• Gujarati News
  • Dvb original
  • Not Sugar This Thing Is The Biggest Cause Of Diabetes, Dr. Tiwen Marwah Explained Why Gujarat Became An AP Center

વર્લ્ડ ડાયાબિટીસ ડે EXCLUSIVE:ખાંડ નહીં, સ્ટ્રેસ છે ડાયાબિટીસનું સૌથી મોટું કારણ, ડૉ. તિવેન મરવાહે સમજાવ્યું-ગુજરાત કેમ આ બીમારીનું એપી સેન્ટર બન્યું

18 દિવસ પહેલા

ગુજરાતમાં ડાયાબિટીસનું સૌથી મોટું કારણ ખાંડ નહીં પણ સ્ટ્રેસ છે. આ ચોંકાવનારી વાત કરી છે, જાણીતા ડાયાબિટોલૉજિસ્ટ અને એન્ડોક્રાઈનોલૉજિસ્ટ ડૉ. તિવેન મરવાહે. વર્લ્ડ ડાયાબિટીસ ડે નિમિત્તે દિવ્ય ભાસ્કરે ડૉ. તિવેન મરવાહ સાથે એક્સક્લૂઝિવ ઈન્ટરવ્યૂ કર્યો. આ ઈન્ટરવ્યૂમાં ડૉ. મરવાહે તેમના 25 વર્ષના કરિઅર અને અનુભવને આધારે ડાયાબિટીસ વિશે A TO Z સમજ આપી.

ગુજરાત ડાયાબિટીસનું એપી સેન્ટર
ડૉ. મરવાહના મતે ડાયાબિટીસ જેટ ગતિએ દુનિયાને ભરડો લઈ રહ્યો છે. એકલા ભારતમાં જ ડાયાબિટીસના દર્દીઓની સંખ્યા 6થી 7 કરોડ જેટલી છે. એમાંય ગુજરાત તો આ રાજરોગ કે મહારોગનું હબ બની ચૂક્યું છે. ગુજરાતમાં અંદાજે 11થી 12 ટકા લોકો ડાયાબિટીસનો શિકાર બન્યા છે. સંખ્યાની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો લગભગ 60 લાખ કે તેથી વધુ ગુજરાતીઓ ડાયાબિટીસથી પીડાઈ રહ્યા છે.

50% ગુજરાતી બીમારીથી અજાણ
આ વાત ભલે ગળે ના ઉતરે પણ હકીકત છે. 25 વર્ષની પ્રેક્ટિસના અનુભવના આધારે ડૉ. મરવાહ કહે છે કે, દરેક બીજા દર્દીને ખબર નથી કે તેને ડાયાબિટીસ છે. અનાયાસે જ્યારે રિપોર્ટ કરવાનો થાય ત્યારે જ તેમને આ બીમારી વિશે ખબર પડે છે. આ અજાણતાનું સૌથી મોટું કારણ જાગૃતિનો અભાવ છે. કારણ કે, આપણે યોગ્ય સમયે ટેસ્ટ કરાવતા નથી.

ડાયાબિટીસ થવાના મુખ્ય 5 કારણ
ડાયાબિટીસ થવાનું એક કારણ જિનેટિક એટલે કે આનુવંશિક છે એ સૌ કોઈ જાણે છે. આ સિવાય ડૉ. મરવાહ આ બીમારી માટેના પાંચ કારણ બતાવે છે. આ પાંચ કારણોમાં ડાયેટ, એક્સર્સાઈઝ, સ્ટ્રેસ, પોલ્યુશન અને લેક ઓફ અવેરનેસ છે. આ પાંચ કારણો જ મૂળભૂત રીતે ડાયાબિટીસ માટે જવાબદાર હોવાનું તેઓ કહે છે.

મેન્ટલ સ્ટ્રેસ ખાંડથી પણ વધુ ખતરનાક
પોતાના અનુભવના આધારે ડૉ. મરવાહ આ વાત સમજાવે છે. તેઓ કહે છે કે, તેમની દૃષ્ટિએ ડાયાબિટીસનું સૌથી મોટું કારણ મેન્ટલ સ્ટ્રેસ છે. સમયની સાથે લોકોમાં સ્ટ્રેસનું પ્રમાણ ખુબ જ વધ્યું છે. આ સ્ટ્રેસ શરીરના મેટાબોલિઝમને ખોરવી રહ્યો છે અને વિપરીત અસર કરી રહ્યો છે. આ વાતને સમજાવતા તેઓ કહે છે કે, એક ગુલાબજાંબુ ખાવા કરતાં એક વખત ગુસ્સો કરવો વધુ જોખમી છે.

