• Gujarati News
  • Local
  • Mumbai
  • Relatives Refuse Year After Year To Take Many Patients Home Despite Recovery At Thane Mental Hospital

આઘાતજનક:થાણેની મેન્ટલ હોસ્પિટલમાં સાજા થવા છતાં અનેક દર્દીઓ ઘરે લઈ જવા માટે સગાસંબંધીઓ તરફથી વર્ષાનુવર્ષ નકાર

મુંબઈ23 દિવસ પહેલા
  • કૉપી લિંક

માનસિક રોગની બીમારીમાંથી સાજા થવાય છે છતાં આ બીમારી તરફ જોવાનો દષ્ટિકોણ હજી બદલાયેલ નથી એવું ચિત્ર મેન્ટલ હોસ્પિટલમાં કુટુંબીઓ તરફથી દર્દીઓની થતી ઉપેક્ષા પરથી દેખાય છે. થાણેની મેન્ટલ હોસ્પિટલમાં લગભગ 267 દર્દીઓ સગાસંબંધીઓ લઈ જવા આવ્યા ન હોવાથી એક વર્ષ કરતા વધુ સમયથી રહે છે. આઘાતજનક વાત એ છે કે 39 ટકા દર્દીઓ સાજા થઈ ગયાને દસ વર્ષ કરતા વધુ સમય વીતી ગયો છે છતાં તેઓ કુટુંબીઓ ઘરે લઈ જાય એવી રાહ જોઈ રહ્યા છે.

થાણેની મેન્ટલ હોસ્પિટલ વિભાગીય છે જેમાં થાણે, મુંબઈ સહિત શાહપુર, નાશિક, જલગાવ, ધુળે, નંદુરબારથી દર્દીઓ દાખલ થાય છે. દરરોજ હોસ્પિટલમાં લગભગ 10 દર્દીઓ દાખલ થાય છે. 1 હજાર 800 બેડ ધરાવતી આ હોસ્પિટલમાં લગભગ 950 દર્દીઓ અત્યારે દાખલ છે. એમાંથી લગભગ 3 ટકા દર્દીઓ સાજા થયા છે છતાં તેમના ઘરના લોકો લઈ જવા માટે તૈયાર ન હોવાથી હોસ્પિટલમાં જ રહે છે. દર્દીઓ સાજા થયા બાદ તેમને ઘરે લઈ જવા માટે અમે કુટુંબીઓને જણાવીયે છીએ. પણ સગાસંબંધીઓ દર્દી લાંબા સમય સુધી હોસ્પિટલમાં જ રહે એ માટે પ્રયત્ન કરે છે. એના માટે મંત્રી, વિધાનસભ્ય, સંસદસભ્યની લાગવગ અને દબાણનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના પત્ર લઈને આવે છે એમ કાઉન્સલે જણાવ્યું હતું.

ઘણાં કિસ્સામાં કુટુંબીઓના ફોન બંધ આવે છે. કેટલાક કુટુંબીઓ બીજા ઠેકાણે રહેવા ગયા હોય છે. કેટલાકના ઘરના સરનામા કે ફોન નંબર ખોટા હોય છે. આવા ઘણાં અનુભવ અમને થાય છે એમ તેમણે ઉમેર્યું હતું. અમારી હોસ્પિટલમાં લગભગ 80 ટકા દર્દીઓ સાજા થાય છે અને ઘરે જઈ શકે છે. અત્યારે એ સારો વર્તે છે પણ ઘરે ગયા પછી ફરીથી ગાંડાની જેમ વર્તન કરશે એવું કારણ મોટા ભાગના સગાસંબંધીઓ આપે છે. તેથી 40 વર્ષથી કેટલાક દર્દીઓ હોસ્પિટલમાં રહી રહ્યા છે એવા પણ દાખલા છે એમ હોસ્પિટલના સબમેડિકલ અધિક્ષક ડો. સંદીપ દિવેકરે જણાવ્યું હતું.

