• Gujarati News
  • Magazine
  • Rangat sangat
  • Bread, Clothes, Building And ..... Gaming! The Video Game That Has Been Driving The Whole Generation Crazy Has Become The Best Tool To Pass The Time

ટેક્નોહોલિક:રોટી, કપડા, મકાન ઔર.....ગેમિંગ! આખી પેઢીને ઘેલું લગાડનાર વીડિયો ગેમ સમય પસાર કરવાનું બેસ્ટ સાધન બની

6 મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક

ઈસવીસન 2005માં એક ઓનલાઈન વીડિયો ગેમે હક્કર નામના વિલનને તેના ગેમિંગ વર્લ્ડમાં ઉમેર્યો. 2009 સુધીમાં આ ગેમ દુનિયાની વીડિયો ગેમની લોકપ્રિયતાના ચાર્ટમાં ટોચના ક્રમે બિરાજીને ઈતિહાસ સર્જવાની હતી. આ ગેમનું નામ – વર્લ્ડ ઓફ વોરક્રાફ્ટ. મલ્ટીપ્લેયર રોલ-પ્લેયિંગ ઓનલાઈન ગેમ. આ વીડિયો ગેમ કઈ રીતે રમવાની અને એમાં કેટલી મજા આવે એ તો જાણતા હશો પણ આ ગેમે વાઈરસ અને રોગચાળાના નિષ્ણાતોને ભવિષ્યની મહામારી વિશે આગાહી કરવા અને તેના માટે તૈયાર રહેવા શીખવાડ્યું. આ ગેમના હક્કર પાસે એવી તાકાત હતી કે ગેમમાંથી કોઈપણ હીરો તેને ચેલેન્જ કરે તો તેને એક ભયંકર ચેપી બીમારી લાગે. પછી તે ચેપ ફેલાવવા લાગે. આ ગેમનું અલ્ગોરિધમ ચેપી રોગોના નિષ્ણાતોને બહુ કામ આવ્યું. કોરોના વાઈરસ બધે ફેલાયો એ પહેલાં ઘણા નિષ્ણાતોએ એક કરતાં વધુ વખત રોગચાળાના જોખમની વાત કરી હતી. આ છે વીડિયો ગેમની તાકાત.

એસેસીન્સ ક્રિડ વીડિયો ગેમ સ્કૂલ કરતાં વધુ રસપ્રદ રીતે બાળકોને ઈતિહાસ ભણાવે છે
એસેસીન્સ ક્રિડ વીડિયો ગેમ સ્કૂલ કરતાં વધુ રસપ્રદ રીતે બાળકોને ઈતિહાસ ભણાવે છે

નાની કે મોટી સ્ક્રીન અને હાથથી કંટ્રોલ કરી શકાય એવી કોઈપણ વીડિયો ગેમનો એક વિશાળ દરિયો છે, જે એક ભવમાં ખેડી શકાય એમ નથી. આ દરિયામાં થોડા મોતીઓ પણ છે. ઈતિહાસ ભણાવવાનું કામ કોઈ ઓનલાઈન ગેમ કરી શકે એવું બને ખરું? એસેસીન્સ ક્રિડ નામની વીડિયો ગેમ સ્કૂલ કરતાં વધુ રસપ્રદ રીતે બાળકોને ઈતિહાસ ભણાવે છે એવું કહેવાય છે. એસેસીન્સ ક્રિડની એક ફ્રેન્ચાઈઝી બ્રધરહુડ રેનેસાં સમયમાં આકાર લે છે, જેમાં રોમ બતાવ્યું છે. અમેરીકન રીવોલ્યુશન, ફ્રેંચ રીવોલ્યુશનના સમયની પણ ફ્રેન્ચાઈઝી છે. સોળમી સદીનું ચાઈના, જેરુસલેમ, દરિયાઈ ચાંચીયાઓના સુવર્ણયુગ સમયના બેકડ્રોપમાં પણ આ ગેમના ઘણા વર્ઝન આવતા રહ્યા છે. યુબીસોફ્ટ કંપનીની આ ખુબ પ્રખ્યાત ગેમ પાસે હજુ બીજી ચાલીસ ફ્રેન્ચાઈઝી કરતાં પણ વધુ મટિરીયલ છે એવું કહેવાય છે.

