તમારા શહેરના લેટેસ્ટ સમાચાર અને ફ્રી ઈ-પેપર મેળવો

ડાઉનલોડ કરો

એકબીજાને ગમતાં રહીએ:વિદેશ, વડીલ, વહાલ અને વિડીયોકોલ

કાજલ ઓઝા વૈદ્ય3 મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક

"જો બેટા... દાદા છે. દાદાને ઓળખે છે તું ?’ ફોર બાય છના સ્ક્રીન ઉપર એક હસતા વહાલ વરસાવતા વૃદ્ધ વ્યક્તિને જોઈને દોઢેક વર્ષનું બાળક હાથ હલાવે છે, ‘હાય દાદા’ એ બાળક કહે છે... બીજી તરફ, વૃદ્ધનાં આઈપેડ કે ફોન ઉપર દેખાતાં એ બાળકના ચહેરાને વૃદ્ધનો કરચલીવાળા હાથની આંગળીઓનાં ટેરવાં હળવેકથી અડે છે. ઠંડી કાચની સપાટી એમને અહેસાસ કરાવે છે કે, એમનું ગ્રાન્ડ ચાઈલ્ડ પૌત્ર એમનાથી હજારો માઈલ દૂર અમેરિકામાં છે. આજના સમયમાં આવા ઘણાં પરિવારો છે જેમના સંતાનો વિદેશ વસતાં હોય અને પોતાનાં બાળકને નાગરિકત્વ મળે અથવા બહેતર મેડિકલ સુવિધા કે રજાઓના પ્રશ્નોને કારણે બાળકનો જન્મ પણ વિદેશમાં જ કરાવવામાં આવે. પહેલાંં તો પૌત્ર કે પૌત્રીનાં, દોહિત્રી કે દોહિત્રના જન્મ પર માતા-પિતાને વિદેશ જઈને બે-ત્રણ મહિના રહેવાનું સૌભાગ્ય મળતું, કોરોનાએ કેટલાય લોકો પાસેથી એ આનંદ અને એ સુખ ઝૂંટવી લીધું છે. વિદેશનો પ્રવાસ, વિમાનમાં બેસીને જવાનું, આરટીપીસીઆર કરાવવાનો, ઊતરીને બે દિવસ ક્વોરન્ટાઈન થવાનું...જેવા કાયદાઓએ માતા-પિતાને એમના ગ્રાન્ડ ચાઈલ્ડનાં વહાલ અને સ્પર્શથી વંચિત કરી દીધા છે. લગભગ બધી જ વિદેશી એમ્બેસી બંધ છે એટલે છેલ્લાં એક વર્ષમાં ભાગ્યે જ કોઈના વિઝા થયા છે. કેટલાય પરિવારો પ્રતિક્ષા કરી રહ્યાં છે કે, એમ્બેસી ખૂલે તો એમનાં વૃદ્ધ મા-બાપ એમનાં સંતાન પાસે આવીને એને વહાલ કરી શકે. એને વાર્તાઓ કહી શકે, એની સાથે સમય વિતાવી શકે. બીજી તરફ, એવા પરિવારો પણ છે કે જેમનાં માતા-પિતા જઈ નથી શક્યાં, પણ જે સોશિયલ મીડિયાને આપણે સતત વખોડીએ છીએ કે જે સેલફોનને આપણે ન્યૂસન્સ અથવા સમસ્યા કહીએ છીએ એ નાનકડા યંત્રએ બે પરિવારોને એકમેક સાથે જોડી રાખ્યાં છે. નાનકડું બાળક દાદાજીના ખોળામાં બેસી શકે કે નહીં, પણ એમની બુઢી આંખોમાંથી વરસતું વહાલ જોઈ શકે છે. એ એમનો સ્પર્શ અનુભવી શકે કે નહીં, પણ એમનો અવાજ સાંભળી શકે છે. આજથી થોડાં વર્ષો પહેલાંં વિદેશ ગયેલાં સંતાનોનાં બાળકો બે-ચાર કે ક્યારેક તો આઠ-દસ વર્ષે પોતાનાં દાદા-દાદીને જોવા પામતાં. માતા-પિતા ભારત જવા માગતાં હોય એટલે સંતાનોએ કમ્પલસરી આવવું પડે. બાકી એમને ભારત સાથે કોઈ અટેચમેન્ટ કે લગાવ થવાની શક્યતાઓ ઓછી રહેતી. દાદા-દાદી સાથે પણ આ બાળકો કોઈ અજાણ્યા વૃદ્ધ, અંકલ કે પડોશી જેવું જ વર્તન કરી શકતાં. આજે આ મોબાઈલ નામના નાનકડા ડિવાઈસે કેટલાય પરિવારો, પતિ-પત્ની, મિત્રો અને સગાં-વહાલાંને જોડવાનું કામ પણ કર્યું જ છે. બહારગામ રહેતી, કામ કરતી કે સાસરે વસી ગયેલી દીકરીઓ રોજ મમ્મીનું મોઢું જોઈ શકે, રોજ પપ્પાને તબિયત સાચવવાની સલાહ આપી શકે. તો બીજી તરફ, માતા-પિતા એનાં સંતાનોને રોજેરોજ ઊછરતા જોઈ શકે... કેટલી મોટી અને મજાની વાત છે! સમય સાથે બધું બદલાયું છે. જીવનશૈલી અને રહેણીકરણી ઉપરાંત ઘરના જ ધંધામાં જોડાઈ જનાર કે પિતાના વ્યવસાયને પોતાના વ્યવસાય તરીકે સ્વીકારી લેનાર સંતાનોની આખી પેઢી હવે પૂરી થવા લાગી છે. નવી પેઢીનાં સંતાનો પાસે ભણવાં, રહેવાં અને લગ્ન કરવાં માટે પોતાનો સમય અને પોતાની પસંદગી છે. અમેરિકા ઉપરાંત મેલબોર્ન, સિડની, ન્યૂઝીલેન્ડ, આફ્રિકાના દેશો અને મિડલઈસ્ટ સહિત યુરોપના કેટલાય દેશોમાં વસતા ભારતીય લોકો અત્યારે પાછા ફરી શકે એમ નથી. મોટાભાગના દેશોએ પોતાની નિયમિત અને સ્થિર ઈકોનોમી ખોઈ છે. નોકરીમાં રજા માગનારને કદાચ ફાયર કરી દેવામાં આવે અથવા એ નોકરી ગુમાવી બેસે એવા ભયથી લોકો રજા લેતા નથી. જે સંતાનો વિદેશ વસતાં હતાં એમને પણ છેલ્લાં દોઢ-બે વર્ષમાં આર્થિક તકલીફો નડી રહી છે એટલે ઘણાં બધાં એવાં છે કે જેમની પાસે ભારત આવવાના ટિકિટના પૈસા અત્યારે ખર્ચવાની તૈયારી નથી. બીજી તરફ, નોકરી જવાનો ભય તો ઊભો જ છે. એવા સમયે ભારતમાં વસતાં માતા-પિતાની ચિંતા થાય એ પણ એટલું જ સ્વાભાવિક છે. માતા-પિતાને સંતાનોની ચિંતા થાય એ પણ સહજ છે... વૃદ્ધો કોરોનાને કારણે ઘરમાંથી બહાર નીકળવાનું ટાળે છે, ટાળવું જોઈએ. એમની સાથે રહેતાં સંતાનો તો કદાચ દિવસ દરમિયાન એક યા બીજા કારણે બહાર નીકળે છે, પરંતુ ઘરમાં બેઠેલા વૃદ્ધો માટે સગાં કે મિત્રો સાથે વાત કરવાની આ સવલત એમને ટકાવી રાખે છે. અત્યારે વિચારીએ તો સમજાય કે મોબાઈલ ફોનમાં આ વિડીયોકોલની સવલત ન હોય ને ઘરમાં બેઠેલા વૃદ્ધો બહારની કોઈ વ્યક્તિનો ચહેરો ન જોઈ શકે તો એમની માનસિક સ્થિતિ શું થાય? જો મોબાઈલ ફોનની સગવડ ન હોય, તો કેટલી બધી મીટિંગ અને વ્યાપાર ધંધા અટકી પડે! આપણે મોબાઈલ ફોનને જીવનની સમસ્યા કહીએ છીએ. જ્યારથી મોબાઈલ આવ્યા ત્યારથી સંબંધો તૂટવા લાગ્યા છે કે પછી માણસના માણસ સાથેના સંબંધો થોડા આઘા અને ઓછા થઈ ગયા છે એવું પણ આપણે સાંભળ્યું છે તેમ છતાં, કોરોનાના દિવસોમાં આ મોબાઈલ ફોન એક આશીર્વાદ અને કોઈ માનસિક સ્વાસ્થ્ય બચાવનારું યંત્ર બની ગયું છે. દુનિયાની દરેક ચીજમાં સારી અને ખોટી બાજુ હોય છે. મોબાઈલનો વધુ પડતો ઉપયોગ, સોશિયલ મીડિયામાં ફોરવર્ડ કરાતા મેસેજ કે ફેસબુક લડાતાં યુદ્ધોને ભૂલી જઈએ તો આ જ નાનકડો મોબાઈલ ફોન અને આ જ ઈન્ટરનેટ સેવા કોરોનાના દિવસોમાં આપણો ઈમોશનલ આધાર બન્યા છે એ વાત આપણે સ્વીકારવી પડે. કોઈ પણ યંત્ર પોતાની મેળે કશું કરતું નથી. અંતે તો એને માણસ જ ચલાવે છે. રોબો હોય તો પણ એ સ્વયં સંચાલિત હોઈ શકે, પણ એને બનાવનાર-ચલાવનાર અને રિપેર કરનાર તો માણસ જ છે...યંત્રને સારી અને સાચી રીતે વાપરીએ તો કદાચ એ જીવાદોરી બની શકે. એને ખોટી રીતે વાપરીએ તો કદાચ આપણે કોઈનાં મૃત્યુનું, કોઈ બે જણાંના સંબંધ તૂટવાનું કે કારણ વગરની દલીલો કરીને આપણી જ માનસિક અશાંતિ ઊભી કરવાનું કારણ બની જઇએ. kaajalozavaidya@gmail.com

અન્ય સમાચારો પણ છે...