ક્યા આપકે ટૂથપેસ્ટ મેં ચીટિંગ હૈ?:દિવાળી-ભાઈબીજ પર બેફામ ગળ્યું ખાવાથી દાંતમાં કેવિટી થશે, ટૂથપેસ્ટમાં મીઠાંનાં નામે છેતરપિંડી

એક મહિનો પહેલાલેખક: મરજિયા જાફર
  • કૉપી લિંક

એક સમય હતો કે, જ્યારે આખું ભારત રાજૂનાં દાંતની ચમકથી અંજાઈ ગયું હતું અને દાતણનું હજાર સાતમા આસમાને પહોંચી ગયું હતું પણ ધીમે-ધીમે પાઉડરવાળા દંતમંજનની ચમક ફીક્કી પડી ગઈ. પ્રશ્નો ઊઠવા લાગ્યા કે, ‘શું તમારી પેસ્ટમાં નમક છે? લવિંગ છે? ફુદીનો છે? અને બીજા પણ અનેક પ્રશ્નો થયા. વાત છે ઓરલ હેલ્થ અને પ્રોફિટની એટલે કંપનીઓ પોતાની પ્રોડક્ટ વેચવા માટે નવા-નવા હથકંડા અપનાવવા લાગી.

તમે વિચારતા હશો કે, આજે એકાએક આ દાંતની તંદુરસ્તીની વાત કેમ કરી? આપણે સૌ એ તહેવારોના માહોલના કારણે મન મૂકીને મિઠાઈનો સ્વાદ લીધો છે, જેના કારણે દાંતોની સુરક્ષા પર જોખમ શરુ એટલે આજે દાંતની સાર-સંભાળ રાખવા માટેની અમુક સામાન્ય ટિપ્સ જાણીએ.

આગળ વધતાં પહેલાં દાંત સાથે જોડાયેલ મુગલ સમ્રાટ અકબર અને તેના નવરત્નોમાંનાં એક બીરબલનો એક રસપ્રદ કિસ્સો જાણીએ. એકવારની વાત છે, જ્યારે મુગલ સમ્રાટ અકબર બીમાર પડી ગયા હતા. તેમના બીમાર પડવાની વાત આગની માફક આખા જંગલમાં ફેલાઈ ગઈ. અકબરના પ્રિય મંત્રી બિરબલને જ્યારે આ વાતની ખબર પડી ત્યારે તે તેમના હાલચાલ પૂછવા મહેલમાં પહોંચ્યા. બીરબલે બાદશાહને પૂછ્યું, ‘મહારાજ, શું તમારી તબિયત સારી નથી?’ અકબર બોલ્યા, ‘રાતે મેં એક સપનું જોયું જેનાથી મારું મન દુ:ખી છે.’

બીરબલે પૂછ્યું, ‘શું જોયું?’ તો અકબર બોલ્યા, ‘મેં સપનું જોયું કે, મારા બધા જ દાંત પડી ગયા અને એક જ દાંત વધ્યો’ બીરબલે અકબરને સલાહ આપી કે, એ જ્યોતિષીઓને મહેલમાં બોલાવો કે, જે સપનાનાં અર્થ સમજાવે.

સામ્રાજ્યનાં જાણીતા જ્યોતિષિઓને બોલાવવામાં આવ્યા અને તેઓને આ સપના વિશે જણાવવામાં આવ્યું. જ્યોતિષિઓએ પોતાની રીતે અટકળો લગાવી. તે પછી બધા જ્યોતિષીઓ એકસાથે બોલ્યા કે, ‘આ સપનાનો અર્થ એવો છે કે, તમારા બધા જ સંબંધીઓનાં મૃત્યુ તમારી પહેલા થઈ જશે.’

આ સાંભળીને અકબરને ગુસ્સો આવી ગયો અને જ્યોતિષિઓને દરબારમાંથી બહાર જવા માટે કહ્યું. બાદશાહના આ મિજાજને જોઈને બિરબલ બોલ્યા, ‘તમારા સપનાનો અર્થ એવો થયો કે, તમારી આખી ફેમિલીમાં તમે સૌથી લાંબુ જીવન જીવશો અને તેમનાથી વધુ શ્રીમંત હશો’ આ સાંભળીને અકબર ખુશ થઈ ગયા.

આ વાર્તાને યાદ કરાવવાનો હેતુ માત્ર એટલો જ છે કે આરોગ્ય વિશેની સાચી માહિતીથી સંતુષ્ટ થવું જરૂરી છે, અડધી સમસ્યા આ રીતે જ ઓછી થઈ જાય છે. દાંત માટે યોગ્ય ટૂથપેસ્ટની પસંદગી કરવી જરૂરી છે, પરંતુ તે પહેલા દાંત વિશે જાણી લો. કુદરતે મનુષ્યને ચાર પ્રકારના દાંત આપ્યા છે. 16 ઉપર અને 16 નીચે. કુલ 32 દાંત છે.

ઈનસાઈસર ટીથ : જડબામાં આગળની તરફ દેખાતા દાંત પહોળા અને તીક્ષ્ણ હોય છે, જે ખોરાકને પકડી રાખે છે અને તેને વિભાજિત કરે છે. તેમની સંખ્યા 8 છે, જેમાં 4 ઉપર અને 4 નીચે છે.

કેનાઇનઃ જડબામાં રહેલા આ દાંત ઈનસાઈસર ટીથની બરાબર બાજુમાં હોય છે અને અણીદાર હોય છે. તેની સંખ્યા 4 છે. 2 ઉપર અને 2 નીચે. તેઓ ખોરાકને નાના-નાના ટુકડામાં વિભાજિત કરે છે.

પ્રીમોલર: જડબામાં બાજુ પર જોવા મળતા સપાટ ધારવાળા આ દાંત ખોરાકને બારિક બનાવે છે. આ પણ 8 છે, જેમાં 4 ઉપર અને 4 નીચે છે.

મોલર: જડબામાં છેલ્લા એવા આ દાંત ચોરસ અને તીક્ષ્ણ હોય છે અને ખોરાકને ચાવવાનું અને દળવાનું કામ કરે છે. તેની સંખ્યા 12 છે. 6 ઉપર અને 6 નીચે.

આ આપણા ડેન્ટલ કુળની વાર્તા છે. હવે ફરી એકવાર મહાભારત કાળમાં જઈએ, જ્યાં દાંતના કારણે કર્ણને ‘દાનવીર’ કહેવામાં આવે છે.

કૃષ્ણની પરીક્ષામાં કર્ણ ખરા ઊતર્યા હતા
મહાભારતમાં કર્ણને દાનવીર માનવામાં આવે છે. જ્યારે કૌરવો અને પાંડવોની વચ્ચે યુદ્ધ દરમિયાન કર્ણ ઘાયલ થઈ ગયા તો ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ અર્જુનની સામે કર્ણના વખાણ કરતાં થાક્યા ન હતાં. આ સમયે અર્જુને કહ્યું, ‘કર્ણ સૌથી મોટો દાનવીર કેવી રીતે હોય શકે?’ હું આ વાત માની શકતો નથી.

આ સમયે શ્રી કૃષ્ણ બોલ્યા કે, ‘આવ! હું તને જણાવું કે, કર્ણ કેટલા દાનવીર છે? ’કૃષ્ણ બ્રાહ્મણનો વેશ ધારણ કરીને કર્ણ પાસે પહોંચ્યા. એક બ્રાહ્મણને જોઈને અંતિમ શ્વાસ ગણી રહેલા કર્ણએ નમતું જોખ્યું અને તેને આવવાનું કારણ પૂછ્યું. ત્યારે કૃષ્ણએ બ્રાહ્મણનો વેશ ધારણ કરીને કહ્યું કે, ‘હું તમારી પાસે થોડું દાન માંગવા આવ્યો છું. પણ, તારી હાલત જ એવી છે કે, તું શું આપી શકીશ?’

