• Gujarati News
  • National
  • Polling Porters Took 2 Days To Reach Some Of The Booths, Sometimes Climbing 14 Km Of Mountains.

હિમાચલમાં 69 બૂથ એવાં, જ્યાં પહોંચવું ખૂબ જ મુશ્કેલ:ખળખળ વહેતી નદીઓ ઉપરથી જોખમી રોપ-વેમાં બેસીને ચૂંટણીસ્ટાફ પહાડ પર પહોંચ્યો, ક્યાંક તો બે દિવસ ચાલીને પહોંચવું પડ્યું

શિમલા17 દિવસ પહેલા

લોકશાહી એમ જ મજબૂત નથી બની જતી… આ માટે ઘણુંબધું કરવું પડશે. 1947માં આઝાદી મળ્યાનાં ચાર વર્ષ પછી, 1951માં કિન્નરના શ્યામ સરન નેગીના પ્રથમ મતથી વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી, જેની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી, આજે પર્વતોમાંથી હિમાચલીઓ એને વધુ મજબૂત કરવા માટે ફરીથી મતદાન કરી રહ્યા છે. રાજ્યની 68 બેઠક પર સવારે 8 વાગ્યાથી મતદાન ચાલી રહ્યું છે.

દુર્ગમ પહાડી વિસ્તારને કારણે હિમાચલમાં મતદાન સરળ નથી. અહીં પોલિંગ પાર્ટીઓ પોતપોતાનાં બૂથ માટે 2 દિવસ અગાઉથી રવાના થઈ જાય છે. ઊબડખાબડ રસ્તાઓ પરની કંટાળાજનક મુસાફરી અને 8થી 14 કિલોમીટરની ચાલ પછી, મતદાન કર્મચારીઓ તેમના બૂથ પર પહોંચે છે. રસ્તામાં ઘણી જગ્યાએ હિમવર્ષા થવાથી મુસાફરી વધુ મુશ્કેલ બને છે.

હિમાચલ પ્રદેશમાં 68 વિધાનસભા સીટ પર મતદાન માટે 7881 પોલિંગ બૂથ બનાવવામાં આવ્યાં છે, એમાંથી 69 બૂથ એવાં છે, જ્યાં પહોંચવું મુશ્કેલ છે. આ માટે સાંકડા રસ્તાઓ પર ઘણા કિલોમીટર ચઢીને નદીઓ અને નાળાં પાર કરવી પડે છે. ભાસ્કરના 5 રિપોર્ટર પણ ખૂબ જ મુશ્કેલ વિસ્તારમાં બનેલા એવા મતદાનના અધિકારીઓની સાથે આવાં 2 મતદાન મથકો પર પહોંચ્યા હતા. આવો 'EVM' સાથે સ્ટ્રોંગ રૂમમાંથી મતદાન મથક સુધી પહોંચવાની આ સફર પણ ચાલો... તમને લઈ જઈએ. એમાંથી મગાણ પોલિંગ બૂથ કારસોગ વિધાનસભાનું છે અને મંઝાંગન પોલિંગ બૂથ સુંદરનગર વિધાનસભા સીટનું છે. આ બંને બેઠક મંડી જિલ્લામાં આવે છે.

દૃશ્ય-1
સ્થળ: કારસોગ કોલેજનું કેમ્પસ
સમય: સવારે 8:30

હંગામાના માહોલમાં કેટલાક સરકારી કર્મચારીઓ પીઠ પર તો કેટલાક હાથમાં બેગ લઈને આવી રહ્યા છે. કોલેજ કેમ્પસમાં બનાવેલા પ્લેટફોર્મ પર સોફા અને અધિકારીઓ ટેબલ અને ખુરસીઓ પર કાગળોમાં તલ્લીન છે. કેટલાક કર્મચારીઓ પણ નાનાં જૂથોમાં સામે ટેન્ટની અંદર ખુરસીઓ પર વાત કરવામાં વ્યસ્ત છે. હકીકતમાં મંડી જિલ્લાની કારસોગ વિધાનસભા બેઠક પર મતદાન સંબંધિત પ્રક્રિયાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.

