બુધવારની બપોરે:વાઇફને પણ સાઇકલ શીખવો, સજનવા

અશોક દવેએક મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક

સજેશનો તો ઘણા આવ્યા હતા કે, વાઇફને સાઇકલ શીખવવી હોય તો પહેલાં પગરીક્ષા શીખવો. એમાં ત્રણ પૈડાં આવે. બેલેન્સનો પ્રોબ્લેમ નહીં…એટ લીસ્ટ, તમને પોતાને! બાકી તો રસ્તા ઉપરના માણસો એમનું ફોડી લેશે. સ્ટાર્ટિંગથી જ બે પૈડાંવાળી સાઇકલ શીખવવા જશો, તો તમારાં વાઇફને સાઇકલ પર બેઠેલી જોયા પછી આર. ટી. ઓ.વાળા ગામ આખા માટે સાઇકલનુંય લાઇસન્સ શરૂ કરાવશે. અત્યારે સ્કૂટર-ગાડીની નંબર-પ્લેટો માંડ મળે છે, ત્યાં સાઇકલની લાવવી ક્યાંથી? તમે તમારી વાઇફને શીખવો, એ ભલે હુશિયારીનું કામ હશે પણ એમને સાઇકલ ચલાવતા અને તમને શીખવતા જોઇને બીજી બધી વાઇફો એમના ગોરધનોનાં લોહીઓ પીશે, ‘અમારે શીખવી છે… અમારે શીખવી છે!’ એના સાઇકલ શીખવા અંગે પડોશીઓનો વાંધો એ હતો કે, આમ કરવાથી એ લોકોની વાઇફોય સાઇકલ શીખવા માટે જીદો કરશે અને…. સાલું, એ બધી તમારી પાસે શીખવા આવે, એ મોટો વાંધો નહીં? મહિલા સશક્તિકરણના આ વિશ્વમાં મારે સ્ત્રીઓને સાઇકલ શીખવાડવાની હોય, એનો હું બહુ વાંધો લઉં એવો નથી. નમ્ર સ્વભાવ… પહેલેથી જ! પણ આવી જ લોકપ્રિયતા મળવાની હોય તો બેટર છે, ‘વીમેન્સ સાઇકલ-ડ્રાઇવિંગ સ્કૂલ’ શરૂ કરી દેવી. જોકે, સાઇકલ માટે તો ‘રાઇડિંગ’ સ્કૂલ હોય…પણ એ તો ઘોડો શીખવાડવા માટેય એ જ પદ્ધતિ છે. મને પર્સનલી, ઘોડો ચલાવતા આવડતો નથી ને એ ચલાવવા માટે કાચું લાઇસન્સ કઢાવવું પડે કે ચાલે એની ખબર નથી, પણ એમ તો સાઇકલ ચલાવતાંય ક્યાં પૂરી આવડે છે! અફકોર્સ, ચલાવતાં ભલે ન આવડતી હોય… પણ શીખવાડતા તો આવડે ને? આપણે તો પાછળથી ફક્ત સીટ પકડી રાખવાની હોય છે. આ પ્રક્રિયામાં મોટો ફાયદો એ થાય છે કે, એક વાર સીટ પકડી રાખ્યા પછી એને રગડતી મૂકી દેવાની. વિશ્વ મોટું છે. ગુરુ નૌકા શીખવાડે, મંઝિલ ક્યાં મળશે એ જોવાનું કામ એમનું નથી. આ તો એક વાત થાય છે. વાઇફને સાઇકલ શીખવવા પાછળ મારો એક ફાયદો હતો કે, ગાડીની માફક સાઇકલને રીવર્સ લેવાની આવતી નથી. કેટલાક કાર-ચિંતકોનું માનવું છે કે જગતભરની તમામ સ્ત્રીઓ માટે કારનું અડધું એટલે કે ફક્ત આગળનું જ બોડી બનાવવું જોઇએ, જેથી પાછળ અથડાય-કૂટાય તો વાંધો નહીં. દેશમાં કરોડો સ્ત્રીઓ સેલ્ફ-ડ્રાઇવિંગ કરે છે, પણ એમાંની મોટાભાગનીઓને ગાડી રીવર્સમાં લેવાની આવે, એ ઘડીથી ઉપસ્થિત નાગરિકોમાં પરમેશ્વરનું સ્મરણ શરૂ થઇ જાય છે. ભારતના લોકોને ઇશ્વરની વધુ નજીક લઇ જવામાં કાર ચલાવતી સ્ત્રીઓનો જંગી ફાળો છે. થેન્ક ગોડ, રીવર્સમાં લેવાય એવી સાઇકલો હજી બનતી નથી, ત્યાં સુધી આપણો ટ્રાફિક સલામત છે. રેલ્વેના સેકન્ડ એ. સી.માં ઉપરનાં બન્ક ઉપર કેરી ભરેલો કોથળો ચડાવવાનો હોય એ ઓછો વજનદાર હોય એવું કુલી-વિશ્વ માને છે. મારે તો આને સાઇકલ પર ચડાવવાની હતી. કામ કઠિન તો હતું, પણ આમાં આમ જનતાની મદદ લેવાય એમ નહોતું. સૌથી અઘરું એ કામ હતું કે, સાઇકલની આ બાજુથી એને ચડાવું ને બીજી બાજુથી એ ઊતરી ન જાય… આઇ મીન, ગબડી ન જાય! એને જમીન પરથી ઉઠાવતાં મને આધ્યાત્મિક સવાલ થયો, ‘રે માનવી, તારી તાકાત કેટલી? તું માઉન્ટ એવરેસ્ટ ઉઠાવી શકવાના સપનાં જુએ છે…પણ આ નાનકડું પોટલું કેમ ઉઠાવી શકતો નથી, રે…?’ સાઇકલ એના સ્ટેન્ડ પર ચડાવીને ઊભી રાખી હતી, છતાં મેં એને પકડી તો રાખી હતી (સાઇકલને!). મેં શીખવ્યું કે ગાડીને રોડ ઉપર લેતાં પહેલાં તું એમ ને એમ હવામાં બે-ચાર પેડલ મારી જો… અને આ એટલે શીખવું છું કે, પેડલ મારતી વખતે રસ્તા ઉપર સામે જોવાનું… પેડલ મારતી વખતે પગ કેવા લાગે છે, એ બધું અત્યારે નહીં જોવાનું… અત્યારે સેલ્ફીઓ તો નહીં જ ખેંચવાની… બા ખીજાય! પહેલો તબક્કો શરૂ થયો ત્યારે ગભરામણ મને હતી, એને નહીં! એ જાણતી હતી કે, જે કંઇ ચિંતા કરવાની છે, એ તો સામેથી આવનારાઓને કરવાની છે. પ્રારંભમાં સાઇકલનું કેરિયર પકડી રાખીને બે-ચાર વાર મેં એને રગડતી મૂકી, ત્યાં એણે મને પહેલો પ્રશ્ન કર્યો, ‘નાથ, મારે સીટ-બેલ્ટું પે’રવા નંઇ પડે? ગાડી હલાવતી વખતે તો પે’રવો પડે છે!’ મેં એને સમજાવી કે, એ તો તું ચલાવીશ એટલે વટેમાર્ગુઓ પહેરશે… તારે કંઇ જરૂર નથી. અડધા કલાકના કોચિંગમાં માસ્તરેય કંટાળ્યા અને શિષ્યા પણ! ‘આમાં કંઇ મજો પડતો નથ્થી, નાથ… તમનેય હરખું સીખવાડતા આવડતું નથ્થી ને મારું ધિયાન આગર ને આગર હોય ને તમે બીજી બધીઓને જોયે રાખો છો… એમાં મારું ધિયાન બીજે વયું જાય છે… આમ કાંય શાયકલું નો સીખવાય. હઇમ્જ્યા?’ મેં સહેલો રસ્તો કાઢ્યો. હુંય કાચીપાકી જ જાણતો હતો, છતાં મેં સાઇકલના ડાંડા ઉપર એને બેસાડીને ડબલ-સવારીમાં ફેરવી. ફિલ્મ ‘પેઇંગ ગેસ્ટ’માં દેવ આનંદ નૂતનને સાઇકલના આગળના ડાંડા પર બેસાડે છે. એમ મને પણ થોડી ક્ષણો માટે એને નૂતન બનાવી દેવાનો વિચાર આવ્યો. એ સલાહ સાથે કે, હવેથી તારે જાતે સાઇકલ નહીં ચલાવવાની. મને કહેજે, ‘તારે જ્યાં જવું હશે, ત્યાં હું તને આમ ડબલ-સવારીમાં લઇ જઇશ.’ ‘એમ જ હોય તો મારી શાયકલ માટે એક ડ્રાયવર રાખી લિયો ને…. તમારા ટાઇમું નો બગડે ને શોશાયટીમાં મારો માભો પડે કે, ‘બહેને તો સાયકલ હાટુંય ડ્રાઇવર રાયખો છે…’ મારો ફફડાટ એટલો કે, એની આ માગ પૂરી કરું તો લોકો તો એમ જ સમજે ને કે, ‘બહેને ઘરમાં ‘ડ્રાય-વર’ રાખ્યો છે…!’ એવું નથી કે, ઘરમાં કાર કે ટુ-વ્હીલર્સ નથી, પણ ક્લબમાં જતી દરેક ભારતીય નારીને હવે 10-15 લાખની ‘ફાલતુ’ કાર નથી ગમતી. હવે મર્સિડિઝ કે બીએમડબ્લ્યુ પણ કોમન થઇ ગઇ… જ્યાં સુધી હું એને ‘ફેરારી’ કે ‘લેમ્બર્ગિની’ લઇ ન આપું, ત્યાં સુધી એ સાઇકલ જ ફેરવશે. મારે તો એ જ જોઇતું હોય ને… છતાં એક પ્રેમાળ ગોરધનને છાજે એમ મેં કહ્યું, ‘ડાર્લિંગ… મારી ભૂલ થતી ન હોય તો…. લારીવાળા પેલા સુરુની વાઇફ ‘બુગાટી’ લઇને આવી હતી…’ ‘તીઇઇઇ…આપણાથી ‘બુગાટી’ નો લવાય?’ ‘લવાય…. શું કામ ન લવાય… ફક્ત રૂ. 25 કરોડની ‘બુગાટી’ આવે છે… છેલ્લા 100 વર્ષો અને આવનારા બીજા 50 વર્ષો દરમિયાન આપણા કુટુંબમાં જે કોઇ થઇ ગયું હોય – દાદા, દાદી, મમ્મી-પપ્પા, આપણા છોકરાઓ… અને એ બધાને આવનારા બાબા-બેબીઓ કોઇ શોપિંગ-મોલના ગેટ પર ઊભા રહીને આખો પરિવાર વેચાવા બેસીએ તોય આંકડો 25 કરોડ સુધી પહોંચતો નથી. હાલમાં જે રીતે તું રોડ પર આપણી કાર લઇને નીકળે છે, એ જોયા પછી આપણને હાથલારી સસ્તી પડશે. એમાંય કારની માફક ચાર સવારી બેસાડી શકાય…. મારે તો લારીને ધક્કા જ મારવાના! આ બધી જફાઓમાં પડવાને બદલે, છેવટે મેં એને વીડિયો ગેમ પર સાઇકલની રેસ શીખવી દીધી… આજ સુધી રમે રાખે છે! ઘણા ગોરધનો સાઇકલ શીખવવામાં પણ બહારના ઓર્ડરો પૂરતું જ ધ્યાન રાખે છે… કોક વાર વાઇફને પણ સાઇકલ શીખવવી જોઇએ….સુઉં કિયો છો? { ashokdave52@gmail.com

અન્ય સમાચારો પણ છે...