત્સવમાં દીક્ષા લીધી.

'દીકરાની ખુશીમાં અમે ભળી ગયાં'
ડૉ.સૌમિલ મહેતાએ કહ્યું હતું કે જ્યારે તેમણે આ અંગે વાત કરી ત્યારે થોડું દુખ તો થયું હતું, પરંતુ જો લાંબો વિચાર કરીએ તો એ સંત તરીકે ઘણું સારું કરી શકશે, કારણ કે અમે સત્સંગી છીએ એટલે ખબર છે કે સંતો સમાજ માટે શું કરી શકે છે. એટલે દીકરાની ખુશી જેમાં હતી એમાં અમે ભળી ગયાં અને તેમની ઈચ્છા પૂરી કરી, પણ સમાજમાં કેટલાક લોકોને આ વાત ખબર પડતાં લોકો કહેતાં કે આટલું ભણ્યા છો તો સાધુ બનવાની જરૂર નથી, પરંતુ એ બધી બાબતમાં પડ્યા વગર અમે અમારા દીકરાની ખુશીમાં ભળી ગયાં, કારણ કે આવી પરિસ્થિતિમાં જો ફોર્સ કરો તો બન્ને બાજુની પરિસ્થિતિ બગડે છે. એટલે આ વાત પરિવાર અને અન્ય લોકો સામે મૂકતાં બધા સહમત થયા હતા.

IIM ઉદયપુરથી લઈને મેલબોર્ન યુનિ.ના ડીગ્રીધારકોએ દીક્ષા લીધી
શતાબ્દી મહોત્સવમાં જે 46 યુવાનોએ દીક્ષા લીધી છે તે પૈકી મુંબઈ, રાજસ્થાન, કોલકાતા, ગુજરાતના અને 10 યુવાનો વિદેશના છે. જો આ યુવાનોના અભ્યાસ પર નજર કરીએ તો 4 યુવાનોએ અનુસ્નાતક , 22 યુવાનોએ સ્નાતક , 18 યુવાનોએ એન્જિનિયરિંગ, 1 યુવાને શિક્ષક અને 1 યુવાને ફાર્માસિસ્ટનો અભ્યાસ કરેલો છે.

BAPSનું સંત તાલીમ કેન્દ્ર ક્યાં આવેલું છે?
અમદાવાદથી 150 કિમી દૂર આવેલા બોટાદ જિલ્લાના સારંગપુર ગામમાં BAPS સંસ્થાનું મોટું ધામ છે. ત્યાં જ નવા દીક્ષિત સંતોના પ્રશિક્ષણ માટે સંત તાલીમ કેન્દ્ર આવેલું છે. ગુરુ શાસ્ત્રીજી મહારાજની આ વિશિષ્ટ કર્મભૂમિ સારંગપુરને પ્રમુખસ્વામી મહારાજે જ પસંદ કરી અને સંતોની સાધના-શિક્ષણનું મુખ્ય સ્થાન બનાવી દીધું હતું. વિશ્વભરમાંથી સાધુ થવા માટે આવતા યુવકોને તાલીમ આપવા માટે તેમણે અહીં બધી જ વ્યવસ્થા કરી. ભોજન અને આવાસ ઉપરાંત ધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય, ભક્તિ, તપ, સેવા અને સમર્પણના પ્રશિક્ષણ વર્ગો દ્વારા નવદીક્ષિત સંતોને શાશ્વત જીવનમૂલ્યોના પાઠ ઘૂંટાવનારી એક અનુપમ બ્રહ્મવિદ્યાની કોલેજ પ્રમુખસ્વામી મહારાજે સને 1980માં ઊભી કરી હતી.

કઈ રીતે પાર્ષદી દીક્ષા મળે?
આ માટે સૌપ્રથમ માતા-પિતાની લેખિત અનુમતિ લઈને મુમુક્ષુ યુવાન સારંગપુર આવે છે. અહીં ત્રણ વર્ષની પૂર્વ સાધક તાલીમમાં મુમુક્ષુની યોગ્ય ચકાસણી પછી તેને પ્રાથમિક પાર્ષદ દીક્ષા આપવામાં આવે છે, પરંતુ મોટે ભાગે દીક્ષા મહોત્સવનું સ્થળ નજીકમાં આવતા ઉત્સવ કે સામૈયામાં રાખવામાં આવે છે.

પાર્ષદની દીક્ષા લેનાર કઈ રીતે સંત બને?
શ્વેત વસ્ત્રોમાં સજ્જિત આ પાર્ષદોને ત્યાગાશ્રમના તમામ નિયમો પાળવાના હોય છે. આગળ એકાદ વર્ષના અંતરાલ બાદ પાર્ષદને ભાગવતી દીક્ષા આપવામાં આવે છે. ભગવા વસ્ત્રોમાં શોભતા આ સંતો ત્યાર પછી પણ સારંગપુરમાં ધર્મગ્રંથો અને સંસ્કૃતનો ઊંડાણથી અભ્યાસ કરે છે. હિન્દી અને અંગ્રેજી ભાષાનો તેમજ વિશ્વના વિવિધ ધર્મોનો અભ્યાસ પણ અહીં તાલીમનો એક ભાગ છે. વળી, શિક્ષણની સાથે સ્વાવલંબનને પણ સ્વામીશ્રીએ એટલું જ મહત્ત્વ આપ્યું હતું. પ્રમુખસ્વામી મહારાજની આ તાલીમ પ્રાપ્ત કરીને સંતો ધર્મ, સંસ્કૃતિ, સમાજ અને રાષ્ટ્રસેવાની ભાવનાને આત્મસાત કરી, ગામડે-ગામડે ફરી જન-જનના હૃદયમાં શ્રદ્ધા જગાડીને વ્યસન-કુટેવોથી દૂર રહેવાની પ્રેરણા આજે આપી રહ્યા છે. આમ કુલ 7 વર્ષનો અભ્યાસ કરીને આ સંતો નિયમ અને ભગવદનિષ્ઠા દૃઢ કરીને સમાજ અને રાષ્ટ્ર કલ્યાણ માટે સમર્પિત થાય છે.

(ગ્રાફિક્સઃ- હરિઓમ શર્મા)

અન્ય સમાચારો પણ છે...