કારસોગના એસડીએમ સુરેન્દ્ર ઠાકુર તેમની ટીમ સાથે મતદાન પક્ષોને દિશા-નિર્દેશ આપી રહ્યા છે. કોલેજમાં જ બનાવેલા સ્ટ્રોંગ રૂમમાંથી ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વોટિંગ મશીન, VVPAT મશીનો અને અન્ય મતદાન સામગ્રીઓનું વિતરણ અલગ-અલગ મતદાન મથકો પર જતી ટીમોને કરવામાં આવી રહ્યું છે. દરેક મતદાન પક્ષના બે સભ્ય સ્ટ્રોંગ રૂમમાંથી EVM મેળવી રહ્યા હતા, જ્યારે બાકીના તેમના સાથીઓ વસ્તુઓની ગણતરી કરી રહ્યા હતા

કેમ્પસમાં વિવિધ સ્થળોએ સીઆરપીએફના જવાનો તૈયાર છે. હંગામા વચ્ચે માઈક દ્વારા મતદાન પક્ષોને તેમના વાહનોના નંબર જણાવવામાં આવી રહ્યા છે. કેટલાક કર્મચારીઓ વાહનો પર બૂથ નંબર મુજબનાં પોસ્ટર લગાવવામાં વ્યસ્ત છે તો બીજી તરફ મતદાન પક્ષોના સભ્યો પંડાલમાં ચા-નાસ્તો કરી રહ્યા હતા.

દૃશ્ય-2
સ્થળ: કારસોગ કોલેજનું કેમ્પસ
સમય: સવારે 9:30

એસડીએમ સુરેન્દ્ર ઠાકુરે ઈવીએમ અને મતદાન સંબંધિત અન્ય સામગ્રી ફાળવ્યા બાદ કારસોગ કોલેજના મેદાનમાં એક તરફ સરકારી બસો ઊભી રાખી અને નાનાં વાહનો ચાલુ કરવા સૂચના આપી હતી. મતદાન પક્ષો આ વાહનોમાં પોતપોતાના મતદાન મથક સુધી જશે. ગાડીઓ ચાલુ થાય છે અને પોલિંગ પાર્ટીઓએ EVM અને અંગત સામાન ધરાવતી બેગ ઉપાડી લીધી અને પોતપોતાનાં બૂથ અને રૂટ વાહનોની શોધ કરે છે. વાહનોમાં ડ્રાઇવિંગ સીટ પર બેસેલા ડ્રાઇવરો તેમની કાર ભરાય એની રાહ જોતા હતા. આ દરમિયાન કેટલાક પોલિંગ સ્ટાફે પરેશાનીને કારણે પીઠ પર બેગ અને હાથમાં ઈવીએમ લઈ લેતા જોવા મળ્યા હતા.

લગભગ અડધા કલાકમાં તમામ મતદાન પક્ષો પોતપોતાનાં વાહનોમાં ભેગા થઈ ગયા હતા. કારસોગ બેઠકના અત્યંત દૂરના મતદાન મથક માટે વહીવટીતંત્રે ઈનોવા કારની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, કારણ કે ત્યાંનો રસ્તો બસ માટે લાયક નથી. માત્ર નાનાં વાહનો જ ત્યાં પહોંચી શકે છે. મગાણ બૂથના મતદાન પક્ષમાં કુલ 6 સભ્ય છે, જેમાં 4 મતદાન કરાવનાર સ્ટાફ અને બે પોલીસકર્મી સામેલ છે. પોલિંગ પાર્ટી મોકલતાં પહેલાં એસડીએમ પોતે વાહન પાસે પહોંચીને કેટલીક વાતોને ફરીથી જણાવી હતી. આ પછી કાર રવાના થઈ હતી.