ત્યારે કર્ણએ પાસે પડેલા પથ્થરમાંથી સોનાનો ઢોળ ચડાવેલા દાંત તોડીને બ્રાહ્મણને આપ્યા અને કહ્યું કે, ‘જો તમને ખરાબ ન લાગે તો આ દાંત તમારા કામમાં આવી શકશે. કર્ણની આ દાનવીરતાથી શ્રી કૃષ્ણ પ્રસન્ન થયા અને તેઓએ પોતે કર્ણની અંતિમ ઈચ્છા મુજબ અંતિમ સંસ્કાર કર્યા.

દાંત સાથે જોડાયેલી કર્ણની આ કથા તો તમે જાણો જ છો પરંતુ, કર્ણની જેમ અમુક લોકો આજે પણ પોતાના દાંતને સોના કે ચાંદીથી ઢાંકી દે છે. ખરેખર, ખોરાક અને તેની પદ્ધતિઓ દાંતને ઘણું નુકસાન પહોંચાડે છે અને કેટલીકવાર દાંતમાં કેવિટી પણ પેદા કરે છે. તો સૌથી પહેલા આ કેવિટી વિશે જાણીએ.

સાફ-સફાઈના અભાવના કારણે દાંતોમાં છિદ્રો પડી રહ્યાં છે? તે કેવિટી છે
દાંતમાં કૃમિ થવાની તકલીફ વિશે તો તમે સાંભળ્યું જ હશે. દાંતોની યોગ્ય રીતે સાફ-સફાઈ ન થવાના કારણે દાંતોમાં છિદ્રો પડી જાય છે, જેને ‘કેવિટી’ કહેવામાં આવે. તે દાંતમાં રહેલા બેક્ટેરિયાનાં કારણે પણ થઈ શકે. દાંતની અંદરનું આવરણ કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસથી બનેલું છે, જે બેક્ટેરિયાના કારણે નબળું પડે છે. આ ગ્રાફિકમાં જાણીએ કે, કેવિટીથી કેવી રીતે બચીએ? અને તેની સારવાર કેવી રીતે કરી શકાય?

કેવિટી વિશે તો તમે જાણી લીધુ પણ હવે દાંતોમાં થતી ઝણઝણાટી વિશે સમજી લઈએ.

પાચનનો ગેટ વે છે દાંત, સુરક્ષા કવચ જરુરી
આપણા શરીરમાં પાચનની શરુઆત સૌથી પહેલા મોઢાથી થાય છે. મોઢામાં હાજર દાંત પાચનનો એક પ્રકારનો ગેટ વે છે પરંતુ, આ દાંત ખોરાક સાથેના દરેક બાહ્ય જોખમનો સામનો કરવા માટે રક્ષણાત્મક કવચથી પણ સજ્જ છે. આ રક્ષણાત્મક કવચ એ દાંતનું ટોચનું સ્તર છે. જેને ‘એનેમલ’ કહેવામાં આવે છે. આ લેયર દાંતને ઠંડી અને ગરમ વસ્તુઓ ખાવાથી થતાં નુકસાનથી બચાવે છે. તે હાર્ડ ટિશ્યુ ચાવવા, કાપવા, ક્રંચિંગ અને ગ્રાઇન્ડિંગ દરમિયાન દાંતને કોઈપણ પ્રકારના નુકસાનથી બચાવે છે.

...તો દાંતોના સુરક્ષા કવચને કેવી રીતે મજબૂત કરે છે, તે જાણવું જરુરી છે
ખાટી ચીજવસ્તુઓથી દૂર રહેવું
ખોરાકમાં રહેલી ખાટી વસ્તુઓથી બચવું જોઈએ, જેમ કે લીંબુ, કાર્બોનેટેડ સોડા. ડાયટમાં કેલ્શિયમનો સમાવેશ કરો જેમ કે, દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનો જે દાંતને તંદુરસ્ત રાખવામાં મદદ કરે છે. બાળકોના દાંત મજબૂત રાખવા માટે તેમને દૂધ આપવું જ જોઈએ. કેટલીક આદતોને સુધારીને પણ એનેમલને ઘસારો લાગવાથી બચાવી શકાય છે. અમુક લોકો ગુસ્સામાં દાંતને કચડી લે છે, જેની સીધી અસર દાંતના દંતવલ્ક પર પડે છે. આનાથી દાંત નબળા પડે છે.

