યુનિસેફનો સરવે:કિશોરવયે સ્કૂલ છોડતી કન્યાઓ 3 વર્ષમાં 10 લાખથી ઘટીને 3 લાખ થઈ

નવી દિલ્હી19 દિવસ પહેલા
  • કૉપી લિંક
  • સ્કૂલ છોડનારી 74% યુવતીઓ ગુજરાત, ઉ.પ્રદેશ અને આસામની, વર્લ્ડ બેન્કનો રિપોર્ટઃ અભ્યાસનું સ્તર સતત ઘટી રહ્યું છે

યુવતીઓના અભ્યાસની દિશામાં દેશ માટે સારા સમાચાર છે. 2021-22માં 11થી 14 વર્ષની ત્રણ લાખથી વધુ વિદ્યાર્થિનીએ સ્કૂલ છોડી દીધી હતી, જ્યારે 2019-20માં આ આંકડો 10.3 લાખ હતો. અધવચ્ચે અભ્યાસ છોડનારી આ 3.03 લાખમાંથી આશરે 2.30 લાખ વિદ્યાર્થિની ફક્ત ત્રણ રાજ્ય ગુજરાત, ઉત્તર પ્રદેશ અને આસામની છે.

આવું ત્યારે છે જ્યારે કોરોનાકાળમાં સ્કૂલોમાં યુવતીઓના રેકોર્ડબ્રેક એડમિશન થયાં હતાં. 2020-21માં કોરોનાના કારણે સરવે ના થયો. 2018-19માં 13.2 લાખ વિદ્યાર્થિનીએ અભ્યાસ છોડી દીધો હતો.

યુનિસેફના મતે તેમના સર્વેક્ષણમાં યુવતીઓ દ્વારા અડધેથી સ્કૂલ છોડવા પાછળ અનેક પ્રકારના કારણ સામે આવ્યાં..

  • 33% યુવતીઓએ ઘરકામના કારણે અભ્યાસ છોડ્યો.
  • 25% યુવતીઓનો અભ્યાસ લગ્નના કારણે છૂટ્યો.
  • અનેક સ્થળે એવું પણ જાણવા મળ્યું કે, યુવતીઓએ સ્કૂલ છોડ્યા પછી પરિવારજનો સાથે મજૂરી કે લોકોના ઘરોમાં જઈને કામ કરવાનું શરૂ કરી દીધું.
  • ઘરમાં કોઈ બાળકનો જન્મ થયા પછી તેને સંભાળવા માટે યુવતીઓએ અભ્યાસ છોડવો પડ્યો કારણ કે, માતા-પિતા બંને મજૂરી માટે બહાર જતાં.
  • એવા પણ મામલા છે, જેમાં યુવતીઓની વધતી ઉંમરના કારણે માતા-પિતાએ તેમનો અભ્યાસ છોડાવી દીધો.

આ તસવીર ક્યારે બદલાશે? 5 વર્ષ સુધી સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યા પછી પણ 55% યુવતીઓ એક વાક્ય નથી વાંચી શકતી
ભારતમાં સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરનારી યુવતીઓની સંખ્યા ભલે વધી રહી હોય, પરંતુ શિક્ષણનું સ્તર સતત નીચે ઉતરી રહ્યું છે. પુરાવો છે- વર્લ્ડ બેન્કનો એ રિપોર્ટ, જેમાં કહેવાયું છે કે, ભારતમાં પાંચ વર્ષ સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યા પછીયે 55% યુવતીઓ (1990 પછી જન્મેલી) એક વાક્ય સુદ્ધાં વાંચી નથી શકતી, જ્યારે 1960ના દસકામાં જન્મેલી 80% મહિલા એક વાક્ય વાંચવા સક્ષમ છે. દુનિયાના 80 નબળા દેશોમાં 40 વર્ષ સુધી કરાયેલા આ સરવેમાં ઉપરોક્ત તારણો મળ્યાં છે. પેરુ અને વિયેતનામ જેવા 14 દેશમાં શિક્ષણનું સ્તર સુધર્યું પણ છે.

  • થિન્ક ટેન્ક સેન્ટર ફોર ગ્લોબલ ડેવલપમેન્ટના રિપોર્ટ પ્રમાણે, અનેક ગરીબ દેશોમાં પ્રાથમિક શિક્ષણ મફત કરાયું છે, જેનાથી બાળકોની સંખ્યા વધી છે, પરંતુ તેનાથી શિક્ષણની ગુણવત્તા પણ બગડી છે.
  • વર્લ્ડ બેન્કના 2017ના રિપોર્ટ પ્રમાણે, નાના બાળકોમાં શીખવાની ક્ષમતા ઓછી હોવાથી કંગાળ અભ્યાસ અને મેનેજમેન્ટ તેમજ બિનઅસરકારક શૈક્ષણિક નીતિઓ જવાબદાર છે.
  • કોરોનાકાળમાં લાંબા સમય સુધી સ્કૂલો બંધ રહેતા આખી ઓનલાઈન શિક્ષણનો વ્યાપ વધ્યો. તેનાથી પણ બાળકોના શૈક્ષણિક વિકાસ પર અસર પડી.
  • વર્લ્ડ બેન્કના મતે, સરકારોએ સ્કૂલનાં બાળકોની સંખ્યા વધારવાની સાથે જ ગુણવત્તા પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ.

અન્ય સમાચારો પણ છે...