પહાડ ધસી આવ્યા બાદ રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન:બપોરે 3:07 વાગ્યે 60 હોલમાં ડેટોનેટર લગાવી પથ્થર તોડ્યા, બ્લાસ્ટ બાદ 3 મશીનોને ખોદકામ માટે ખાણમાં ઉતારવામાં આવી

18 દિવસ પહેલા

હરિયાણાના ભિવાનીમાં શનિવારે સવારે પર્વત ધસી આવ્યાં બાદ રવિવારે બચાવ કાર્યમાં અવરોધ ઉભો કરી રહેલા પથ્થરોને બપોરે 3.07 કલાકે બ્લાસ્ટ કરી તોડવામાં આવ્યા હતા. બ્લાસ્ટિંગ માટે પત્થરોમાં 20 ફૂટ ઊંડે 60 હોલ બનાવીને વિસ્ફોટકો મૂકવામાં આવ્યા હતા. હવે ફરીથી પથ્થરો હટાવવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી રહી છે.

વિસ્ફોટ પહેલા ભિવાની જિલ્લાના તોશામ વિસ્તારના ડાડમ ખાતે ઘટનાસ્થળ અને આસપાસના વિસ્તારને સીલ કરી દેવામાં આવ્યો હતો. વિસ્ફોટ બાદ ટીમને ફરીથી ખાણમાં ઉતારવામાં આવી હતી. ટીમોને નીચે લાવવામાં આવે તે પહેલાં, તે પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી કે ત્યાં કોઈ ડિટોનેટર બાકી તો નથી ને. સૌપ્રથમ 3 પોકલેન મશીનો ખાણમાં મોકલવામાં આવ્યા છે, આ મશીનો બ્લાસ્ટથી તૂટી પડેલા પથ્થરોના ટુકડાને સ્થળ પરથી દૂર કરશે. આ પછી મેન પાવર દ્વારા કામ કરવામાં આવશે. દટાયેલા વાહનોને કાપવા માટે હાઇડ્રોલિક કટરની મદદ લેવામાં આવશે. ટીમે એમ્બ્યુલન્સ, સ્ટ્રેચર તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે.

બ્લાસ્ટ બાદ ખનન કરવા ઉતરવા માટે તૈયાર થતી NDRFની ટીમ
બ્લાસ્ટ બાદ ખનન કરવા ઉતરવા માટે તૈયાર થતી NDRFની ટીમ

રવિવાર સવાર સુધીમાં મૃત્યુઆંક વધીને 5 થયો હતો. રેસ્ક્યુ ટીમને શનિવારે મોડી રાત્રે કાટમાળમાંથી બીજો મૃતદેહ મળ્યો, NDRFએ તેને પ્રશાસનને સોંપ્યો હતો. મૃતદેહ એક મશીન ઓપરેટરનો હોવાનું કહેવાય છે, જે પંજાબનો રહેવાસી છે. NDRFના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર બીઆર મીણાએ જણાવ્યું કે શનિવારની મોડી રાત્રે ધુમ્મસ વધી જવાને કારણે ડાડમમાં બચાવ કામગીરીમાં મુશ્કેલી આવી હતી. સવારે પણ અહીં ગાઢ ઝાકળ છવાઈ ગઈ હતી. વિઝિબિલિટી માત્ર 5 ફૂટ સુધી જ હતી. એક મોટો પથ્થર બચાવમાં અવરોધ ઊભો કરી રહ્યો હતો.

NDRFની 42 સભ્યોની ટીમ બચાવ કાર્યમાં લાગેલી છે. ટ્રક ચાલક ભલૌઠના રહેવાસી ધરમબીર પર્વત પરથી પડેલા કાટમાળ નીચે દટાયેલો હોવાનું કહેવાય છે. હવે ફરીથી તેને હટાવવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે. જો કે હજુ વધુ લોકો દટાયા હોવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.

ખાણમાં આ જગ્યા પર બચાવ અભિયાન ચાલી રહ્યું છે
ખાણમાં આ જગ્યા પર બચાવ અભિયાન ચાલી રહ્યું છે

રવિવાર સવાર સુધી 6 મશીનો સતત કામ કરવા છતાં સ્થળ પરથી અડધો જ કાટમાળ હટાવી શક્યા હતા. મોડી રાત્રે ટીમે સ્નિફર ડોગ એન્ડ થ્રો વોલ્ટ મશીન વડે દફનાવવામાં આવેલા લોકોની શોધખોળ કરી હતી અને 4થી વધુ પોઈન્ટ પર લોકોને દટાયેલા હોવાનો સંકેત આપ્યો હતો, પરંતુ મશીનમાંથી ત્યાં કોઈ જીવિત હોવાના સંકેત મળ્યા ન હતા.

