• Gujarati News
  • Local
  • Gujarat
  • Surat
  • Surat District Forest Department In Collaboration With Industries Started Planting And Cultivating Cherries In Two And Half Thousand Hectares Along Coast

નવી પહેલ:સુરત જિલ્લા વન વિભાગે ઉદ્યોગોના સહયોગથી દરિયાકાંઠે અઢી હજાર હેક્ટરમાં ચેરનું વાવેતર અને સંવર્ધન શરૂ કર્યું

સુરત3 મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક
દરિયાકાંઠાની જમીનમાં ચેર ઉછેરનો પ્રોજેક્ટ - Divya Bhaskar
દરિયાકાંઠાની જમીનમાં ચેર ઉછેરનો પ્રોજેક્ટ
  • સોમવારે ચેરના જંગલોના સંરક્ષણ માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ, દરિયાકાંઠાના ખારા પાણી કાદવિયા જમીન પર મેંગ્રોવ ઉગે છે
  • ગુજરાતમાં દરિયાકાંઠાની રક્ષા કરતા આ વૃક્ષ અને તેની ઝાડીઓના સંરક્ષણ અને સંવર્ધન માટે વિવિધ પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવામાં આવ્યા

દર વર્ષે 26મી જુલાઇના રોજ ઇન્ટરનેશનલ ડે ફોર ધી કંઝરવેસન ઓફ ધી મેંગ્રોવ ઇકો સિસ્ટમ એટલે કે વિશ્વ ચેર સંરક્ષણ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. ત્યારે સુરતમાં ઉદ્યોગોના સહયોગથી પી.પી.પી. મોડેલ હેઠળ લગભગ અઢી હજાર હેક્ટર દરિયાકાંઠા વિસ્તારની જમીનમાં ચેરના વાવેતર અને ઉછેરનો પ્રોજેક્ટ ગ્રામ કક્ષાએ સમિતિઓ બનાવીને વન વિભાગના સહયોગથી શરૂ કરવામાં આવ્યો છે.

ખારા પાણી અને કાદવિયા જમીનમાં ચેર ઉગે છે
અંગ્રેજીમાં મેંગ્રોવ અને ગુજરાતીમાં ચેર તરીકે ઓળખાતી વનસ્પતિએ દરિયાકાંઠાના ખારા પાણી અને કાદવિયા જમીનમાં ઉગતી એક માત્ર વૃક્ષ પ્રજાતિ છે. મધ્ય ગુજરાતના કે ગીર જેવા જંગલોમાં સાગ,મહુડો,બહેડો, કલમ જેવા ઇમારતી કે બળતણ ઉપયોગી, ગૌણ વન પેદાશો આપતાં અનેક પ્રકારના વૃક્ષો ઊગે છે. જ્યારે દરિયા કાંઠાની મુખ્યત્વે છાજલી વાળી, ખારા પાણી અને દલ દલ ધરાવતી જમીનમાં એક માત્ર મેંગ્રોવ એટલે કે ચેર નામની વનસ્પતિ પ્રજાતિ ઉછરી શકે છે.

દરિયાકાંઠાની જમીનોમાં ચેરના ઉછેરના પ્રોજેક્ટ હાથ પર લીધા છે
દરિયાકાંઠાની જમીનોમાં ચેરના ઉછેરના પ્રોજેક્ટ હાથ પર લીધા છે

ચેર દરિયાના તોફાની મોજાથી કાંઠાનું ધોવાણ અટકાવે છે
ગુજરાત ખૂબ લાંબો દરિયા કિનારો ધરાવે છે અને આ ચેરના જંગલો દરિયા કાંઠાના રક્ષણમાં ઢાલ કે કવચનું કામ કરે છે. તે દરિયાઈ જીવ સૃષ્ટિ અને યાયાવર પક્ષીઓ માટે ઘોડિયાઘરનું કામ કરે છે. દરિયાના તોફાની મોજાથી થતું કાંઠાનું ધોવાણ અટકાવે છે. સુનામી કે દરિયાઈ આફતો સામે રક્ષણ દીવાલની ગરજ સારે છે. એટલે દરિયાકાંઠા અને સજીવ સૃષ્ટિના રક્ષણ માટે ખૂબ અગત્યના ચેરના જંગલોની સુરક્ષાની જાગૃતિ કેળવવા,તેમાં લોક સહયોગ જોડવા અને લોકોને તેની અગત્યતા અને અમૂલ્યતા સમજાવવા દર વર્ષે 26મી જુલાઇના રોજ ઇન્ટરનેશનલ ડે ફોર ધી કંઝરવેસન ઓફ ધી મેંગ્રોવ ઇકો સિસ્ટમ એટલે કે વિશ્વ ચેર સંરક્ષણ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

2016થી યુનેસ્કો દ્વારા ઉજવણી કરાય છે
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ એટલે કે યુનો દ્વારા યુનેસ્કોના માધ્યમથી 26મી જુલાઇના રોજ તેની ઉજવણી 2016થી કરવામાં આવી રહી છે. આ વર્ષે સોમવાર 26મી જુલાઇના રોજ છઠ્ઠો વિશ્વ ચેર સંરક્ષણ દિવસ કેર અવર અર્થ એટલે કે આપણી ધરતી માતાની કાળજી લઈએના હાર્દ રૂપ વિષય હેઠળ ઉજવાશે . ચેરના જંગલો દેખાવમાં ભવ્ય હોય છે અને દરિયા કાંઠાને લીલી આભા આપે છે. વિશ્વના કુલ જંગલોના માત્ર ૦.4 ટકા વિસ્તારમાં આવેલા, દરિયાકાંઠાના આ સંરક્ષક જંગલો જળ વાયુ પરિવર્તન અટકાવવામાં ખૂબ ઉપયોગી છે એવો નિષ્ણાતોનો મત છે.