દૃશ્ય-3
સ્થાન: ખતરનાક પર્વતીય રસ્તાઓ પર 85 કિમીની ઝિગઝેગ મુસાફરી

કારસોગથી મંડી જિલ્લાનો છેલ્લો છેડો, તત્તાપાની અને ત્યાંથી શિમલા જિલ્લામાં પ્રવેશતાં સુન્નીથી જૈશી સુધી 85 કિલોમીટરની યાત્રામાં ઇનોવા વાહનને આ મુસાફરીમાં સાડાચાર કલાકનો સમય લાગ્યો હતો. કારસોગ કોલેજથી ચુરાગ, અલસિંડી, મહોતા થઈને તત્તાપાની સુધી 50-55 કિમીનો માર્ગ ખૂબ જ સાંકડો અને જોખમી છે. ઝિગઝેગ પહાડી રસ્તાઓ પર આ મુસાફરી ખૂબ જ મુશ્કેલ રહી હતી અને તેમાં પણ ગભરાહટ કે ઊલટી જેવી બાબતો સામાન્ય વાત છે.

એક તરફ ઊંચા પહાડો અને બીજી બાજુ ઊંડી ખીણ અને તેમની વચ્ચેનો સાંકડો રસ્તો સામેથી આવતાં વાહનોને પસાર થવા માટે કેટલાય મીટર સુધી વાહનને પાછળ રાખતી વખતે એવા ઘણા પ્રસંગો આવ્યા, જ્યારે એવું લાગતું કે જાણે જીવન થંભી ગયું હોય.

પોલિંગ પાર્ટી સ્પેનિશ ટ્રોલીની મદદથી સતલજ નદી પાર કરી રહી છે.
પોલિંગ પાર્ટી સ્પેનિશ ટ્રોલીની મદદથી સતલજ નદી પાર કરી રહી છે.

દૃશ્ય-4
તત્તાપાનીઃ મંડીથી શિમલા જિલ્લામાં પ્રવેશ

ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર તત્તાપાની મંડી અને શિમલા જિલ્લાને અલગ કરે છે. તિબેટમાંથી આવતી સતલજ નદી અને એના કાંઠા પર ગરમ પાણીના સ્ત્રોત આ સ્થળને ખાસ બનાવે છે. આ ગરમ પાણીમાં સલ્ફર હોય છે અને કહેવાય છે કે એમાં નાહવાથી ચામડીના રોગો મટે છે. હા, લાંબા સમય સુધી નાહવાથી પણ વિપરીત અસર થઈ શકે છે.

તત્તાપાનીથી શિમલા જિલ્લામાં પ્રવેશ્યા પછી, સતલજ નદીના કિનારે સુન્નીથી જૈશી સુધીની આ યાત્રા થકવી નાખનારી હતી અને એ ડરાવનારી પણ છે. રસ્તાની એક તરફ વહેતી સતલજ નદીના પાણીનો અવાજ અને ગતિ મનમાં ભય પેદા કરે છે. પોલિંગ પાર્ટીઓ જે સમયે જૈસી પહોંચી ત્યાં સુધીમાં તો દિવસ ઢળવા લાગ્યો હતો. જૈશી પહોંચતાંની સાથે જ મતદાન પક્ષના સભ્યોએ તરત જ કારમાંથી સામાન ઉતારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

હજુ 3-4 કલાકની મુસાફરી બાકી હતી. ટીમના સભ્યો કારમાંથી નીચે ઊતર્યા અને ઝડપી પગલાંઓ સાથે સતલજ નદીના કિનારે જવા લાગ્યા. ટેકરી પર પગદંડી પર લગભગ 15 મિનિટ ઊતર્યા પછી, બધા સતલજ નદીના કિનારે પહોંચ્યા. ત્યાં નદીની બંને કાંઠે જાડા લોખંડના બાંધેલા તાર તેની સાથે બાંધેલી સ્પેન ટ્રોલી તેમની રાહ જોતી જોવા મળી હતી. સ્થાનિક લોકો તેને બોલચાલની ભાષામાં 'ઝૂલા' કહે છે.