મોબાઈલ, ટેક્નોલોજી પણ જવાબદાર
ડૉ. મરવાહના મતે ટેક્નોલોજીએ માણસની લાઈફ સ્ટાઈલ ધરમૂળથી બદલાવી નાખી છે. શારીરિક શ્રમ બિલકુલ રહ્યો નથી જેની સામે સ્ક્રીન ટાઈમ ખુબ જ વધી ગયો છે. આ સ્થિતિમાં માણસ સાવ બેઠાડું અને આળસુ પ્રકૃત્તિનો થઈ ગયો છે. સરવાળે આ જ કારણ ડાયાબિટીસને નોતરે છે.

કેલરી કન્ઝમ્પ્શનમાં નોંધપાત્ર વધારો
ડૉ. મરવાહ આને વિસ્તારથી સમજાવે છે. તેઓ કહે છે કે, આજે ચિંતા 'માલ ન્યૂટ્રિશન'ની નહીં પરંતું 'મોલ ન્યૂટ્રિશન'ની છે. કારણ કે 20 વર્ષ પહેલાની તુલનાએ આજે દૈનિક કેલરી કન્ઝમ્પ્શન 200થી 300 કેલરી વધી ગયું છે. જેની સામે કેલરીનો વપરાશ 100 કેલરી ઘટી ગયો છે. આ જ કારણથી સ્થૂળતા આવી છે જે ડાયાબિટીસને નોતરે છે.

ડાયાબિટીસ મટી શકે છે?
ડાયાબિટીસના મુખ્ય બે પ્રકાર છે એક ટાઈપ-1 અને બીજો ટાઈપ-2. સરળ રીતે સમજીએ તો ટાઈપ વન એટલે બાળકોમાં થતો ડાયાબિટીસ અને ટાઈપ-2 એટલે મોટી ઉંમરના વ્યક્તિને થતો ડાયાબિટીસ. ટાઈપ-1માં શરીરમાં ઈન્સ્યૂલીન બનવાનું સાવ બંધ થઈ જાય છે અને ટાઈપ-2માં ઈન્સ્યૂલીન બનવાની માત્રા ઘટી જાય છે. ડૉ. મરવાહના મતે ટાઈપ-1 ડાયાબિટીસ સંપૂર્ણ રીતે મટી શકતો નથી પણ ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસને મટાડી શકાય છે.

કરિઅરનો એક્સ્ટ્રીમ અને શૉકિંગ કેસ
ડૉ. મરવાહ અમદાવાદની એક યુવતીનું દૃષ્ટાંત આપે છે. આ યુવતીને નાનપણથી ટાઈપ-1 ડાયાબિટીસ હતી અને તે ઈન્સ્યૂલીન લેતી હતી. જો કે લગ્ન સમયે યુવતી અને તેના પરિવારે આ બીમારીને છૂપાવી હતી. લગ્નના બે દિવસ દરમિયાન યુવતીએ ઈન્સ્યૂલીન લીધું ન હતું. જેને કારણે સાસરે ગયાના બીજા જ દિવસે તે બેભાન થઈ ગઈ હતી. લગ્નના બીજા જ દિવસે બેભાન થઈ જતાં સૌને એક જ શંકા હતી કે, કદાચ તેણે પોઈઝન લીધું હશે. આ યુવતીને તાત્કાલીક વી. એસ. હૉસ્પિટલ લાવવામાં આવી સ્થિતિ એટલી ખરાબ થઈ ગઈ હતી કે તેને બચાવી શકાઈ ન હતી. થોડી વારમાં જ પિયર પક્ષના સભ્યો આવ્યા તેના હાથમાં ઈન્સ્યૂલીનની બોટલ હતી. ત્યારે ખબર પડી કે, ઈન્સ્યૂલીન ના લેવાને કારણે તે કોમામાં જતી રહી હતી. જો તેણે ઈન્સ્યૂલીન લીધું હોત તો આજે પણ નોર્મલ જિંદગી જીવતી હોત અને ડિલીવરી સમયે પણ કોઈ જ કોમ્પ્લીકેશન ના થયા હોત. આ યુવતી ગુજરાતના એક જાણીતા રાજકીય નેતાની સંબંધી હતી.

સંપૂર્ણ ક્યોર થયો હોય એવો કેસ
આ માટે ડૉ. મરવાહ એક IT પ્રોફેશનલના કેસની વાત કરે છે. આ યુવકને 30 વર્ષની ઉંમરે થાક લાગતો હતો અને વારંવાર યૂરિનલ જવું પડતું હતું. વજન 115 કિલો, બિઝી લાઈફ સ્ટાઈલ, રાતના ઉજાગરા, ખાવાપીવાના શોખીન, નવા નવા લગ્ન અને 300થી 600 ડાયાબિટીસ. કરિઅર તેમની સામે આવીને ઉભી રહી ગઈ. પણ તેમનું જમા પાસું એ હતું કે તે સાંભળવા તૈયાર હતા. એડમિટ થવાનું કહ્યું તો થઈ ગયા અને ઈન્સ્યૂલીન ટ્રીટમેન્ટ શરૂ થઈ. ડાયાબિટીસ કાબૂમાં આવતાં ચાર દિવસમાં તેને રજા આપવામાં આવી. સલાહ મુજબ તેઓ ઈન્સ્યૂલીન અને દવાઓ લેતાં રહ્યા અને ગંભીરતા સમજીને લાઈફ સ્ટાઈલ બદલી. ધીમે ધીમે ઈન્સ્યૂલીન જ નહીં દવાઓ પણ બંધ થઈ ગઈ. આજે તેમણે 30 કિલો વજન ઉતારી દીધું છે અને કોઈપણ જાતની દવાઓ વગર નોર્મલ જિંદગી જીવે છે.