હાજરી રજીસ્ટર મેન્ટેન નહોતું, આ મોટી બેદરકારી હતી
ખાણકામના નિયમો મુજબ, ખાણમાં કામ કરવા માટે ઉતરતા કામદારો, ડ્રાઇવરો, ઓપરેટરો માટે હાજરી નોંધણી હોવી જોઈએ. કોણ કયા સમયે કામ માટે અંદર ગયું છે તેનો રેકોર્ડ નોંધવામાં આવે છે. ડાડમમાં જ્યાં આ દુર્ઘટના થઈ તે પ્રતિબંધિત વિસ્તાર છે. કંપનીએ ખાણ તરફ જતો એકમાત્ર રસ્તો બેરિકેડ કર્યો છે અને મુખ્ય માર્ગ પર 6 સીસીટીવી લગાવવામાં આવ્યા છે. પરવાનગી વિના કોઈને પણ રસ્તા પર જવાની મનાઈ છે. આમ છતાં અંદર કેટલા લોકો કામ કરી રહ્યા હતા અને કોણ-કોણ હતા તે જાણી શકાયું નથી, તે ખુદ ખનન કામમાં ચાલી રહેલી ભારે બેદરકારી જણાવી રહ્યું છે, સાથે જ નિયમોને અવગણવા તરફ પણ આંગળી ચીંધી રહ્યું છે.

અરાવલીના પર્વતોમાં ખનન દરમિયાન આ દુર્ઘટના બની
શનિવારે સવારે 8:30 વાગ્યે અરવલ્લીના પર્વતોમાં ખાણકામ દરમિયાન પર્વતના મોટા ભાગમાં તિરાડ પડી હતી. આ અકસ્માત ગોવર્ધન માઈન્સની ખાણમાં થયો હતો. પર્વતની તિરાડને કારણે પડેલા સેંકડો ટન વજનના પત્થરોના કારણે 20 થી 25 લોકો પથ્થરો નીચે દટાયા હતા. સાથે-સાથે 4 પોકલેન મશીન, 2 હૉલ મશીન, 2 ટ્રેક્ટર અને 6 ટ્રોલી અને ડમ્પર પણ નીચે દટાઈ ગયા છે.

તે જ સમયે, દુર્ઘટનાની માહિતી મળતાની સાથે જ ભિવાની જિલ્લા પ્રશાસને રાહત અને બચાવ કાર્ય શરૂ કર્યું. NDRF, SDRF અને આર્મીની ટીમો આમાં લાગેલી છે. તે જ સમયે, પર્વતનો જે ભાગ પડ્યો હતો, તેમાં ત્રણ મોટા પથ્થરો છે, જેને દૂર કરવા મુશ્કેલ છે. પોલીસ અને પ્રશાસને મીડિયાને ઘટનાસ્થળે જવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.

અરાવલીના પવર્તોમાં મોટા પાયે ખનન થાય છે
ભિવાની જિલ્લાના તોશામ વિસ્તારના ખાનક વિસ્તારમાં અને ડાડમ વિસ્તારમાં અરાવલી પર્વતોમાં મોટા પાયે ખાણકામ થાય છે. હરિયાણા ઉપરાંત અહીંના પથ્થર રાજસ્થાનમાં પણ જાય છે. બે મહિના પહેલા નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT)એ પ્રદૂષણને કારણે અહીં ખાણકામ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. આ પ્રતિબંધ હટાવ્યા બાદ શુક્રવારે જ ફરીથી ખાણકામ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને શનિવારે સવારે 8:30 વાગ્યે આ અકસ્માત થયો હતો.

કોન્ટ્રાક્ટરને જાણ નથી કેટલા લોકો કામ કરી રહ્યા હતા
અકસ્માત સમયે ખાણમાં કુલ કેટલા મજૂરો કામ કરી રહ્યા હતા તે અંગે કંપનીના અધિકારીઓ કે કોન્ટ્રાક્ટરો કોઈ આંકડો આપી શક્યા ન હતા. અકસ્માત બાદ ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા ભિવાનીના SPએ પણ કોન્ટ્રાક્ટરને ત્યાં કામ કરતા લોકોની સંખ્યા વિશે પૂછ્યું તો તે કોઈ આંકડા આપી શક્યો નહીં. બીજી તરફ, ગ્રામજનોએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે વહીવટીતંત્ર અકસ્માતને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે અને મૃત્યુઆંક જાણી જોઈને છુપાવવામાં આવી રહ્યો છે.

ખનન સુધી પહોંચવાના રસ્તા પર 3 જગ્યાએ નાકાબંધી
તોશામમાં અરાવલી પર્વતોમાં ડાડમ ખાણ વિસ્તારમાં અકસ્માત સ્થળે પહોંચવા માટે ખાનક ગામથી 4 કિમી લાંબો રસ્તો ખૂબ જ ઉબડખાબડ છે. અહીં લગભગ 400 ફૂટ નીચે ટેકરીની તળેટીમાં ખાણકામ થઈ રહ્યું છે. ખાણક ગામથી સામાન્ય લોકો ખાણ સુધી ન પહોંચે તે માટે પોલીસ-વહીવટી તંત્રએ ત્રણ જગ્યાએ નાકાબંધી કરી છે. વહીવટીતંત્રની દલીલ છે કે વધુ લોકોના આવવાને કારણે ગભરાટનું વાતાવરણ સર્જાઈ શકે છે. તેનાથી બચવા માટે કોઈને પણ ખાણ સુધી પહોંચવા દેવામાં આવી નથી.

અન્ય સમાચારો પણ છે...