દૃશ્ય-5
જૈસીમાં સ્પેન ટ્રોલીમાં બેસીને નદી પાર
સમય : 3.30 વાગે

ભારે વહેણ સાથે વહેતી સતલજ નદી, જેની ઊંડાઈનો તો કોઈ અંદાજો જ નથી અને એના બંને છેડે બાંધેલા એક તાર પર ઝૂલતી સ્પેન ટ્રોલી, જેમાં એક વખતમાં માત્ર 2 લોકો જ બેસી શકે છે. નદીના બીજા છેડેથી એક સ્થાનિક વ્યક્તિએ ટ્રોલીને છોડી તો તે નદીની વચ્ચો વચ્ચ જઈને અટકી પડી હતી. આ જોઈને બીજી તરફ ઊભેલા યુવકે સ્પેનમાં બાંધેલા દોરડાથી ટ્રેલીને પોતાની તરફ ખેંચી હતી.

પીઠ પર બેગ અને ખોળામાં ઈવીએમ મશીન લઈને પોલિંગ પાર્ટીઓના સભ્યોએ સ્પેન ટ્રોલીમાં બે-બે લોકોના ગ્રુપમાં નદી પાર કરી. આ સ્પેન ટ્રોલીમાં બેસીને નદી પાર કરતી વખતે જીવ તાળવે ચોંટી ગયો હતો. સ્પેન ટ્રોલીમાં બેઠા બાદ આંખો આગળ ભયનું અંધારું છવાઈ ગયું હતું. કિનારે પહોંચ્યા પછી અને પગ જમીન પર રાખ્યા હોવાનો અહેસાસ થયા પછી પણ થંભેલા શ્વાસ સામાન્ય થવામાં થોડી મિનિટો લાગી હતી.

કરસોગ વિધાનસભા બેઠકના મગાણ બૂથ સુધી 5 કિલોમીટર પગપાળા ચઢાણ કરીને જતી પોલિંગ પાર્ટી.
કરસોગ વિધાનસભા બેઠકના મગાણ બૂથ સુધી 5 કિલોમીટર પગપાળા ચઢાણ કરીને જતી પોલિંગ પાર્ટી.

દૃશ્ય-6
નદી પાર કરતાં જ ટેકરી પર ચઢવાનું શરૂ

નદી પાર કરતાંની સાથે જ પોલિંગ પાર્ટી શિમલાથી મંડી જિલ્લાના કરસોગ વિધાનસભા બેઠકના વિસ્તારમાં પહોંચી ગઈ. દુર્ગમ મતદાન મથક - મગાણ અહીંથી 6 કિલોમીટર દૂર છે અને આખું ચઢાણ સાંકડા રસ્તાઓ પર પગપાળા જ કરવું પડે. ડુંગરાળ વિસ્તારમાં દુર્ગમ વિસ્તારોમાં મતદાન મથકો બનાવવા અને ત્યાં સુધી ચૂંટણી સામગ્રી પહોંચાડવી એ પોતાનામાં એક પડકારથી કાંઈ ઓછું નથી.

પોલિંગ પાર્ટીમાં શાળાના શિક્ષકો, પંચાયતીરાજ અને ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગના કર્મચારીઓ, પોલીસ કર્મચારીઓ/હોમગાર્ડ અને તે વિસ્તારનો એક જાણકાર વ્યક્તિ રહે છે. મગાણ બૂથ પર જઈ રહેલાપોલિંગ પાર્ટીના તમામ સભ્યોને આવા બૂથ સુધી પહોંચવાનો આ પ્રથમ અનુભવ થયો હતો.

કરસોગ વિધાનસભાના બૂથ સુધી પહોંચવા માટે પોલિંગ પાર્ટી ખડકાળ રસ્તાઓ પર ચઢીને જઈ રહી.
કરસોગ વિધાનસભાના બૂથ સુધી પહોંચવા માટે પોલિંગ પાર્ટી ખડકાળ રસ્તાઓ પર ચઢીને જઈ રહી.

