• Gujarati News
  • National
  • The Risk Of Calamity Like Kedarnath Is Now Less, Sensors Are Being Installed On Lakes

ભાસ્કર એક્સક્લુઝિવ:કેદારનાથ જેવી આફતનું જોખમ હવે ઓછું, તળાવો પર સેન્સર લગાવવામાં આવી રહ્યાં છે

દહેરાદૂન14 દિવસ પહેલા
  • કૉપી લિંક
  • ઉત્તરાખંડ સરકારે વિનાશમાંથી બોધપાઠ લીધો

હિમાલય ક્ષેત્રનાં તળાવો હવે વિનાશનું કારણ નહીં બને. કેદારનાથ ઘાટી આપત્તિ બાદ વાડિયા હિમાલય ભૂ-વિજ્ઞાન સંસ્થાને ઉત્તરાખંડના તમામ ગ્લેશિયર અને આસપાસના તળાવોમાં સેન્સર રેકોર્ડર લગાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. 329 તળાવોમાંથી 70% ખાતે કામ પૂરું થઈ ચૂક્યું છે. કેદારનાથ ઘાટી આપત્તિનું મુખ્ય કારણ કેદારનાથ મંદિરથી થોડાક કિલોમીટર ઉપર બનેલું ચોરાબાડી તળાવ હતું.

સરોવરમાં 16 જૂન 2013ની રાત્રે ગ્લેશિયરથી હિમસ્ખલન થયું હતું. તેનું પાણી વિનાશ વેરતા નીચે ઉતર્યું અને હજારો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા. આપત્તિ બાદ વાડિયા સંસ્થાને તમામ ગ્લેશિયર તળાવોનો સરવે કર્યો. તેમાં 329 સરોવર સંવેદનશીલ મળ્યા. તેમાં સેન્સર લગાવવામાં આવી રહ્યા છે. 70% તળાવોમાં સેન્સર લાગી ચૂક્યા છે. સંસ્થાનના નિદેશક ડૉ. કલાચંદ જણાવે છે કે સેન્સર હાલ ‘મોરન ડેમ લેક’માં લગાવવામાં આવી રહ્યા છે.

જળસ્તર વધતાં જ સિગ્નલ મળશે
સેન્સર લગાવવાથી એ ફાયદો થશે કે જેવું તળાવોનું જળસ્તર વધશે, વાદળ ફાટશે કે હિમસ્ખલન થશે, સંસ્થાનના કન્ટ્રોલ રૂમને સિગ્નલ મળી જશે. ત્યારે વૈજ્ઞાનિક તાત્કાલિક તળાવને ‘પંક્ચર’ કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી દેશે. વાડિયા સંસ્થાનના પૂર્વ ગ્લેશિયર વૈજ્ઞાનિક ડૉ. ડીપી ડોભાલ જણાવે છે કે આવા મોટાભાગના તળાવો ગ્લેશિયરની પાસે જ બને છે. તેને પંક્ચર કરવા ધડાકો નથી કરવામાં આવતો. ખતરાનું આકલન કરીને વિશેષ વોટર પંપથી ઉપરની સપાટીથી પાણી કાઢવામાં આવે છે. સાથોસાથ તળાવની એક તરફ ખોદકામ કરી નાનો આઉટલેટ બનાવાય છે, જેથી ધીમે-ધીમે પાણી વહેતું રહે. હિમાલય ક્ષેત્રમાં 15 હજાર ગ્લેશિયર તથા 9 હજાર તળાવ છે.

અન્ય સમાચારો પણ છે...