• Gujarati News
  • Lifestyle
  • The Campaign Started In The Village Of Sex Workers Where The Daughters Were Educated, Settled In The House, In The Cemetery.

બદલી નાખ્યું ભાગ્ય:સેક્સવર્કર્સનું ગામ કે જ્યાં દીકરીઓ થઈ શિક્ષિત ને વસાવા લાગી ઘર, અહીં વેશ્યાવૃત્તિ પરંપરાગત વ્યવસાય બની ગયો હતો

એક મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક
  • 150 થી વધુ મહિલાઓ અને બાળકોને વેશ્યાલયમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
  • આ ક્રમમાં 48 માનવ તસ્કરોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
  • અલ્હાબાદના 61 વેશ્યાલય પણ સીલ કરવામાં આવ્યા હતા.

સ્ત્રીઓ શરીર વેચે છે અને પુરુષો દારૂ બનાવે છે. સદીઓથી દુષ્કાળગ્રસ્ત ગામના ઘરોમાં આવી ઘટનાઓ ઘટતી રહે છે. મધ્યપ્રદેશના રાયસેન જિલ્લાના આ ગામની ઓળખ 'સેક્સવર્કર્સ' ના ગામ તરીકે થતી રહી છે. અહીં રહેતી બેડિયા જનજાતિની મહિલાઓ વેશ્યાવૃત્તિના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલી છે, પરંતુ હવે વાતાવરણ બદલાવા લાગ્યું છે, હવે અહીં ઘરોમાં ઘુંઘરુઓના અવાજ સંભળાવવાની જગ્યાએ A, B, C, D ના અવાજ ગુંજવા લાગ્યા છે.

આ બાળકોનું ભવિષ્ય તેમના માતા અને પિતાના વ્યવસાયથી સંપૂર્ણપણે અલગ હશે. શિક્ષણનો પ્રકાશ તેમના જીવનનો અંધકાર હંમેશ માટે દૂર કરશે.
આ બાળકોનું ભવિષ્ય તેમના માતા અને પિતાના વ્યવસાયથી સંપૂર્ણપણે અલગ હશે. શિક્ષણનો પ્રકાશ તેમના જીવનનો અંધકાર હંમેશ માટે દૂર કરશે.

સેક્સવર્કર્સના ઘરમાં સંભળાયા શરણાઈના સૂર
સામાન્ય રીતે માનવ તસ્કરી દ્વારા છોકરીઓને રેડ લાઈટ એરિયામાં લાવવામાં આવે છે. અહીં તેમને બળપૂર્વક તેમના શરીર વેચવા માટે મજબૂર કરવામાં આવે છે, પરંતુ સૂખા કરાર ગામમાં ઘરે જન્મેલી છોકરીઓ માટે વેશ્યાવૃત્તિ પરંપરાગત વ્યવસાય બની ગયો હતો. આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે, સેક્સવર્કરોના બાળકોને સમાજમાં એક અલગ જ નજરથી જોવામાં આવે છે ને તેને ક્યારેય સમાજમાં કોઈપણ જગ્યાએ માન-સન્માન મળતું નથી. આ કારણોસર તેમનું જીવન સામાન્ય લોકો સાથે ક્યારેય જોડાઈ જ શકતું નથી અને મજબૂરીમાં તેમણે તેમની માતાનો વ્યવસાય જ અપનાવવો પડે છે, જે એક અંધકારમયી કૂવો છે જ્યાં ફક્ત જવાનો રસ્તો છે, તે જીવનમાંથી બહાર નીકળવાનો નહીં. આ ગામમાં જે વેશ્યાવૃત્તિને પરંપરાગત વ્યવસાય બનાવીને આંધળું અનુકરણ ચાલી રહ્યું હતું તેમાં પરિવર્તનની એક નવી લહેર ઉઠી છે. સેક્સવર્કરોના ઘરના બાળકો હવે શાળાએ જઈ રહ્યા છે અને તેમની દીકરીઓના આસપાસના ગામોમાં વૈવાહિક સંબંધો બંધાવા લાગ્યા છે ને તે પણ લગ્ન કરી રહ્યા છે.