રુટિન લાઈફની અમુક આદતો જેમ કે, ધૂમ્રપાન અને તમાકુ દાંતના રંગને અસર કરે છે. ઘણા લોકો દાંતની પીળાશ દૂર કરવા માટે જુદા-જુદા પ્રકારની દવાઓ અને ટૂથપેસ્ટનો ઉપયોગ કરે છે પરંતુ, નિષ્ણાતો કહે છે કે, મોટાભાગની ટૂથપેસ્ટ રસાયણોથી બનેલી હોય છે. તે દાંત અને પેઢા માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.

આ છે દાંતની રચના, સુરક્ષા કવચ અને કેવિટીની વસ્તુઓ, હવે આપણે વિશ્વમાં બનનારા નકલી દાંત વિશે જાણીએ.

મેક્સિકોમાં વરુના દાંત અને દાઢમાંથી નકલી દાંત બનતા
આશરે 5,000 વર્ષ પહેલાં મેક્સિકોમાં વરુના દાંત અને દાઢમાંથી નકલી દાંત બનાવવામાં આવતા હતા. અહીંની સભ્યતામાં પ્રાણીઓના દાંતમાંથી નકલી જડબાં બનાવવામાં આવ્યાં હતાં. પ્રાચીન ઇટાલીના ઇટ્રુસ્કેન્સ 2,500 વર્ષ પહેલાં નકલી જડબાં રોપવા માટે સોનાના તાર અને માનવ અથવા પ્રાણીઓના દાંતનો ઉપયોગ કરતા હતા.

16મી સદીમાં જાપાનનાં લોકો પણ પહેલાં દાંત બનાવવા માટે લાકડાનાં ખાંચામાં મીણનો ઉપયોગ કરતા હતા અને નકલી જડબા બનાવતા હતા પરંતુ, 1774માં ફ્રેન્ચમેન એલેક્સિસ ડુચાટોએ પહેલું સિરામિક મોલ્ડ બનાવ્યું હતું. વર્ષ 1820માં ‘ક્લાઉડિયસ એશ’ નામનાં ઝવેરીએ 18 કેરેટની સોનાની પ્લેટ પર સિરામિકનો ઉપયોગ કરીને નકલી જડબાં બનાવ્યાં હતાં.

દરેક સમયમાં દાંતોની સારસંભાળ માટે લોકોએ જુદી-જુદી રીતો અપનાવી, ચાલો હવે વાત કરીએ નકલી મોર્ડન દાંતોના ચલણની.
જો કે, 20મી શતાબ્દીમાં એક્રેલિક(કાંચ જેવી દેખાતી ધાતુ) અને રબરને નકલી દાંતો બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું હતું. આધુનિક ડેન્ટર્સ એક્રેલિક ધાતુ અને સિરામિક મિશ્રણમાંથી બનાવવામાં આવે છે. લગભગ અડધી સદી પહેલાં સુધી ડેન્ટર્સ કુદરતી રબર અને પોર્સેલિનમાંથી બનાવવામાં આવતા હતાં.

પથ્થરના દાંતની પણ યોગ્ય કાળજી રાખવી ખૂબ જરૂરી છે
પથ્થરના દાંતની પણ યોગ્ય કાળજી રાખવી ખૂબ જરૂરી છે

પોર્સેલિનમાંથી બનેલા દાંતને પથ્થરના દાંત કહે છે. તેની મજબૂતાઈ માટે વાઈટેલિયમ, સોનાની મિશ્રધાતુ અને સિરામિકનો ઉપયોગ થાય છે. તે જ સમયે, જડબાનું ઢીલું થવું એટલે કે પેશીઓમાં ખોરાક ફસાઈ જાય અને સડવાનું શરૂ કરે છે. જેના કારણે ડેન્ચર્સ પહેરવાથી મોઢામાંથી વાસ આવે છે. ટિશ્યુમાં ડેન્ટર્સનો સતત ડંખ વાગવાથી મોઢાના કેન્સરનું જોખમ વધી જાય છે.

