સુખનું સરનામું:ઉત્તમ મારુ: દાદાની માવજતનું ઉત્કૃષ્ટ પરિણામ

5 મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક

થોડાં વર્ષો પહેલાં રાજકોટના એક નર્સિંગ હોમમાં એક પ્રસુતાએ દીકરાને જન્મ આપ્યો. પરિવારમાં નવા સભ્યનું આગમન થયું એટલે બધાને ખૂબ આનંદ થયો. નવા અવતરેલા બાળકનાં દાદીએ ફોન જોડીને બાળકના દાદાજીને પૌત્રના આગમનના ખુશખબર આપ્યા. દાદા પણ પૌત્ર જન્મના સમાચાર મળતાં ખૂબ આનંદિત થયા. થોડીવારમાં બાળકના દાદીએ ફરીથી દાદાને ફોન કર્યો. આ વખતે દાદીનો અવાજ ખૂબ ભારે હતો. એમણે દુ:ખી હૃદયે એમના પતિને વાત કરતાં કહ્યું, 'ભગવાને આપણને પૌત્ર આપ્યો પણ એને હોઠ, નાક, તાળવું કે આંખો કંઇ જ નથી. ભગવાને સુખ આપીને તુરંત જ છીનવી લીધું. હવે આપણે શું કરીશું?' દાદાએ પત્નીને સાંત્વના આપીને ભગવાન પર ભરોસો રાખવા કહ્યું.

થોડા દિવસ પછી હોસ્પિટલમાંથી આ ખોડખાંપણવાળા બાળકને ઘરે લાવવામાં આવ્યો. બાળકને સારી-સારી હોસ્પિટલમાં બતાવવામાં આવ્યો અને જુદા-જુદા ડોક્ટરોએ જુદા-જુદા અભિપ્રાયો આપ્યા. લગભગ બધાનું માનવું હતું કે આ બાળક જીવનભર પરિવાર માટે બોજો બની રહેશે. એક ડોકટરે તો એમ પણ કહ્યું કે, આ બાળકને ઇન્જેકશન આપીને શાંત કરી દઇએ, કારણ કે જો જીવશે તો તમે પણ દુ:ખી થશો અને બાળક પણ દુ:ખી થશે. બાળકના દાદાએ પરિવારના બધા સભ્યોને ભેગા કરીને કહ્યું, 'જુઓ, આવડી મોટી દુનિયામાં આવો છોકરો ભગવાને બીજા કોઇને ત્યાં મોકલવાને બદલે આપણે ત્યાં જ કેમ મોકલ્યો? ભગવાનને આપણા પર કેટલો મોટો વિશ્વાસ હશે કે હું આ છોકરાને જે ઘરે મોકલું છું ત્યાં બધા એને સાચવશે. પ્રેમથી એને લાડ લડાવશે અને એની અપૂર્ણતાને પૂર્ણ કરવા પ્રયાસ કરશે. ભગવાને આપણા પરિવાર પર મૂકેલા વિશ્વાસને આપણે તૂટવા નથી દેવો. આપણે બધા સભ્યો એની થોડી-થોડી જવાબદારી વહેંચી લઇએ અને એને મોટો કરીએ. પરિવારના બધા સભ્યો થોડો-થોડો સમય આ બાળક માટે કાઢે અને આપણે એને પગભર કરીએ.' પરિવારના વડીલની વાત બધાએ આદરપૂર્વક સ્વીકારી.