વન વિભાગ અને ગુજરાત ઇકોલોજી કમિશન દરિયાકાંઠાની જમીનમાં ચેર ઉછેરનો પ્રોજેક્ટ
વડોદરા દરિયા કિનારે નથી એટલે સ્વાભાવિક રીતે આ દરિયાઈ જંગલ આપણે જોયું ના હોય.પરંતુ નજીકના આણંદ જિલ્લાના, ભરૂચ જિલ્લાના કાંઠા વિસ્તારોમાં ચેર જોવા મળે છે અને ઉછેરના પ્રોજેક્ટ અમલમાં મુકવામાં આવ્યા છે. વન વિભાગ અને ગુજરાત ઇકોલોજી કમિશન જેવી સંસ્થાઓએ દરિયાકાંઠાની જમીનોમાં ચેરના ઉછેરના પ્રોજેક્ટ હાથ પર લીધા છે એવી જાણકારી આપતાં સુરતના નાયબ વન સંરક્ષકે આપી હતી.

સુરતના દરિયાકાંઠે સાત હજાર હેક્ટરમાં ચેરનો ઉછેર કરાશે
સુરતના નાયબ વન સંરક્ષક પુનિત નૈયરે જણાવ્યું કે,સુરતના દરિયા કાંઠાના વિસ્તારોમાં અંદાજે સાત હજાર હેક્ટરમાં ચેરનો ઉછેર હાથ ધરવામાં આવ્યો છે. વન વિભાગે છેલ્લા ઘણાં વર્ષોથી ચેર ઉછેર અને સંરક્ષણની યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે જેના સારા પરિણામો મળ્યાં છે અને આ કામમાં લોક ભાગીદારી જોડી શકાઇ છે. ભારત સરકારના ફોરેસ્ટ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા દર બે વર્ષે ચેરના જંગલોના ઉછેરમાં મળેલી સફળતાનું આંકલન કરવામાં આવે છે અને તેમાં ગુજરાતમાં સારો વિકાસ થયો છે એવી નોંધ લેવાઈ છે. રાજ્યનો વન વિભાગ તેને લગતી બુકલેટ પણ પ્રકાશિત કરે છે.

દરિયા કાંઠાના વિસ્તારોમાં અંદાજે સાત હજાર હેક્ટરમાં ચેરનો ઉછેર હાથ ધરવામાં આવ્યો
દરિયા કાંઠાના વિસ્તારોમાં અંદાજે સાત હજાર હેક્ટરમાં ચેરનો ઉછેર હાથ ધરવામાં આવ્યો

પીપીપી મોડલથી ચેરનું વાવેતર શરૂ કરાયું છે
તેમણે જણાવ્યું કે એક નવી પહેલના રૂપમાં સુરત વિભાગમાં ઉદ્યોગોના સહયોગથી પી.પી.પી. મોડલ હેઠળ લગભગ અઢી હજાર હેક્ટર કાંઠા વિસ્તારની જમીનમાં ચેરના વાવેતર અને ઉછેરનો પ્રોજેક્ટ ગ્રામ કક્ષાએ સમિતિઓ બનાવીને વન વિભાગના સહયોગથી શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. વર્કશોપ, સેમિનાર યોજીને, ગ્રામ પર્યાવરણ સમિતિઓના માધ્યમથી ચેરના વાવેતર,ઉછેર અને સંરક્ષણની લોક જાગૃતિ કેળવવામાં આવી રહી છે.

ચેરના બીજ ઓટના જળપ્રવાહમાં દરિયામાં જતાં આપોઆપ અંકૂરિત થાય છે
દરિયા કાંઠાના પાણીમાં ઓટલા બેડ બનાવીને ચેર ઉછેરવામાં આવે છે. આ ઉછરેલા ચેરના બીજ ઓટના જળ પ્રવાહની સાથે દરિયામાં જાય છે. એટલે દરિયા તરફ નવા વૃક્ષો આપોઆપ ઊગે છે અને વધે છે. એવો અંદાજ છે કે દર વર્ષે 5થી 7 ટકા રિજનરેશન થાય છે. એટલે ચેરના વાવેતર, ઉછેર અને સંરક્ષણમાં લોકો સહભાગી બને તો રક્ષા કવચ જેવું આ જંગલ ઝડપથી વિકસે છે.

પશ્ચિમ બંગાળ બાદ ગુજરાતમાં ચેરના જંગલોની સંપદા
ચેરના જંગલો અને તેને આધારિત ઇકો સિસ્ટમ અદભૂત, ભવ્ય, વિશેષ અને થોડા નુકશાનથી જોખમમાં મૂકાય તેવી નાજૂક છે. ભારતમાં પશ્ચિમ બંગાળ પછી ગુજરાત આ ચેર જંગલોની સારી એવી સંપદા ધરાવે છે. ગુજરાતમાં કચ્છમાં તે સહુથી વધુ પ્રમાણમાં છે. સુરતના કાંઠે એવિસેના મરીના અને સંલગ્ન પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. દરિયા કાંઠા માટે આ વનસ્પતિ સુરક્ષા કવચનું કામ કરે છે. ધરતી પરના જંગલો જેટલા જ અગત્યના આ દરિયાઈ જંગલો છે જેની સાચવણી ખૂબ જરૂરી છે.

(વન વિભાગ અને વિવિધ સ્ત્રોતોની મદદથી સંપાદિત, તસવીર સૌજન્ય: નાયબ વન સંરક્ષક કાર્તિક મહારાજા)

અન્ય સમાચારો પણ છે...