ગુડિયા સંસ્થાએ આદિજાતિના 30 સેક્સ વર્કરોનું બનેલું એક સાંસ્કૃતિક જૂથ પણ બનાવ્યું છે. જૂથે ઘણા મુખ્ય તબક્કાઓ પર સંગીત અને નૃત્ય પ્રદર્શન પણ કર્યું છે.
ગુડિયા સંસ્થાએ આદિજાતિના 30 સેક્સ વર્કરોનું બનેલું એક સાંસ્કૃતિક જૂથ પણ બનાવ્યું છે. જૂથે ઘણા મુખ્ય તબક્કાઓ પર સંગીત અને નૃત્ય પ્રદર્શન પણ કર્યું છે.

માનવ તસ્કરી વિરુદ્ધ કામ કરી રહેલી ગુડિયા સંસ્થાના સંસ્થાપક અજીત સિંહનું કહેવું છે કે, આ જનજાતિના લોકોનું ધ્યાન અભ્યાસ અને લેખન તરફ દોરવું ખૂબ જ મુશ્કેલ કામ હતું. લગભગ 23 વર્ષ સુધી આ કબીલા સાથે કામ કરવાના પરિણામે આજે અહીંના તમામ ઘરોના બાળકો શાળાએ જવા લાગ્યા છે. પોતાની દીકરીઓને આ ગંદા વ્યવસાયમાં ધકેલવાને બદલે ભણાવી-ગણાવીને સન્માનભેર સાસરિયામાં વિદાય આપવામાં આવી રહી છે. ગ્રામજનો માટે આ ખૂબ જ અઘરું કામ હતું, પરંતુ સદ્ભાગ્યે અમારી મહેનત રંગ લાવી. હવે આ ગામમાં દીકરીઓને પરણવા માટે બારાત પણ આવે છે અને ઢીંગલીઓ ખુશી-ખુશી પરણીને સાસરિયે પણ જાય છે.

સ્મશાનના સુનકારને ચીરી રાજ્યો છે શિક્ષણનો અવાજ. ભવિષ્ય આ બાળકો માટે ઘણું બધું નક્કી કરી ચૂક્યું છે અને આ બાળકોના ભવિષ્યને સારું બનાવવા માટે એક અભિયાન પણ શરૂ કર્યું છે.
સ્મશાનના સુનકારને ચીરી રાજ્યો છે શિક્ષણનો અવાજ. ભવિષ્ય આ બાળકો માટે ઘણું બધું નક્કી કરી ચૂક્યું છે અને આ બાળકોના ભવિષ્યને સારું બનાવવા માટે એક અભિયાન પણ શરૂ કર્યું છે.

પહેલીવાર આ ગામમાં ક્યારે શરણાઈના સૂર સંભળાયા
કૃષ્ણાબાઈ 60 વર્ષના છે. સેક્સવર્કર રહી ચૂકેલી કૃષ્ણાબાઈનું કહેવું છે કે, અમારા ગામના લોકો નરક જેવું જીવન જીવી રહ્યા છે. અહીં નૃત્ય, ગાયન અને દેહવ્યાપારની પરંપરા વર્ષોથી ચાલી રહી છે. મારે એક જ દીકરી હતી, મેં મારી દીકરીના ધામધૂમથી લગ્ન કરાવ્યા. સમાજના લોકોએ મને આ સમયે ખુબ જ મેણાં-ટોણાં માર્યા હતા, પરંતુ અજીતસિંહના સાથ સહકાર અને વિશ્વાસના કારણે મે મારી દીકરીના હસી-ખુશી લગ્ન કરાવ્યા. મારી આ પહેલ બાદ ગામના લોકોમાં પણ અન્ય લોકોમાં પણ હિંમત આવી અને આ વર્ષે જ ગામની 4-6 છોકરીઓના લગ્ન થયા છે. છોકરીઓએ તેમના માતા-પિતાને કહ્યું કે, તે લગ્ન કરવા માંગે છે અને પછી તેમના પરિવારોએ તેમની જીદ સામે ઝૂકવું પડ્યું. આ છોકરીઓ વેશ્યાવૃત્તિમાંથી બહાર આવીને પોતાનું ઘર વસાવી રહી છે.