આ છોકરા પર એક પછી એક 8થી વધુ ઓપરેશન થયાં. બાળકના દાદાએ એને પગભર કરવા માટે શાળામાં દાખલ કરવાનો વિચાર કર્યો. શરૂઆતમાં તો કોઇ શાળા એને સ્વીકારવા તૈયાર ન થઇ. પછી એક શાળામાં એને એડમિશન મળ્યું અને આ છોકરો ભણવામાં બીજા બાળકો કરતાં પણ ધીમે-ધીમે આગળ નીકળી ગયો. શાળામાં પ્રથમ નંબર લાવતો થયો. આ છોકરાને જે સ્કૂલમાં બેસાડવામાં આવેલો એ સ્કૂલ કોઇ કારણોસર બંધ થઇ. એટલે હવે આ છોકરા માટે એને સમજી શકે એવી નવી શાળાની શોધ શરૂ થઇ. એક દિવસ રાજકોટના બાલભવનમાં સિંહાર સ્કૂલના સંચાલક શ્રી દિલીપ સિંહાર સાહેબની આ બાળક સાથે મુલાકાત થઇ. આ છોકરો ત્યારે બીજા ધોરણમાં ભણતો હતો પણ એની સાથેની વાતચીતથી સિંહાર સાહેબ ખૂબ પ્રભાવિત થયા. એમણે આ છોકરાને 100થી વધુ સવાલો પૂછ્યા અને હજુ તો સવાલ પૂરો થાય એ પહેલાં એ જવાબ આપી દેતો. બાળકને સિંહાર સ્કૂલમાં દાખલ કરવા માટેની દરખાસ્ત મૂકી અને દાદાજીએ એ દરખાસ્ત સહર્ષ સ્વીકારી લીધી. બાળક એટલો ચંચળ હતો કે શાળાના શિક્ષકો ખૂબ કંટાળ્યા. પરંતુ સિંહાર સાહેબે શિક્ષકોને હિંમત હાર્યા વગર સહાનુભૂતિપૂર્વક કામ કરવા સમજાવ્યા.

ત્યારપછી તો દાદાજીએ બાળકને ઓર્ગન, તબલાં, બ્રેઇલ લિપિ, કમ્પ્યૂટર શીખવાડ્યાં અને છોકરો બધાંમાં પાવરધો થયો. જુદા-જુદા વર્ગોમાં દાદાજી બાળકની સાથે જાય. સવારથી સાંજ સુધીનો મોટાભાગનો સમય આ બાળકની પાછળ જ વ્યતિત કરવામાં આવે. દાદાને ઇચ્છા કે પૌત્ર સારો ગાયક બને. એટલે એક દિવસ દાદા એમના પૌત્રને લઇને રાજકોટમાં રાષ્ટ્રીય શાળામાં ચાલતા અનવરભાઇના ગાયનના વર્ગોમાં લઇ ગયા. શરૂઆતમાં બાળકની સ્થિતિ જોઇને કદાચ એના કલાગુરુને પણ એમ થયું હશે કે આ છોકરો કેવી રીતે ગાઇ શકશે પણ છોકરાના દાદાની ધગશ જોઇને એમણે બાળકને પોતાના શિષ્ય તરીકે સ્વીકાર્યો અને બાળકને સારો ગાયક બનાવવા માટે કમર કસી. તાળવું ન હોવા છતાં ખૂબ સારા ગાયન દ્વારા આ છોકરાએ એના કલાગુરુને પ્રભાવિત કર્યા અને કલાગુરુએ આ છોકરાની ગાયકીનો એક પ્રોગ્રામ રાજકોટના હેમુ ગઢવી હોલમાં કર્યો. ઊભા રહેવાની પણ જગ્યા ન મળે એવી જનમેદની વચ્ચે એકથી એક ચઢિયાતાં ગીતો ગાઇને એણે બધાનાં દિલ જીતી લીધાં. જેને શાંત કરી દેવાની ડોકટર દ્વારા સલાહ આપવામાં આવી હતી એ બાળકે પોતાની ગાયકી દ્વારા અનેક લોકોના તનાવને શાંત કરી દીધો. બધાના મોઢામાંથી એક સરખા ઉદગાર હતા ‘અદભુત..... અદભુત...... અદભુત’.