દૃશ્ય-7
ખાડા-ટેકરાવાળા રસ્તા પર દર અડધા કલાકે આરામ

6 કિલોમીટરના ચઢાવની ખાડા-ટેકરાવાળી કેડી કોઈએ બનાવી નથી. માત્ર સ્થાનિક લોકોની વારંવારની અવરજવરને કારણે એ એક માર્ગ જેવી બની ગઈ છે. 15-20 મિનિટ સુધી ચડ્યા પછી જ પોલિંગ પાર્ટીના સભ્યોને શ્વાસ ભરાવા લાગ્યા, પછી બધા નીચે બેસી ગયા જેથી શ્વાસ થોડા સારા રહે. થોડી રાહત થઈ ત્યારે બધાએ બાજુમાં પડેલી સૂકી ડાળીઓ ઉપાડી, જેની મદદથી ચઢાણ થોડું સરળ બની શકે.

લગભગ દર અડધા કલાક પછી, 10-12 મિનિટનો આરામ લઈને, પોલિંગ પાર્ટી ચઢતી રહી. જો તમને વધારે શ્વાસ ચડતો હોય તો પાણી પીને હવામાનમાં બેસીને તેઓ પરસેવો લૂછતા અને પછી એકબીજાની હિંમત વધારતા જતા. ચડતી વખતે, ગળું ન સુકાય, તેથી વચ્ચે-વચ્ચે હું મારા મોંમાં ટોફી વગેરે રાખતો હતો.

દૃશ્ય-8
રસ્તો ભટકી ગયા, પહાડ પર લપસવાને કારણે પગમાં મચકોડ આવી ગઈ

લગભગ 2 કલાકના ચઢાણ દરમિયાન પોલિંગ પાર્ટીના કેટલાક સભ્યો આગળ ગયા અને કેટલાક પાછળ રહ્યા. દરમિયાન કેટલાક મિત્રો રસ્તો ભટકી ગયા બીજી બાજુએ ચઢી ગયા. લગભગ અડધો કલાક ચડ્યા પછી ખબર પડી કે ખોટા રસ્તે આવી ગયા છીએ. ત્યાંથી નીચે ઉતરતી વખતે એક સભ્ય પોતાનું બેલેન્સ ગુમાવે છે અને લપસી ગયો અને કેટલાય મીટર નીચે આવી ગયો. લપસી જવાને કારણે તેના પગ વળી ગયો અને તેને પગમાં મચકોડ આવી ગઈ હોય તેવું લાગ્યું. જોકે જ્યારે બાકીના સાથીઓએ તેને સંભાળ્યો અને તેના પગને હલાવ્યો, ત્યારે બધું સારું થઈ ગયું. આ પછી, બધા ગ્રુપમાં આગળ અને પાછળ રહીને
પછી ચાલવા લાગ્યી હતા.

મંડી જિલ્લાના આ વિસ્તારમાં પર્વતો પણ સૂકા જોવા મળ્યા હતા. અહીં ગાઢ જંગલ કે ઊંચા વૃક્ષો જોવા મળતાં નથી. ક્યાંક નિર્જન ટેકરીઓ પર થોડા એકાદ -બે ઘરો દેખાય છે. કેટલાંક ખેતરોમાં મૂળા, ધાણા અને લીલોતરી ઊભેલી જોવા મળે છે. સ્ત્રી-પુરુષ સાથે મળીને ખેતીવાડી સંભાળે છે..

પોલિંગ પાર્ટી સાથે કરસોગના એસડીએમ સુરેન્દ્ર ઠાકુર.
પોલિંગ પાર્ટી સાથે કરસોગના એસડીએમ સુરેન્દ્ર ઠાકુર.