ક્રિષ્નાબાઈ કહે છે કે, કાશ આ બદલાવ વહેલો શરૂ થયો હોત તો આજે ઘણી દીકરીઓ પોતાના ઘરોમાં વસી ગઈ હોત. ઘણા છોકરા-છોકરીઓ મનગમતું કામ કરી રહ્યા હોત. સારું, જાગ્યા ત્યારથી સવાર.
ક્રિષ્નાબાઈ કહે છે કે, કાશ આ બદલાવ વહેલો શરૂ થયો હોત તો આજે ઘણી દીકરીઓ પોતાના ઘરોમાં વસી ગઈ હોત. ઘણા છોકરા-છોકરીઓ મનગમતું કામ કરી રહ્યા હોત. સારું, જાગ્યા ત્યારથી સવાર.

સદીઓથી આ ગામની મહિલાઓ સેક્સવર્કર તરીકે કામ કરતી આવી છે
બેડિયા જાતિ એ વિચરતી જાતિ છે. તેને 'ક્રિમિનલ ટ્રાઇબ્સ એક્ટ' હેઠળ સૂચિત કરવામાં આવી હતી. આ સમુદાય ખરાબ કામોમાં વ્યસ્ત રહેતો હતો. અહીં નાની-મોટી ચોરીઓની ઘટના પણ અવારનવાર ઘટતી રહેતી હતી. રાજાશાહીનો યુગ પૂરો થયા પછી આ લોકો પર પોતાનું અસ્તિત્વ બચાવવાની કટોકટી આવી ગઈ. આ જ કારણ હતું કે, આ સમુદાયની મહિલાઓને પોતાનું શરીર વેચવાની ફરજ પડી હતી. વેશ્યાવૃત્તિ તેમની આજીવિકાનું મુખ્ય સાધન બની ગઈ. આ સમુદાયે તેમની પુત્રીઓને વેશ્યાવૃત્તિ માટે તાલીમ આપી હતી. યુવાન થતાં જ છોકરીઓ આ વ્યવસાયમાં લાગી જતી.

કાચી વાઇન બનાવવી અને જંગલી ભૂંડનો શિકાર
અહીં રહેતી આ જનજાતિનું જીવન ખૂબ જ વિચિત્ર છે. પુરુષો કાચો દારૂ બનાવે છે, વેચે છે અને પોતે પીવે છે. આ લોકો જંગલી ભૂંડનો શિકાર કરે છે અને તેને ખાય છે. સૂખા કરાર ગામમાં, ગ્રાહક એ ભગવાન છે. આ સિવાય અહીં બહારના લોકોને સ્વીકારવામાં આવતાં નથી. અજિત સિંહ કહે છે કે, શરૂઆતમાં મારો વિરોધ થયો, જ્યારે મારા મકાનમાલિકને ખબર પડી કે, હું એક સામાજિક કાર્યકર છું, ગ્રાહક નથી, તેણે મારો સામાન કાઢીને રસ્તા પર ફેંકી દીધો. પાછળથી, ત્યાં રહેતી રેખાબાઈ અને તેના સરપંચ પિતાની મદદથી મને એક જગ્યા મળી પણ તે ખૂબ જ ખતરનાક હતી.