વીડિયો ગેમ રમવા માટે પ્લે સ્ટેશન કે એક્સ બોક્સ જેવા ઇક્વિપમેન્ટ બજારમાં મળે છે. નાની કે મોટી સ્ક્રીન અને રીમોટ જેવું જોયસ્ટીક - આ બંને પાસે હોય ત્યારે ગેમ રમનાર કિશોર એક અલગ જ દુનિયામાં પહોંચી જતો હોય છે. અમેરીકાની એન્ટરટેઈનમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં વીડિયો ગેમ્સનું સેગ્મેન્ટ સૌથી વધુ કમાણી કરતા સેગ્મેન્ટમાં ત્રીજા સ્થાને છે. એકસો પાંત્રીસ અબજ અમેરીકન ડોલરનું માર્કેટ વીડિયો ગેમ્સનું છે. કોરોના વાઈરસની પોઝિટિવ અસર થઇ હોય એવા જુજ ક્ષેત્રો છે, વીડિયો ગેમ તે ક્ષેત્રોમાં ટોચના સ્થાને બિરાજે છે. પોસ્ટ-કોરોના વર્લ્ડમાં વીડિયો ગેમનું માર્કેટ નવા શિખરો સિદ્ધ કરશે.

સ્કૂલ ટાઈમમાં આપણે રમેલી મીંડું-ચોકડી, જેણે પશ્ચિમના દેશો ટીક-ટેક-ટો તરીકે ઓળખે છે એ બધી વીડિયો ગેમની પૂર્વજ ગેમ હતી. ટીક-ટેક-ટો અને ટેનીસ ફોર ટુ વીડિયો ગેમના ઈતિહાસના ‘રાજા હરિશ્ચન્દ્ર’ અને ‘આલમ આરા’ કહી શકાય. વર્ષ 1958માં ભૌતિક શાસ્ત્રી વિલિયમ હિગિનબોથમ એ પ્રથમ સાદી વીડિયો ટેનિસ ગેમ 'પોંન્ગ' બનાવી અને વર્ષ 2020 ની સૌથી લોકપ્રિય વીડિયો ગેમ 'કોલ ઓફ ડ્યુટી' બની ત્યાર સુધી ફક્ત ગેમિંગ ઇન્ડસ્ટ્રી જ નહીં પણ દુનિયા પણ બહુ બદલાઈ ચૂકી છે.

એક વાઇરસે આખી દુનિયા ફરતે ભરડો લીધો છે ત્યારે ઘરે ફરજીયાત પુરાઈ ગયેલા બાળકો પાસે વીડિયો ગેમ ન હોત તો તેમણે શું કર્યું હોત? ટેકનોલોજી સમયને પસાર કરવામાં આપણી વહારે આવે છે. ગેમિંગ ટેક્નોલોજી ફક્ત બાળકો જ નહીં પણ દરેક ઉંમરના માણસોને સમય પસાર કરવાના સાધન તરીકે મદદે આવી અને એક આખી પેઢી ટકી રહી. વીડિયો ગેમ ન હોત તો? (અમુક મનોવિજ્ઞાનીઓ આ સવાલના જવાબમાં કહે છે કે તો દુનિયામાં ક્રાઈમ રેટ વધુ હોત!)

વર્ષ 1958માં આવેલી પોંન્ગથી લઇને, મારિઓ, સ્નેક ગેમ, કેન્ડી ક્રશ, એન્ગ્રી બર્ડ, રોકેટ લીગ, માઇનક્રાફ્ટ, પબજી, વર્લ્ડ ઓફ વૉર ક્રાફટ, હાલો, પોકીમોન, ફાઇનલ ફેન્ટસી વગેરે વગેરે વગેરે... ઓલ ટાઈમ ક્લાસિક ગેમ મારિઓ, કી-પેડવાળા ફોનના સમયમાં રાષ્ટ્રીય મોબાઈલ ગેમ બની ગયેલી સ્નેક ગેમ, સૌથી પહેલી ગ્લોબલ લેવલ પર વાઈરલ થયેલી કેન્ડી ક્રશ અને એન્ગ્રી બર્ડ, રોકેટ લીગ, માઇનક્રાફ્ટ, પબજી, વર્લ્ડ ઓફ વૉર ક્રાફટ, હાલો, પોકીમોન, ફાઇનલ ફેન્ટસી વગેરે વગેરે વગેરે...એ એક આખી પેઢીને ઘેલું લગાડ્યું છે. પબજી ભારતમાં બેન થઇ પછી કેટલાય યુવાનોને ત્યાં ખરખરો કરવા જવું પડે એવી સ્થિતિ ઊભી થઇ. (વર્ષમાં અડધો ડઝન ફિલ્મો આપનારા અક્ષય કુમારે પબજીના વિકલ્પ તરીકે ફૌ-જીની જાહેરાત કરી દીધી પણ હજુ સુધી એ ગેમ કેમ ન આવી? વીડિયો ગેમ બનાના ઇતના આસાન હૈ ક્યા?)