દ્શ્યદૃ-9
4 કલાકની મહેનત બાદ મગાણ ગામ પહોંચ્યા

સાંજે 6 વાગ્યાની આસપાસ હવામાન ખરાબ થવા લાગ્યું હતું અને વીજળી ગરજવા લાગી હતી. વરસાદના ડરને કારણે, પોલિંગ પાર્ટીના સભ્યો હિંમત કરીને ઝડપથી આગળ વધે છે. આ દરમિયાન તેના ધબકારાનો અવાજ સ્પષ્ટ સંભળાય છે. એટલામાં દૂરથી સળગતી લાઈટ જોઈ તેની આંખોમાં ચમક આવી ગઈ. આ ચમકતો પ્રકાશ મગાણ ગામના ઘરોમાં સળગતા બલ્બનો હતો. લગભગ 4 કલાકની મહેનત બાદ સાંજે 7 વાગ્યે પોલિંગ પાર્ટી જે સમયે મગાણ ગામમાં પહોંટી ત્યાં સુધીમાં સાવ અંધારું થઈ ગયું હતું.

જ્યારે મતદાન સ્ટાફ મગાણ ગામમાં પહોંચ્યો ત્યારે સરતયોલા પંચાયતના વડા તિલક રાજ અને અન્ય ગ્રામજનોએ તેમનું સ્વાગત કર્યું. સરતયોલા પંચાયતના વડા તિલકરાજના ઘરે પહોંચ્યા પછી જ્યાં પણ તેમને જગ્યા મળી ત્યાં તેઓ થાકીને બેસી ગયા. થોડીવારમાં દરેક માટે ચા-પાણીની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. આ લોકોના રહેવા-જમવાની વ્યવસ્થા પંચાયત દ્વારા તિલકરાજના ઘરે જ કરવામાં આવી હતી. રાત્રે દાળ, ભાત અને રોટલી ખાઈને બધા ચૂપચાપ પથારીમાં સુતા હતા. દિવસભરનો થાક એટલો બધો હતો કે બધા તરત જ સૂઈ ગયા.

મગાણ બૂથ પર ચઢવાનું એટલું અઘરું છે કે પોલિંગ પાર્ટીએ ચડ્યાના દર અડધા કલાક પછી આરામ માટે રોકવું પડતું હતું.
મગાણ બૂથ પર ચઢવાનું એટલું અઘરું છે કે પોલિંગ પાર્ટીએ ચડ્યાના દર અડધા કલાક પછી આરામ માટે રોકવું પડતું હતું.

દૃશ્ય-10
મગનની જર્જરિત શાળામાં સુશોભિત મતદાન મથક

11 નવેમ્બરની સવાર પડતાંની સાથે જ મગાણ ગામમાં મતદાન પાર્ટીએ તેનું કામ શરૂ કરી દીધું હતું. ગામથી ઊંચાઈએ બંધાયેલ અને વર્ષોથી બંધ પડેલા પ્રાથમિક શાળામાં મતદાન મથક ઊભું કરવામાં આવ્યું હતું. આ જર્જરિત શાળા કદાચ આ દિવસની રાહ જોઈ રહી હતી. શાળાના દરવાજા તૂટેલા છે અને અંદરના બે રૂમની હાલત પણ ખૂબ જ ખરાબ છે. આમ છતાં પોલિંગ પાર્ટીના સભ્યોએ સાફ-સફાઈ કરી હતી અને ખુરસીઓ અને ટેબલ મૂકવામાં આવ્યા હતા. ઊખડી ગયેલી પ્લાસ્ટરની દીવાલો પર મતદાન મથકના પોસ્ટરો ચોંટાડવામાં આવ્યાં હતાં. રૂમમાં મતદાન મથક બનાવીને ઈ.વી.એમ અને VVPAT મશીન લગાવી દીધું હતું.

મગાણમાં 97 મતદાર
મંડી જિલ્લાની કારસોગ વિધાનસભા બેઠકના મગાણ મતદાન મથક પર 97 મતદારો છે, જેમાં 43 મહિલા મતદારો અને 54 પુરુષ મતદાર છે.

ઇનપુટ્સ: રવીન્દ્ર પંવાર, જોગીન્દર શર્મા, રશ્મિરાજ ભારદ્વાજ

અન્ય સમાચારો પણ છે...