બાળકો હોય કે વૃદ્ધ દાંતની તકલીફ દરેકને હોય છે. બાળકોને ટિથ કેરિજ અને વૃદ્ધોના પેઢામાં સોજો, રક્તસ્રાવ, પસની સમસ્યા થઈ શકે છે. સૌ પ્રથમ બાળક અને વૃદ્ધોનાં દાંત વચ્ચેનો તફાવત જાણવો જરૂરી છે.

દૂધના દાંત અને કાયમી દાંત વચ્ચેનો તફાવત સમજો
બાળકોમાં 20 દાંતનો સેટ હોય છે કારણ કે, બાળકોનાં મોઢામાં જગ્યા ઓછી હોય છે, જેમ-જેમ બાળકો મોટા થાય છે તેમ-તેમ તેમનાં દાંત એક પછી એક બહાર આવે છે. બાળકમાં જે દાંત સૌથી પહેલા આવે છે, તેને ‘દૂધના દાંત’ કહેવામાં આવે છે. કાયમી દાંત તૂટ્યા પછી જ આવે છે.

જાણો કેમ દૂધના દાંત તૂટી જાય છે અને સમસ્યા શું છે?
દૂધના દાંત 5-7 વર્ષની ઉંમરે તૂટવા લાગે છે અને 12 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં તૂટી જાય છે અને નવા દાંત બહાર આવે છે. ચાર વર્ષના બાળકો જડબાનાં હાડકાં વધે છે. 5-12 વર્ષના બાળકોમાં દૂધના દાંત તૂટી જાય છે અને નવા દાંત આવે છે.

‘ડહાપણદાઢ’ ને ડહાપણ સાથે શું લેવાદેવા?
વાસ્તવમાં ‘ડહાપણદાઢ’ને બુદ્ધિ સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. આ તો માત્ર એક દંતકથા છે. ખરેખર તો 17-25 વર્ષની ઉંમરની વચ્ચે ‘ડહાપણદાઢ’ નીકળે છે. તેને ‘ત્રીજી દાઢ’ પણ કહેવામાં આવે છે. તે જડબામાં સૌથી છેલ્લે આવે છે. ઘણી વખત ત્રાંસી બહાર આવવાને કારણે તેનું ચેપ લાગવાનું જોખમ વધી જાય છે કારણ કે, આ દાંતની સાફ-સફાઈ કરવી ખૂબ જ અઘરી છે.

આ દાંતની વાત છે, હવે તેને પોલિશ કરવાની વાત કરીએ. અમે આગળ વધીએ તે પહેલાં, અમે તમને બે કિસ્સાઓ શીખવવા માગીએ છીએ. દાંતને પોલિશ કરવાની સાથે-સાથે માદક અને હાનિકારક ટૂથપેસ્ટ પણ બજારમાં હાજર છે. આ મંજનો તમાકુ અને લાલ માટીમાંથી બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.

નશીલું દંતમંજન મળી આવ્યું
26 ફેબ્રુઆરી, 2015નાં રોજ રાજસ્થાન પોલીસે 4,000 કિલો નશીલું દંતમંજન મળી આવ્યું હતું અને ત્રણ લોકોની અટકાયત કરી હતી. મોટાભાગની કામ કરતી મહિલાઓ થાકને દૂર કરવા માટે આ મંજનનો ઉપયોગ કરે છે. આ કારણોસર બજારમાં 100 ગ્રામ તમાકુયુક્ત મંજન 20 રૂપિયા સુધીના ભાવે વેચાય છે. જ્યારે તેની કિંમત 5 રૂપિયાથી પણ ઓછી આવે છે. ઘરોને રંગવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી લાલ માટી અને તમાકુનું ઉત્તર ભારતમાં એક વિશાળ બજાર છે.