પબજીની લોકપ્રિયતાનું સૌથી મોટું કારણ છે કે એને રમવા માટે કોઈ પૈસા નથી આપવા પડતા અને એ મોબાઈલમાં રમી શકાય છે
પબજીની લોકપ્રિયતાનું સૌથી મોટું કારણ છે કે એને રમવા માટે કોઈ પૈસા નથી આપવા પડતા અને એ મોબાઈલમાં રમી શકાય છે

ભારતમાં જે ગેમ્સ વધારે રમાય છે અને લોકપ્રિય છે એની વાત કરીયે તો પબજી, પોકીમોન, ગ્રાન્ડ થેફ્ટ ઓટોની વાત કરવી જ પડે. પબજી, કોરિયન કંપની પબજી કોર્પોરેશને બજારમાં મૂકી. પબજીની ડિઝાઇન જેણે બનાવી એ બ્રેન્ડન ગ્રીનને આ રમતની પ્રેરણા જાપાનીઝ ફિલ્મ, 'બેટલ રોયલ' પરથી મળી. આ થીમ પર બહુ બધી ગેમ્સ બની છે પણ પબજીની લોકપ્રિયતાનું સૌથી મોટું કારણ છે કે એને રમવા માટે કોઈ પૈસા નથી આપવા પડતા અને એ મોબાઈલમાં રમી શકાય છે. ભારતમાં મોબાઈલનું માર્કેટ વિશાળ છે અને ભારત જેવા દેશમાં જ્યાં હજુ પણ લોકો પાસે વ્યક્તિગત કોમ્પ્યૂટર કે કોન્સોલસ જેવા સાધનો નથી અને પુષ્કળ નવરાશ છે ત્યાં આવી ગેમનું લોકોને વ્યસન થવાનું જ...!!

કેટલીક વીડિયો ગેમ્સ વ્યસનકારક હોય છે એના કેટલાક વૈજ્ઞાનિક કારણો પણ છે. કોઈપણ નશાકારક ડ્રગની જેમ એ સીધું તમારા મગજ પર અસર કરે છે. ગેમ તમારા મજગમાં ડોપામાઈન નામક દ્રવ્યને ટ્રીગર કરે છે, જે તમારા વર્તનને મજબૂત કરે છે અને સરવાળે તમને એવું લાગે છે કે રમતમાં જે સ્થિતિ છે એ તમારા કાબુમાં છે અને તમે ગેમિંગ ના કાબુમાં આવી ને વધારે ને વધારે એના વ્યસનકારક બની જાઓ એ જ તો છે ગેમિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીનો હેતુ...!!

આકર્ષક માર્કેટિંગ રીતોથી પહેલા તે ગેમમાં તમારી રુચિ ઊભી કરવી અને તમને એ ખરીદવા મજબુર કરવા એના પર કરોડો ડૉલર્સનો ગેમિંગ ઉદ્યોગ ઊભો છે. હા એ ગેમની સફળતા છેવટે તમને એ એક રમત રમવામાં કેટલી મજા આવે છે એના પર છે અને કોઈપણ ગેમિંગ ઇન્ડસ્ટ્રી 'મજા' આવે છે એની એ જે પ્રથમ ક્ષણો છે એના પર ઊભી છે અને ડિઝાઇન થઇ છે.

ગ્રાન્ડ થેફ્ટ ઓટો, કોલ ઓફ ડ્યુટી, હેલો, પબજી જેવી ઘણી રમતો ગન ફાઇટ, શૂટિંગ અને હિંસા આધારિત છે અને હિંસાને પ્રોત્સાહન આપે છે એવી જૂની માન્યતા હજી લોકોમાં છે. એ બધી માન્યતાઓ હોવા છતાં હવા, પાણી અને ખોરાકની જેમ ટેક્નોલોજી અને તેના પરિણામ સ્વરૂપ આવેલું ગેમ કલ્ચર એકવીસમી સદીના મોટા આધાર બની ગયા છે. જે વીડિયો ગેમની ટીકા કરવામાં આવે છે એ જ ગેમ લાખો યુવાનોને રોજગારી આપે છે.

એકલા અમેરિકામાં 2,58,659 લોકો વીડિયો ગેમ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં કાર્યરત છે અને સ્વતંત્ર રીતે કામ કરતા ગેમર્સ પણ લાખો ડોલર્સ કમાય છે અને સેલિબ્રિટી જેટલી લોકપ્રિયતા ધરાવે છે. નિન્ટેન્ડો, સોની, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ આર્ટ્સ, રોકસ્ટાર ગેમ્સ, માઈક્રોસોફ્ટ, ઝીંગા જેવી વીડિયો ગેમ્સ બનાવતી કંપનીઓ વાર્ષિક બિલિયન્સ ડૉલર્સનું ટર્ન ઓવર ધરાવે છે. 2020માં PC બેઝ્ડ ગેમનું માર્કેટ હતું 37 બિલિયન અમેરિકન ડોલર્સ અને મોબાઈલ ગેમ માર્કેટની આવક હતી 77 બિલિયન ડોલર્સ...!! અને જાણકારો કહે છે કે આવનારા વર્ષોમાં આ આંકડો ડબલ થઇ જવાની સંભાવના છે.

