ભાસ્કર એનાલિસિસ:800 થી ઓછા મતદારો હોય એ બુથમાં મતદાન ધીમું થવાની ભિતી

જૂનાગઢ2 મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક
પ્રતીકાત્મક તસ્વીર - Divya Bhaskar
પ્રતીકાત્મક તસ્વીર
  • પ્રિસાઇડીંગ ઓફિસર ઉપરાંતના 4 પૈકી સેકન્ડ પોલીંગ ઓફિસર કાઢી નાખતાં બધી કામગીરી ફર્સ્ટ પોલીંગ ઓફિસર પર આવી જાય, આથી મતદાનની પ્રક્રિયાજ ધીમી પડે

નિમીષ ઠાકર : મતદાનની વ્યવસ્થા માટે ચૂંટણી તંત્રએ રાતદિવસ એક કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. એ રીતે ઇવીએમ અને વીવીપેટ મશીનની ફાળવણી તો કરી પણ દેવાઇ છે. પણ સ્ટાફ ફાળવણીમાં આ વખતે ચૂંટણી પંચે 800 થી ઓછા મતદારો હોય એવા બુથમાં 5 ને બદલે 4 નોજ સ્ટાફ ફાળવ્યો છે. આમ એક વ્યક્તિ ઓછી થઇ જતાં બધી કામગીરી ફર્સ્ટ પોલીંગ ઓફિસર પર આવી જાય. અને તેના પરિણામે મતદાનની કામગીરી ધીમી પડી જાય એવી ભિતી સર્જાઇ છે.

વર્ષોથી એક મતદાન બુથમાં 1 પ્રિસાઇડીંગ ઓફિસર, 1 ફર્સ્ટ પોલીંગ ઓફિસર, 1 સેકન્ડ પોલિંગ ઓફિસર, 1 મહિલા પોલિંગ ઓફિસર અને 1 પટ્ટાવાળા મળી કુલ 5 નો સ્ટાફ હોય છે. તેને બદલે આ વખતે જે પોલિંગ બુથમાં 800 થી ઓછા મતદારો હોય ત્યાં સેકન્ડ પોલિંગ ઓફિસરની જગ્યા ચૂંટણી પંચે કાઢી નાંખી છે.

પરિણામે બધો લોડ ફર્સ્ટ પોલિંગ ઓફિસર પર આવી જાય એમ છે. જાણકારોના મતે એક વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં સામાન્ય રીતે 50 ટકા બુથ પર 800 થી ઓછા મતદારો હોય છે. તેમાં વળી આ વખતે મતદાનની ટકાવારી ઉંચી જવાની શક્યતા છે. ત્યારે તેની પ્રક્રિયા ધીમી પડી જવાની ભિતી સર્જાઇ છે.

આ રીતે સમજો મતદાનની પ્રક્રિયા

  1. મતદાર બુથમાં પ્રવેશે એટલે સીધી ફર્સ્ટ પોલિંગ ઓફિસર પાસે જાય. ત્યાં તેનું નામ ચેક કરે. જો નામ હોય તો તેનું નામ બોલાય. તેણે મતદારનો ઓળખનો પુરાવો ચેક કરવાનો હોય. એ વખતે ઉમેદવારોના એજન્ટો પોતાની પાસેની યાદીમાં એ નામ ચેક કરે.
  2. સેકન્ડ પોલિંગ ઓફિસરની પાસે 17 (ક) પત્રક હોય. જેમાં મતદારની સહી લઇ તેનો ક્રમાંક, તેની ઓળખના પુરાવામાં લખેલા નંબરના છેલ્લા 4 આંકડા લખી એક કાપલીમાં એ માહિતી લખીને તે મતદારને આપવાની.
  3. એ કાપલી લઇને મતદાર મહિલા પોલિંગ ઓફિસર પાસે આવે. એટલે એ કાપલી લઇને તેના ડાબા હાથની અંગૂઠા પછીની પહેલી આંગળી પર શાહીનું ટપકું કરાય. સાથેજ ઇવીએમના કંટ્રોલ યુનિટમાંથી તેના માટે બેલેટ ઇસ્યુ કરે.
  4. મતદાર મતકુટિરમાં જઇને બટન દબાવીને મત આપે. આ સાથે જ વીવીપેટ મશીનમાં તેણે આપેલો મત કોને ગયો એની કાપલી 7 સેકન્ડ સુધી દેખાય. આ રીતે આખી એક મત આપવાની પ્રક્રિયા પૂરી થાય.

ચૂંટણી માટેનો કાર્યક્ષમ સ્ટાફ ઓછો
આ અંગે સુત્રોમાંથી મળતી વિગત મુજબ, આદર્શ સ્થિતી જોઇએ તો 120 ટકા સ્ટાફ હોવો જોઇએ. પણ અપંગ, બિમાર, ગર્ભવતી મહિલા કર્મચારીઓ, શારિરીક રીતે અશક્ત હોય એવા કર્મચારીઓને ચૂંટણી ફરજ નથી સોંપી શકાતી. આથી સ્ટાફની સંખ્યા ઘટી જાય છે. આ સ્થિતી આખા ગુજરાતમાં છે. આથીજ ઓછા મતદારો છે ત્યાં પણ મતદાનને અસર ન થાય એ માટે આ વ્યવસ્થા કરાઇ છે.

સ્ટાફ ઓછો થતાં શું થાય?
સેકન્ડ પોલિંગ ઓફિસરે કરવાની કામગીરી ફર્સ્ટ પોલિંગ ઓફિસરે કરવાનો વારો આવે. અને તેમાં ઘણો સમય વિતે. જો કોઇ મતદારનું નામ ન હોય તો એ સમય પાછો વેડફાય પણ ખરો. પાછળ મોટી લાઇન થઇ જાય એટલે દેકારો પણ થાય.

પ્રિસાઇડીંગ ઉપર બીજી જવાબદારી હોય
બુથમાં પ્રિસાઇડીંગ ઓફિસરની જવાબદારી સમગ્ર પ્રક્રિયાના મોનીટરીંગની હોય છે. વળી તેને ઝોનલ અથવા ઉપર દર બે કલાકના આંકડા, ઓળખનો વિવાદ હોય તો કાર્યવાહી જેવી જવાબદારી નિભાવવાની હોય છે. તેથી પોલિંગ ઓફિસરની કામગીરી કરવી તેના માટે અશક્ય હોય છે. જો તેને કાંઇ થાય તો ફર્સ્ટ પોલિંગ ઓફિસર આપોઆપ પ્રિસાઇડીંગ ઓફિસર બને છે.

અન્ય સમાચારો પણ છે...