રાજકોટના રહેવાસી આ છોકરાનું નામ છે ઉત્તમ મારુ, અને એને તૈયાર કરનાર એના દાદાજીનું નામ છે કુંવરજીભાઇ મારુ. 20 વર્ષનો ઉત્તમ હવે સેલિબ્રિટી બની ગયો છે. આ છોકરાને 150થી વધુ ગીતો યાદ છે અનેક શ્લોકો અને પ્રશ્નોના જવાબો એને મોઢે છે. દુનિયા અને ભારતના સામાન્ય જ્ઞાનની અદભુત સમજ ધરાવે છે. શ્રીમદ ભગવદગીતાના તમામ અઠાર અધ્યાયના કુલ 700 શ્લોક એણે કંઠસ્થ કરીને મધુર અવાજે ગાયા છે અને તેનું સ્ટુડિયોમાં રેકોર્ડિગ પણ થયું છે. ગાયન, તબલા અને હાર્મોનિયમમાં વિશારદ છે. 11 ઉપનિષદ, નારદનું ભક્તિસૂત્ર, પતંજલિનું યોગસૂત્ર અને પાણિનીનાં અષ્ટાધ્યાયનાં 4 હજાર સૂત્રો એને કંઠસ્થ છે. ઉત્તમ મારુને ભારત સરકારે બાળકો માટેના સર્વોચ્ચ એવોર્ડ 'બાલશ્રી'થી સન્માનિત કર્યો છે. સંસ્કૃત વિષય સાથે કોલેજના ત્રીજા વર્ષમાં અભ્યાસ કરતા આ પ્રજ્ઞાચક્ષુ યુવાનના સંઘર્ષ અને ઉછેરને સમાજશાસ્ત્ર અને મનોવિજ્ઞાનના વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસક્રમમાં સામેલ કરવાનો સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીએ થોડા દિવસ પહેલાં જ નિર્ણય કર્યો છે.

અભ્યાસમાં થોડા ઓછા ટકા આવે અને પોતાના સંતાનો પર તૂટી પડતાં મા-બાપોએ સંતાનનો ઉછેર કેમ કરવો એ સમજવા અને જાણવા માટે કુંવરજીભાઇ મારુને ખાસ મળવાની જરૂર છે. ઉત્તમની સાથે તમારા સંતાનની સરખામણી કરજો તો ખ્યાલ આવશે કે ભગવાને તમારા ત્યાં મોકલેલું બાળક કેટલું સારું છે. જો ઉત્તમ સામાન્યમાંથી સર્વોત્તમ બની શકતો હોય તો તમારુ સંતાન કેમ પાછળ રહી જાય છે? મા-બાપ તરીકે આપણે સંતાનના ઉછેર માટે જે પગલાંઓ લેવા જોઇએ એ લેવામાં આપણે ક્યાંક અને ક્યાંક ઊણા ઊતરીએ છીએ અને પછી જ્યારે સંતાન નિષ્ફળ જાય ત્યારે દોષનો ટોપલો એના માથા પર ઢોળી દઇએ છીએ. દીકરા-દીકરીને ઉત્તમ જેવું માન-સન્માન મળે એવી દરેક મા-બાપની ઇચ્છા છે. પરંતુ કુંવરજીભાઇ મારુએ પૌત્ર માટે જે સમર્પણ કર્યુ એ સમર્પણ કરવાની આપણી કોઇ જ તૈયારી નથી. આપણા સંતાનમાં રહેલી અનંત શક્તિઓને બહાર લાવવાને બદલે સતત બીજા સાથે એની સરખામણી કરીને એની ક્ષમતાઓને મારી નાખીએ છીએ.

તમારા સંતાનને ક્યારેય સામાન્ય નહીં સમજતા. જો તમે એને યોગ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડશો તો એ ખીલ્યા વગર નહીં રહે. બાળકોના વિકાસ માટે જરૂર હોય છે કુંવરજીભાઇ જેવા સમર્પણભાવની અને થોડી ધીરજની.
(લેખક જાણીતા વિચારક અને વક્તા છે)

અન્ય સમાચારો પણ છે...