• Home
  • National News
  • In Depth
  • ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે

સોનું કાઢવાની 7 પ્રક્રિયાઓ છે તેમાં પહેલી 4માં માનવ હાથથી થાય છે જ્યારે 3 રાસાયણિક

divyabhaskar.com | Updated - Jun 05, 2018, 02:44 PM
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

નેશનલ ડેસ્કઃ જેમ આપણને ખબર છે ભારતમાં સોનાનું સૌથી વધારે ઉત્પાદન કર્ણાટક રાજ્યમાં થાય છે અને આ ઉપરાંત આંધ્ર પ્રદેશ અને ઝારખંડના કેટલાક ભાગોમાંથી પણ સોનું કાઢવામા આવે છે અથવા કોઈ અન્ય મિશ્ર ધાતુમાંથી કાઢવામાં આવે છે.

કેલેવરાઈટ, સિલ્વેનાઈટ, પેટજાઈટ અને ક્રેનરાઈટ અયસ્કો(કાચી ધાતુ) રૂપે પણ મળી આવે છે. મોટાભાગનું સોનું ખુલ્લા ખાડામાંથી આવે છે અથવા અંડરગ્રાઉન્ડ ખીણમાંથી. અહી અમે ઝારખંડની એખ ખીણ વિશે જણાવી રહ્યા છીએ જ્યાં એક ટન પથ્થરમાંથી લગભગ 4 ગ્રામ સોનું કાઢવામાં આવે છે અને દર વર્ષે સરેરાશ 7 કિલો સોનું કાઢવામાં આવી રહ્યું છે.

આગળ વાંચોઃ સોનું કાઢવાની 7 પ્રક્રિયાઓ છે તેમાં પહેલી 4માં માનવ હાથથી થાય છે જ્યારે 3 રાસાયણિક છે.

ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

પ્રક્રિયા 1- બ્લાસ્ટ કરી ખડકો તોડવા


કયા પથ્થરને તોડવાનો છે તેની તપાસ જીયોલોજિસ્ટ કરે છે અને પછી એ નક્કી કરેલા પથ્થરને ડાઈનેમાઈટની મદદથી તોડવામાં આવે છે. 300થી 500 મીટરની ઊંડાઈથી અંદાજે 1 ટન પથ્થર કાઢવામાં આવે છે અને આખા દિવસમાં અંદાજે 300 ટન કાટમાળ બહાર કાઢવામાં આવે છે. સોનું એક જગ્યાએ જમા થતુ નથી અને આ સ્વર્ણ અયસ્ક તરીકે મૂવ કરતું રહે છે.

ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

પ્રક્રિયા 2- પથ્થરનું ગ્રાઇન્ડીંગ


આ કાઢવામાં આવેલા કાટમાળના પથ્થરોને મશીનની મદદથી બારીક રેતી જેવો ભુક્કો કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં 4થી 5 કલાક લાગી જાય છે.

 

પ્રક્રિયા 3- રેતીને ભીની કરવાની પ્રક્રિયા


રેતીમાં પાણી નાખવામાં આવે છે અને પછી તેને એક ટેબલ પર નાખવામાં આવે છે, જેના પર ભીનું કપડું પાથરેલું હોય છે. જ્યારે ભીના કણો આ કપડા પરથી પસાર થાય છે તો સોનાના કણ આ કપડામાં ચોંટી જાય છે અને વધારાના પથ્થર બહાર નીકળી જાય છે. આ પ્રક્રિયા ઘણીવાર રિપિટ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા એક વાઈબ્રેટિંગ ટેબલ પર પૂર્ણ કરવામાં આવે છએ જેમાં પથ્થર દૂર થઈ જાય છે.

ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

પ્રક્રિયા 4- કપડાને ધોવાની પ્રક્રિયા


પાણીમાં કપડા ધોવાથી સોનાના કણ અલગ થઈ જાય છે. સોનું મિશ્રિત પાણીને ટેબલ પર નાખવામાં આવે છે, જ્યાં પાણી વહી જાય છે અને સોનાના અંશ ટેબલ પર જમા થઈ જાય છે. પછી આ જમા થયેલા સોનાથી બિસ્કિટ, ઈંટ પ્લેટ અને અન્ય સામાન બનાવવામાં આવે છે.