બસ અને ટ્રેનમાં વેચાતા સસ્તા દંતમંજનથી દૂર રહો, હિપેટાઇટિસ-એઇડ્સનું જોખમ
રસ્તાઓ પર બેઠેલા ઊંટવૈદ્ય પાસેથી દાંતની સારવાર સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી છે. દાંતનાં મેલાંઘેલાં સાધનો ચેપનું કારણ બને છે. આ કારણે હિપેટાઇટિસ, એઇડ્સ જેવી બીમારીઓનો ખતરો રહે છે. બસો અને ટ્રેનોમાં મંજન વેચનારાઓથી પણ સાવચેત રહો. ઊંટવૈધ દાંતનો દુખાવો, દાઢનો દુખાવો તેમના મંજન દ્વારા મટાડવાનો દાવો કરે છે, જ્યારે સત્ય એ છે કે, મંજનમાં સ્ટેરોઇડ્સ, એલ્યુમ, તમાકુ, ઘણા પ્રકારના રસાયણો હોય છે. તે થોડા સમય માટે રાહત આપે છે, પરંતુ પાછળથી પેઢા બગડી જાય છે.

ઘરમાં કોલસા અને રાખથી દાંત માંજવાનો અર્થ બીમારીને આમંત્રણ આપવું.
રાખ અને કોલસા દ્વારા લોકો દાંતને ચમકદાર બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. જ્યારે આ ખોટી રીત છે. દિલ્હીના એક ડેન્ટિસ્ટ ડૉક્ટર રવિન્દરનું કહેવું છે કે, ‘આવા પ્રયોગો દાંત, પેઢા અને સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી છે. આ વસ્તુઓથી અંતર સારું છે. કોઈપણ ગાઈડલાઈન વગર બનાવેલા ડેન્ટલ યુરિનનો ઉપયોગ કરવાથી દાંતના એનેમલ લેયર ઘસાય છે, જેનાથી સંવેદનશીલતા વધે છે.’ એક્સપર્ટની સલાહ પર જ ટૂથપેસ્ટ બનાવો. આ ગ્રાફિકમાં ડૉક્ટરની સલાહ આપવામાં આવી છે.

આયુર્વેદમાં મહર્ષિ વાગ્ભટનાં અષ્ટાંગ હૃદયમમાં દાતણનો ઉલ્લેખ કરતાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘કડવા સ્વાદવાળા દાતણથી વધુ સારું બીજું કશું નથી, જેમાં લીમડો, બાવળ, અર્જુન, કેરી, જામફળ, જામુન, મહુડો, કરંજ, વડ, અપામર્ગ, બોર, શીશમ, વાંસનો સમાવેશ થાય છે.

દરેક ઋતુમાં આ 12 વૃક્ષનાં દાંતણનો ઉપયોગ કરી શકાય છે
સામાન્ય રીતે આપણે વડીલો પાસેથી સાંભળીએ છીએ કે, ‘જૂના જમાનામાં લોકો દાંતને બ્રશ-પેસ્ટથી નહીં પણ દાતણથી સાફ કરતા હતા. તેના દાંતમાં કોઈ સંવેદનશીલતા નહોતી, પીળાશની કે શ્વાસની દુર્ગંધની સમસ્યા પણ નહોતી.’

બજારમાં હજારો પ્રકારની ટૂથપેસ્ટ હાજર છે પરંતુ, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે, પહેલાનાં લોકો પાસે કઈ-કઈ જાતની ટૂથપેસ્ટ હતી?
ઇજિપ્ત: 7 હજાર વર્ષ પહેલાં મીઠું, ફુદીના, મરચાંમાંથી બનાવવામાં આવી હતી ટૂથપેસ્ટ લગભગ 7000 વર્ષ પહેલા ઈજિપ્તમાં ટૂથપેસ્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, જે મીઠું, ફુદીનો, આઈરિસ ફૂલ અને મરીના મિશ્રણથી બનાવવામાં આવતી હતી.

ભારત અને ચીન: ઘોડાના ખૂંધ અને ઇંડાના પટલમાંથી ટૂથપેસ્ટ બનાવવામાં આવી હતી. ટૂથપેસ્ટનો ઉપયોગ લગભગ 2500 વર્ષ પહેલાં પહેલી વાર ભારત અને ચીનમાં કરવામાં આવ્યો હતો. આ લોકો ઘોડાના ખૂંટા અને ઈંડાના પટલ સળગાવીને પેસ્ટ બનાવતા હતા. ચીનના લોકો તેમાં ટેસ્ટ લાવવા માટે ફુદીના અને મીઠાનો ઉપયોગ કરતા હતાં.