સગાસંબંધીઓનું કાઉન્સેલિંગ
દર્દી પોતાના ઘરનું સરનામુ જણાવી શકે તો ઘણી વખત અમે પોલીસની મદદથી કુટુંબીઓને શોધીયે છીએ. પણ સગાસંબંધીઓ સાથે સંપર્ક થયા પછી તેઓ દર્દીને પાછો ઘરે લઈ જવાની અનિચ્છા દર્શાવે છે. અનેક વખત સગાસંબંધીઓનું કાઉન્સેલિંગ કરવામાં આવે છે અને એ પછી દર્દીને ઘરે પહોંચાડવામાં આવે છે. જોકે મોટા ભાગના પ્રકરણમાં સગાસંબંધીઓ તેમને સ્વીકારવા તૈયાર હોતા નથી એનો અનુભવ હોસ્પિટલના સમાજસેવા અધિક્ષકે જણાવ્યો હતો. કેટલા વર્ષથી હોસ્પિટલમાં થાણેની મેન્ટલ હોસ્પિટલમાં અનેક દર્દીઓ સાજા થયા પછી પણ ઘણાં વર્ષથી રહે છે.

સાજા થયાના એક કે બે વર્ષથી 43 દર્દીઓ, 2 થી 5 વર્ષથી 78 દર્દીઓ, 5 થી 10 વર્ષથી 42 દર્દીઓ, 10 થી 20 વર્ષથી 39 દર્દીઓ તથા 65 દર્દીઓ એવા છે જે સાજા થયાના 20 વર્ષ કરતા વધુ સમયથી અહીં હોસ્પિટલમાં જ રહે છે. બીજી શારીરિક બીમારીઓની સારવાર કરતી હોસ્પિટલો જેવી જ મેન્ટલ હોસ્પિટલ છે. જોકે દર્દી સાજો થઈ જાય એ પછી કુટુંબીઓ એને ઘરે પાછો લઈ જાય એ અપેક્ષિત છે. પણ જવાબદારીમાંથી હાથ ખંખેરીને તેમનાથી હંમેશા માટે છૂટકારો મેળવવાનું ઠેકાણું એટલે મેન્ટલ હોસ્પિટલ એવો દષ્ટિકોણ છેલ્લા અનેક વર્ષોથી છે. ઘરમાં માનસિક રોગીને કેવી રીતે સંભાળવો, લોકો પોતાના કુટુંબમાં માનસિક રોગનો દર્દી હોવાથી કેવી રીતે જોશે, એવા સામાજિક ડરના કારણે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરીને દર્દી સાજો થઈ થાય છતાં એને જોવા કે મળવા માટે પણ કુટુંબીઓ આવતા નથી.

કેટલા વર્ષથી હોસ્પિટલમાં
થાણેની મેન્ટલ હોસ્પિટલમાં અનેક દર્દીઓ સાજા થયા પછી પણ ઘણાં વર્ષથી રહે છે. સાજા થયાના એક કે બે વર્ષથી 43 દર્દીઓ, 2 થી 5 વર્ષથી 78 દર્દીઓ, 5 થી 10 વર્ષથી 42 દર્દીઓ, 10 થી 20 વર્ષથી 39 દર્દીઓ તથા 65 દર્દીઓ એવા છે જે સાજા થયાના 20 વર્ષ કરતા વધુ સમયથી અહીં હોસ્પિટલમાં જ રહે છે. બીજી શારીરિક બીમારીઓની સારવાર કરતી હોસ્પિટલો જેવી જ મેન્ટલ હોસ્પિટલ છે. જોકે દર્દી સાજો થઈ જાય એ પછી કુટુંબીઓ એને ઘરે પાછો લઈ જાય એ અપેક્ષિત છે. પણ જવાબદારીમાંથી હાથ ખંખેરીને તેમનાથી હંમેશા માટે છૂટકારો મેળવવાનું ઠેકાણું એટલે મેન્ટલ હોસ્પિટલ એવો દષ્ટિકોણ છેલ્લા અનેક વર્ષોથી છે.

ઘરમાં માનસિક રોગીને કેવી રીતે સંભાળવો, લોકો પોતાના કુટુંબમાં માનસિક રોગનો દર્દી હોવાથી કેવી રીતે જોશે, એવા સામાજિક ડરના કારણે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરીને દર્દી સાજો થઈ થાય છતાં એને જોવા કે મળવા માટે પણ કુટુંબીઓ આવતા નથી.

અન્ય સમાચારો પણ છે...