બીજી નવાઈ લાગે એવી વાત છે કે, વીડિયો ગેમ ઉદ્યોગ, ફિલ્મ અને સંગીત બંનેને ભેગા કરીએ એનાથી વધારે મોટો છે અને પરીકથાની રાજકુમારીની જેમ જલ્દી જલ્દી વધી જ રહ્યો છે. એવું કહેવાય છે કે આખા વિશ્વમાં લગભગ 2 અબજ ગેમર્સ છે જે વિશ્વની વસ્તીના 26% છે અને માટે જ દરેક મોટી કંપનીને આ ઉદ્યોગની કેકમાંથી ટુકડો જોઈએ છે. વિશ્લેષકો એવું ભવિષ્ય ભાખે છે કે વર્ષ 2022 સુધી, ગેમિંગ ઉદ્યોગ $196 અબજ રેવન્યુ રળશે અને માટે જ ગુગલ, ફેસબુક, એપલ અને માઈક્રોસોફ્ટ જેવી કંપનીઝે એમાં પગ પેસારો કર્યો છે.

વીડિયો ગેમ્સ રમનારાની વિરુદ્ધમાં એક દલીલ બહુ લોકપ્રિય છે કે સતત વીડિયો ગેમ રમનારાના મગજને નુકસાન થાય છે. એ તો લિમિટ કરતાં વધુ વખત કોઈપણ પ્રવૃત્તિ કરનારની હાલત આ જ થાય. ફૂટબોલર જો નેવું મિનિટને બદલે નવસો મિનિટ સુધી સળંગ ફૂટબોલને કિક મારવા માટે મેદાનમાં દોડતો રહે તો? વીડિયો ગેમ કરતાં તો તે વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે. જે સર્જન-ડોકટરો વીડિયો ગેમ રમે છે તેમની ઓપરેશનમાં ચોક્સાઈ સાડત્રીસ ટકા કરતા વધુ વધી જાય છે. વીડિયો ગેમ એકાગ્રતાવર્ધક અને યાદશક્તિવર્ધક છે. આ સંશોધન તો જૂનું થયું. બીજું એક સંશોધન એમ પણ કહે છે કે આવનારા વર્ષોમાં ગેમિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીનું ટર્ન ઓવર તો વધશે જ પણ ઓગમેન્ટેડ રિયાલિટી(AR) ગેમિંગને વધારે વાસ્તવિકતાની નજીક લઇ જશે. વર્ચ્યુઅલ ગેમિંગમાં ઓગમેન્ટેડ રિયાલિટીનું તત્વ ભળે એટલે ગેમ રમનારા પ્લયેરને એવું જ લાગે કે તે ખુદ જે તે વીડિયો ગેમનો ભાગ છે. (શાહરૂખનું રા.વન મૂવી યાદ આવ્યું કે નહીં?)

વીડિયો ગેમની લોકપ્રિયતાની સાબિતી એ વાતે મળે છે કે, જે તે ફિલ્મો ઉપરથી ગેમ બની હોય એવા તો દાખલા આપણી નજર સામે છે જ. પરંતુ કોઈ ગેમ પરથી ફિલ્મો બની હોય એવું પણ થયું છે. રેસિડન્ટ એવિલ ફિલ્મના બધા ભાગ એ જ નામ ધરાવતી ગેમ ઉપરથી બન્યા છે. પેકમેન, કેન્ડી ક્રશ સાગા કે એંગ્રી બર્ડ જેવી ગેમ્સ ખાસ કરીને ગૃહિણીઓમાં ખૂબ લોકપ્રિયતા ધરાવે છે. જુદી-જુદી ગેમમાં વાપરી શકાય એવી ટ્રીકના ચીટકોડ્સ વિશે પણ પ્લેયર્સ જુદા-જુદા પ્લેટફોર્મ ઉપર વાતો કરતા હોય છે.

વીડિયો ગેમ એ માનવ સભ્યતાનો એક અતુટ હિસ્સો બની ગયો છે. ગેમિંગ ઇન્ડસ્ટ્રી કુદકેને ભૂસકે વધતી જાય છે. ભવિષ્યમાં વીડિયો ગેમિંગના સ્પેશિયલ ઓલિમ્પિક યોજાવા લાગે તો નવાઈ નહીં. ઇન ફેક્ટ, એની શરૂઆત આપણે પોતે કેમ ન કરીએ?
mindequity@gmail.com
(લેખિકા સિલિકોન વેલી, અમેરિકા સ્થિત એક મલ્ટિનેશનલ ટેક. કંપનીમાં કાર્યરત છે અને ટેક્નો-ઇન્થ્યૂસિએસ્ટ છે)