જો જરૂર પડે તો આ રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓને કરવી પડે છે.

ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

પહેલી રાસાયણિક પ્રક્રિયા
સાયનાઈડની પ્રક્રિયા


જો અયસ્કમાં સોનાનું પ્રમાણ ઓછું છે તો, રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો સહારો લેવામાં આવે છે. ખીણમાંથી નીકળેલા પથ્થરો અને તેના ચૂર્ણને કાર્બન પલ્સ પ્લાન્ટમાં પ્રોસેસ કરવામાં આવે છે. તેના પર પોટેશિયમ સાયનાઈડ નાખીને 48 કલાક સુધી છોડી દે છે. સાયનાઈટથી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા બાદ પથ્થરોમાં છૂપાયેલું સોનું પ્રવાહી સ્વરૂપે બહાર આવી જાય છે.

ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

બીજી રાસાયણિક પ્રક્રિયા
અમલગમેશન


સ્વર્ણ અયસ્કથી શુદ્ધ સોનું મેળવવાની બધી રીતમાં સૌથી પહેલા અયસ્કને ધોવામાં આવે છે અને પછી તેને મીલમાં મોકલવામાં આવ છે. મિલમાં અયસ્કને પાણીની સાથે નાના-નાના કણોમાં પીસવામાં આવે છે. ત્યારબાદ અયસ્કને પારાના સ્તરવાળી પ્લેટ પરથી પસાર કરવામાં આવે છે. સ્વર્ણ અને પારો મળીને અમલગમ બનાવી લે છે. આ પ્રક્રિયાને અમલગમેશન કહેવામાં આવે છે. એક વાર અમલગમ બની ગયા બાદ તેને ત્યાં સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે, જ્યાં સુધી કે પારો ગેસ બનીને ઉડી ના જાય. ત્યારબાદ સોનું બચીને રહી જાય છે. પારાનો ગેસ બહુ વધારે ઝેરી હોય છે અને એટલા માટે તેને કાઢતી વખતી સાવધાની રાખવી જરૂરી હોય છે.

 

 

 

ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india

ત્રીજી રાસાયણિક પ્રક્રિયા
ફ્લોટેશન


એક અન્ય રીત છે જેને ફ્લોટેશન કહેવામાં આવે છે. જમીનમાંથી નીકળેલા અયસ્કને એક ઘોલમાં રાખવામાં આવે છે જેમાં ફીણ બનાવતા તત્વો સિવાય સંગ્રાહક તત્વ પણ હોય છે અને અમુક અન્ય કેમિકલ્સ પણ. ફીણ બનાવતા તત્વો આ આખા ઘોલને ફીણમાં પરિવર્તિત કરી દે છે. સંગ્રાહક તત્વો સોનાના કણોને અકબીજા સાથે બાંધે છે, જેનાથી એક તૈલીય ફિલ્મ બની જાય છે જે સપાટી પર હવાના પરપોટા સાથે જોડાઈ જાય છે. ત્યારબાદ સોનાની આ ફિલ્મને અલગ કરી દેવામાં આવે છે.

(સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા બાદ મળ્યું સોનુ)

 

દુનિયામાં સોનાની પ્રમુખ ખીણ છે


કિમ્બલે (આફ્રિકા), ગ્રાસબર્ગ (પપુઆ), કાર્લિન નવાડા (અમેરિકા), વેલેડરરો (અર્જેન્ટીના), રાઈટર (પપુઆ ન્યુ ગિની)

X
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india
ભારતમાં આ 7 પ્રક્રિયા દ્વારા કાઢવામાં આવે છે સોનું, જાણો દરેક પ્રક્રિયા વિશે | Read how gold in carried out from mine in india
COMMENT

Recommended

પોપ્યુલર વીડિઓ વધુ જુઓ

ની  સંપૂર્ણ વાંચનસામગ્રી
Read In App