• Gujarati News
  • Lifestyle
  • Explain The Dangers Of Mobile Phones To Children In The Same Way As You Say Before Giving A Bike Or A Car

બાળકોમાં વીડિયો ગેમ્સની ઘેલછા:બાળકોને મોબાઇલથી થતા નુકસાન વિશે તે જ રીતે જ સમજાવો જેવી રીતે બાઇક કે કાર આપતા પહેલાં કહો છો

13 દિવસ પહેલાલેખક: હિમાંશુ પરિખ
  • કૉપી લિંક

મોબાઈલમાં ગેમ્સ રમવા પાછળ ક્યારેક બાળકો હિંસક થઇ જાય છે. થોડા દિવસ પહેલા એક લખનૌમાં એક 16 વર્ષના સગીરને માતાએ ગેમ્સ રમવાની ના પાડતા હત્યા કરી દીધી હતી. આ બાદ મુંબઈમાં એક સગીરે ટ્રેન નીચે પડતું મૂકીને આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. આ સગીરને તેની માતાએ ગેમ્સ રમવાની ના પાડી હતી. તો ઝારખંડની રાજધાની રાંચીમાં એક 10માં ધોરણમાં ભણતી વિદ્યાર્થી દરરોજ રાતે માતા-પિતાના જમવામાં ઊંઘની ગોળીઓ મિક્સ કરી દેતી હતી, જેથી તે આખી રાત ગેમ્સ રમી શકે. આ વચ્ચે ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય ઓનલાઈન ગેમિંગ પર નવી નીતિ બનાવી રહ્યું છે. આગામી ત્રણ મહિનામાં ડ્રાફ્ટ બહાર પડી શકે છે. સાયબર સાયકોલોજી એક્સપર્ટ નિરાલી ભાટિયા બાળકો પર મોબાઈલ ગેમની ખરાબ અસરો વિશે જણાવી રહ્યાં છે.

સવાલ: બાળકોમાં હિંસક મોબાઈલ ગેમ્સ રમવા પાછળનું કારણ?
જવાબ : બાળકોમાં આ ગેમ્સ રમવાનું દબાણ છે. બાળકોને ગમે છે કે લોકો તેમની સામે હારી રહ્યા છે. ગેમિંગની દુનિયામાં તેનું સન્માન કરવામાં આવી રહ્યું છે. જો તેઓ કોઈ વાતથી ગુસ્સે થાય છે, તો તેઓ ગુસ્સે થવા માટે આ રમતો રમે છે.

સવાલ : ઉંમર નક્કી કરવી, પ્રતિબંધ મુકવો એ સમાધાન છે?
જવાબ : કડક થવું એ ઉકેલ નથી. આજકાલ શિક્ષણ પણ મોબાઈલ દ્વારા થતું હોવાથી મોબાઈલ ન આપવો માતાપિતા માટે મુશ્કેલ છે. વ્યસનની કોઈ ઉંમર હોતી નથી. માતાપિતા રોકી શકતા નથી કારણ કે તેઓ જાણતા નથી કે બાળક શું કરી રહ્યું છે. ડિજિટલ સાક્ષરતાનો અભાવ છે. બાળકો સાથે મૈત્રીપૂર્ણ વ્યવહાર કરવો પડશે. તેમને ઘરનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનાવો જેથી બાળકોને એકલતાનો અહેસાસ ન થાય.

સવાલ : આ આદતથી કેવી રીતે બચી શકાય છે?
જવાબ : બાળકોને કાર કે બાઇક આપતા પહેલાં આપણે દરેક જોખમ અને સાવચેતી વિશે સમજાવીએ છીએ, મોબાઈલ સાથે પણ આવું જ કરી શકાય છે. માતા-પિતાએ પોતે ઉદાહરણ બનવું પડશે. જો તેઓ પોતે દિવસભર મોબાઈલમાં વ્યસ્ત રહે તો બાળકોને રોકવું મુશ્કેલ થઈ જાય છે. મોબાઈલના ઉપયોગને લઈને કેટલાક નિયમો બનાવવા પડશે. જેમાં બાળકોનો અભિપ્રાય લેવામાં આવે તો સારું રહેશે, જેનાથી બાળકોને તેમને જવાબદારીનો અહેસાસ થાય છે.

વ્યસનની વાત કરવામાં આવે તો વ્યસન એક દિવસમાં થતું નથી. ત્યાં ચોક્કસપણે કેટલાક સંકેતો છે. જો બાળકોના સુવામાં, ખાવામાં અને દિનચર્યામાં કોઈ ફેરફાર થાય તો સમજવું કે વ્યસનની શરૂઆત છે. બાળકો પણ આ વાત સમજે છે, પરંતુ તેઓ લાચારી અનુભવે છે. તેમને મનોરંજનનો કોઈ વિકલ્પ દેખાતો નથી. તેમની સાથે પ્રેમથી વાત કરવાથી સમય પસાર કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

સવાલ: બાળકો ગુનેગાર બને છે તો પરિવાર સુધી આ બાબત સીમિત રહેતી નથી. આમાં સરકાર શું કરી શકે?
જવાબ: સરકાર આ મામલે ઘણું કરી શકે છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે આ પ્રકારની સામગ્રી બાળકોને શા માટે આપવામાં આવી રહી છે? સેન્સર બોર્ડની જેમ તેને ફિલ્ટર કરવાની સિસ્ટમ કેમ નથી? સરકારે બાળકોને રમતોના સંપર્કમાં આવતા અટકાવવા જોઈએ.

પ્રશ્ન: બાળકોમાં મોબાઈલ ગેમનું વ્યસન કેમ ઝડપથી વધી રહ્યું છે?
જવાબ: મોબાઈલ ગેમ્સનો અનુભવ એક અલગ જ દુનિયા જેવો લાગે છે. બાળકોને પોતાનું પાત્ર પસંદ કરવાની, ડિઝાઇન કરવાની અને ભજવવાની તક મળે છે. બાળકો એ પાત્રને જીવનનો ભાગ બનાવે છે. આ વસ્તુ વાસ્તવિક જીવનમાંથી બચવાનું કામ કરે છે. સમય જતા સ્ક્રીનની આ દુનિયા વ્યસન બની જાય છે.

સવાલ : બાળકોની પર્સનાલિટી પર શું અસર પડે ?
જવાબ: માનવીનો શારીરિક અને માનસિક વિકાસ એક સાથે થવો જોઈએ, પરંતુ આ રમતોમાં વારંવાર એક જ પ્રકારની હિંસક સામગ્રી બતાવીને બાળકોના નાજુક મનનો તે રીતે જ વિકાસ કરે છે. બંદૂકોનો ઉપયોગ કરીને અને રમતોમાં લોકોને મારવાથી, તેઓ આક્રમક અને ઓછા લાગણીશીલ બને છે. મને એક એવો કિસ્સો મળ્યો જેમાં એક 29 વર્ષીય વ્યક્તિ આ રમતથી એટલો પ્રભાવિત થયો કે તે ત્રણ દિવસ સુધી મુંબઈની બિલ્ડિંગની છત પર સ્નાઈપર તરીકે બેસી રહ્યો. લાંબા સમય સુધી આ રમતો રમવાથી બાળકો વાસ્તવિક દુનિયામાં પણ હિંસક વર્તન કરવાનું શરૂ કરી શકે છે.