આ ગામમાં ગુનાખોરી અને ગુનેગારોનું વર્ચસ્વ છે. અહીંના લોકો લડાયક સ્વભાવના છે, તેમાંથી ઘણા લોકો પર હુમલાના કેસ પણ ચાલી રહ્યા છે.
આ ગામમાં ગુનાખોરી અને ગુનેગારોનું વર્ચસ્વ છે. અહીંના લોકો લડાયક સ્વભાવના છે, તેમાંથી ઘણા લોકો પર હુમલાના કેસ પણ ચાલી રહ્યા છે.

એક ઝૂંપડું બનાવ્યું જ્યાં મૃતદેહો સળગતા હતા
અજિત કહે છે કે, તેમને ગામમાં સ્મશાનની બાજુમાં રહેવા માટે જગ્યા આપવામાં આવી હતી. અહીં મૃતકોના દેહને સળગાવવામાં આવતા હતા ને મૃતકોની યાદમાં પથ્થરો પણ નાખવામાં આવતા હતા. મેં આ પથ્થરો વચ્ચે ઝૂંપડું બનાવ્યું. આ રણમાં સાપ અને વીંછી અને પાંચ તત્વોમાં ભળી ગયેલા લોકોની કબરો હતી. આ બધા વેશ્યાવૃત્તિ નાબૂદ કરવાના માર્ગમાં મારી યાત્રાના સાથી હતા. વર્ષ 2000માં મેં પ્રથમ વખત ગામના 5 બાળકોને શાળાએ મોકલ્યા. તેમને શાળાએ મૂકવા માટે મારે 5 કિમી ચાલીને જવું પડતું હતું અને 5 કિમી ફરીને આવવું પડતું હતું. સાંચીના નાનકડા બજારમાં ફળ-શાકભાજી-કોપી-પુસ્તક વેચતા દુકાનદારો મને કહેતા કે ભાઈ, તું ક્યાં ફસાઈ ગયો છે, તારા ઘરે જા. પરંતુ છેલ્લા 23 વર્ષની મહેનતનું અદ્ભુત પરિણામ છે કે આજે અહીં તમામ 214 પરિવારોના બાળકો શાળાએ જાય છે. આજે અહીંના 100% ઘરોમાં શિક્ષણનું મહત્વ સમજાઈ રહ્યું છે.

અજિત કહે છે કે, વર્ષ 1998માં આ ગામને દત્તક લેતી વખતે મેં ઘણું સંયમ રાખ્યું હતું, વરસાદમાં ટપકતી ઝૂંપડી અને ઉનાળામાં કાળઝાળ ગરમીમાં ક્યારેય ધ્યાન ગયું નહીં. માચીસનું નાનું બોક્સ મેળવવા માટે પણ ગામથી 5 કિ.મી.દૂર જવું પડ્યું.
અજિત કહે છે કે, વર્ષ 1998માં આ ગામને દત્તક લેતી વખતે મેં ઘણું સંયમ રાખ્યું હતું, વરસાદમાં ટપકતી ઝૂંપડી અને ઉનાળામાં કાળઝાળ ગરમીમાં ક્યારેય ધ્યાન ગયું નહીં. માચીસનું નાનું બોક્સ મેળવવા માટે પણ ગામથી 5 કિ.મી.દૂર જવું પડ્યું.

દેશનું સૌથી મોટું અને ઐતિહાસિક મુક્તિ અભિયાન અલ્હાબાદના મીરગંજ રેડ લાઈટ વિસ્તારમાં ચલાવવામાં આવ્યું હતું. જેમાં 150થી વધુ મહિલાઓ અને બાળકોને વેશ્યાગૃહોમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. અહીં 48 માનવતસ્કરોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. 61 જેટલા વેશ્યાગૃહો પર સીલ લગાવવામાં આવ્યા હતા. અજિતસિંહને વર્ષ 2019માં વારાણસીના રેડ લાઈટ વિસ્તારને બાળ વેશ્યાવૃત્તિ મુક્ત ક્ષેત્ર બનાવવા બદલ 'મધર ટેરેસા એવોર્ડ' થી પણ નવાજવામાં આવ્યા હતા.