પરદે કે પીછે:સૂરત-સીરત, ભીતર સારે તીરથ

14 દિવસ પહેલાલેખક: જયપ્રકાશ ચોક્સે
  • કૉપી લિંક

જીવન અને સૃષ્ટિ હંમેશા આપણને આશ્ચર્યચકિત કરે છે. આપણે એક પુસ્તક વાંચીએ છીએ તો આપણને આપણા તમામ અજ્ઞાનની માહિતી મળે છે કે હજુ કેટલું વાંચવાનું છે. આ ક્રમ ચાલતો રહે છે. સેંકડો પુસ્તકો વાંચ્યા બાદ આપણને આપણા અજ્ઞાનની માહિતી મળે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે જ્ઞાનના એક કાર્યક્રમમાં કબીરના લખેલા દોહાને મીરાનું લખાણ બતાવાયું! ઈટાલીમાં એક નાનકડા કસ્બાની વસતી માત્ર 2 હજાર છે. પણ તેમાં બદસૂરતીની આભા મંડિત કરાય છે. અન્ય સ્થળોના 30 હજાર લોકો આ દળ સાથે જોડાઈ ગયા છે. આશ્ચર્ય છે કે ઈટાલી પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય માટે વખણાય છે. યાદ રહે કે પ્રસિદ્ધ સોફિયા લારા ઈટાલીની વતની રહી છે. ત્યાંના સમશીતોષ્ણ ક્લાઈમેટ ફળ-ફુલ આપે છે અને નાગરિકોને સુંદર બનાવે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે બીજી બાજુ ઈટાલી નજીકના સિસલીથી સંગઠીત અપરાધના ઘણા લોકો આવ્યા છે.

મારિયો પુજોના ઉપન્યાસ ગોડફાધરમાં પ્રસ્તુત કરાયું છે કે અમેરિકામાં સંગઠિત અપરાધને જન્મ સિસલીમાં આવીને અમેરિકામાં વસેલા લોકોએ આપ્યો છે. ધ સિસિલિયન ક્લેન નામની ફિલ્મ પણ બની છે. ભારતીય ફિલ્મ અગ્નિપથ આ ફિલ્મની પ્રેરણાથી બે વખત બની છે.

બદસૂરતીની આભા મંડિત કરવાનો અસલ ઉદ્દેશ્ય એ છે કે માનવીમાં આંતરિક ચારિત્રિક સૌંદર્યને વધારવામાં આવે. સૌદર્ય પ્રધાન ઉદ્યોગને તેનાથી ઝાટકો લાગી શકે છે. હળદર અને ચંદનથી ત્વચામાં ચમક આવી જાય છે. એટલા માટે લગ્નમાં વર-વધૂને હળદર ચોપડવાનો રિવાજ હોય છે.

સંગીતકાર રવિન્દ્ર જૈને લખ્યું છે કે ગુણ-અવગુણ કા ડર ભય કૈસા, જાહિર હો, ભીતર તૂ હૈ જૈસા. આ ગીત આ ફિલ્મમાં નથી લેવાયું. એક સત્ય ઘટના છે કે દિલ્હીના એક શાયરે પ્રસિદ્ધ અને સફળ ફિલ્મકારની એક ફિલ્મમાં ગીત લખવાથી ઈનકાર એ આધાર પર કરી દીધો કે ફિલ્મના સંગીતકાર કદરૂપા છે અને તે તેમની સાથે કામ નહીં કરે.

શારીરિક સૌંદર્ય પ્રત્યે આગ્રહ વ્યાપકરૂપે ફેલાયેલું છે. એ પણ સત્ય છે કે એક શાયર નિહાયતી કદરૂપા હતા પરંતુ મુશાયરમાં તેમની રચના વાચતી સમયે આકર્ષક લાગી રહ્યા હતા. આંતરિક સૌંદર્ય જુદા જુદા માધ્યમથી ઉજાગર થાય છે. માનસરોવરનું પાણી સવારે પીગળેલા સોનાની જેમ લાગે છે. જેમ જેમ સૂર્યની યાત્રા આગળ વધે છે, માનસરોવરનું સ્વરૂપ બદલાતું જાય છે. સંભવત: માનસરોવરના પર્વતોથી ઘેરાયેલા હોવા અને સૂર્યકિરણોના કોણ બદલવાને કારણે આ સંભવ થાય છે. ફિલ્મી ગીત છે, પાની-પાની રે તેરા રંગ કૈસા, જિસ મેં મિલા દો લગે ઉસ જૈસા.

નૂતનના પતિ કમાન્ડર બહલની ફિલ્મનું નામ હતું સૂરત અને સીરત જેમાં ચારિત્રિક ગુણોનું મહિમા ગાન પ્રસ્તુત કરાયું હતું. આટલા મહાન વિચાર પ્રસ્તુત કરનારા કમાન્ડર બહલ સ્વયં જ એક ભ્રમનો શિકાર થઇ ગયા જ્યારે તેમણે નૂતન પર શંકા અભિવ્યક્ત કરી. તેમને લાગ્યું કે નૂતન સંજીવ કુમારને પ્રેમ કરે છે. ખરેખર તે એક બીજાની પ્રતિભાનું આદર કરતા હતા. બહલે પોતાની પત્ની નૂતનને આગ્રહ કર્યો કે તે સ્ટુડિયોમાં સૌની સામે સંજીવને થપ્પડ મારે. સંજીવે નૂતનની દુવિધા તેના ચહેરા પર વાંચી લીધી અને પોતાના પતિની વાત માની લેવા આગ્રહ કર્યો. નૂતને અત્યંત સંકોચ અને શરમભાવ સાથે સંજીવને થપ્પડ માર્યો. સંજીવે માઠું ન લગાડ્યું અને સ્ટુડિયોમાં હાજર કોઈપણ વ્યક્તિએ દુ:ખદ દશા પર કોઇ પ્રતિક્રિયા ન આપવા અન્ય દિશામાં જોવા લાગ્યો.

અન્ય સમાચારો પણ છે...