રોમ અને ગ્રીક: હાડકાં અને ગોકળગાય ટૂથપેસ્ટ બનાવવા માટે વપરાય છે. ગ્રીસ અને રોમમાં ગોકળગાયના પાવડરની ટૂથપેસ્ટ બનાવીને દાંત સાફ કરતા હતા. ટૂથપેસ્ટમાં સ્વાદ ઉમેરવા માટે તેઓ કોલસા અને ઝાડની છાલનો ઉપયોગ કરતા હતા.

ઇંગ્લેન્ડ: સોપારીથી દાંત સાફ કરવાનો ટ્રેન્ડ હતો
ઇંગ્લેન્ડમાં લોકો વર્ષ 1800માં સોપારીથી દાંત સાફ કરતા હતા અને વર્ષ 1860માં કોલસાથી દાંત સાફ કરવા લાગ્યા હતા. વર્ષ 1873માં કોલગેટે ઘડામાં ટૂથપેસ્ટનું વેચાણ શરૂ કર્યું હતું જેમાં લોકો બ્રશ બોળીને દાંત સાફ કરતા હતા. વર્ષ 1872માં કોલગેટ ટૂથપેસ્ટને નળીના સ્વરૂપમાં લાવ્યું હતું.

જાપાનમાં કોલગેટ પર પ્રતિબંધ
જાપાને 19 ઓક્ટોબર, 2015ના રોજ કોલગેટ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ત્યારે તેમાં પ્રાણીઓના હાડકાંનો ભૂક્કો મિશ્રણ કરવાની વાત ચર્ચામાં આવી હતી.

નમક ટૂથપેસ્ટ દાંતને નબળા બનાવે છે, મજબૂત નહીં
નમક મોઢાનાં PH સ્તરને નિયંત્રિત કરે છે પરંતુ, તેનો વધુ પડતો ઉપયોગ સ્વાસ્થ્ય માટે યોગ્ય નથી. ઘણી કંપનીઓ દાવો કરે છે કે, તેમની ટૂથપેસ્ટમાં નમક છે, જે દાંત માટે સારું છે પરંતુ, વધુ પડતું સોડિયમ ફૂડ દાંત માટે હાનિકારક છે.

દાંત માટે કઈ ટૂથપેસ્ટ સારી છે?
બજારમાં ઘણા પ્રકારની ટૂથપેસ્ટ ઉપલબ્ધ છે, કેટલીક એન્ટી પ્લેક, કેટલીક વ્હાઇટનિંગ, કેટલીક સંવેદનશીલતા માટે, અમુક પેઢાની સમસ્યા અને ફ્લોરાઇડ ટૂથપેસ્ટ. જરૂરિયાત મુજબ ટૂથપેસ્ટનો ઉપયોગ કરો.

ટૂથપેસ્ટની માત્રા કેટલી હોવી જોઈએ?
ટૂથપેસ્ટનો ઉપયોગ ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં કરવો જોઈએ અથવા કહો કે વટાણાના દાણા જેટલી ટૂથપેસ્ટ લગાવીને દાંત સાફ કરવા જોઈએ.

જાદુ ચારકોલમાં છે
ચારકોલ પીળાશ અને દાંતના ડાઘ દૂર કરે છે. તે દાંતને સફેદ કરવાના પાવડર અને લવંડર રોઝ ટૂથપેસ્ટનો એક મહાન કોમ્બો પેક છે. તે પેકમાં જોવા મળતા દાંતને સફેદ કરવાનાં પાવડરમાં એન્ટી-બેક્ટેરિયલ અને એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ગુણ હોય છે, જે પેઢાને સ્વસ્થ રાખે છે. તે શુદ્ધ વાંસના ચારકોલ અને કુદરતી અર્કમાંથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં લવિંગનું ઓઈલ અને હિમાલયન પિંક સોલ્ટ પણ છે, જેમાં ૮૪ મિનરલ્સ છે.