ડાયાબિટીસના દર્દી ગળ્યું ખાઈ શકે?
ડૉ. મરવાહ કહે છે કે, ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ચોક્કસ ગળી વસ્તુઓ ખાઈ શકે, પણ કન્ડિશન અપ્લાય. તેઓ કહે છે કે, આજે તેઓ તેમના દર્દીને કેરીની સિઝનમાં નિયત પ્રમાણમાં પાકી કેરી ખાવાનું પણ કહે છે. તેઓ કહે છે કે, તહેવારોમાં કે કોઈ દિવસ થોડું ઘણું ગળ્યું ખાવાથી કોઈ તકલીફ થતી નથી. પણ જ્યારે અત્તિ થઈ જાય છે ત્યારે ચોક્કસ તકલીફ થાય છે.

નમકીન, જંક ફૂડ કરતાં આઈસક્રીમ સારો
તેઓ કહે છે કે, ખાંડ ચોક્કસ રીતે ડાયાબિટીસનું એક કારણ છે. પણ આથી ખતરનાક તૈલી પદાર્થો છે. વધુ પડતું તળેલું અને મીઠાવાળું ખાવાથી ડાયાબિટીસનું જોખમ અનેક ગણું વધી જાય છે. ડૉ. મરવાહ કહે છે કે, નમકીન કે જંક ફૂડ ખાવા કરતાં આઈસ્ક્રીમ ખાવો વધુ સારો છે. તેઓ કહે છે કે, ભજિયાં, ગોટા અને સમોસાં આ પ્રકારના ફૂડ ડાયાબિટીસને નોતરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. સાથે સાથે બ્લ્ડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ અને હૃદયની બીમારીઓને આમંત્રણ આપે છે.

ફ્રૂટ્સ ખાવાથી ડાયાબિટીસ થાય?
ડૉ. મરવાહ કહે છે કે, આ એક માન્યતા છે. ફ્રૂટ્સ ખાવાથી ડાયાબિટીસ થાય એ વાત તદ્દન ખોટી છે. તેમનું કહેવું છે કે, ફ્રૂટ્સમાં સુગરનો નેચરલ સોર્સ છે, સાથે સાથે વિટામીન એને મિનરલ્સથી ભરપૂર છે. જે શરીરના અન્ય ફંક્શનમાં ખુબ જ મદદરૂપ થાય છે. તેઓ કહે છે કે, શક્ય હોય તો ફ્રૂટ જ્યૂસ પીવાને બદલે ફ્રૂટને ખાવાનું રાખવું જોઈએ. તેઓ કહે છે કે, પેક્ડ ફ્રૂટ જ્યૂસ તો ક્યારેય પીવા ના જોઈએ.

ડાયાબિટીસ અંગે લેટેસ્ટ રિસર્ચ શું ચાલે છે?
ડૉ. મરવાહના મતે મેડિકલ સાયન્સમાં અત્યારે ડાયાબિટીસ અને કેન્સરના ક્ષેત્રમાં સૌથી વધુ રિસર્ચ થઈ રહ્યા છે. ખાસ કરીને ડાયાબિટીસમાં અત્યારે પેનક્રિયાઝ ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશનની દિશામાં રિસર્ચ ચાલી રહ્યું છે, જે હાલ દુરંદેશી લાગી રહ્યું છે. આ સિવાય ઈન્સ્યૂલીન પમ્પ, અત્યારે આ પમ્પ ઓપન લૂપ સિસ્ટમ છે, થોડા સમયમાં કલોઝ લૂપ સિસ્ટમ પણ આવી જશે. જેમાં ઓટોમેટિક રીતે સુગર લેવલ ચેક થઈ જશે અને સીધો કમાન્ડ ઈન્સ્યૂલીન પમ્પને મળશે. એટલે કે શરીરમાં જે કામ પેનક્રિયાઝ કરે છે એ જ કામ ઈન્સ્યૂલીન પમ્પ કે આર્ટિફિશિયલ પેનક્રિયાઝ કરશે. આજથી 15-20 વર્ષ પહેલાં ડાયાબિટીસ માટે જે 4-5 ગણી ગાઠી દવાઓ આવતી હતી જેને બદલે સંશોધનોના પરિણામે ઘણી બધી દવાઓ ઉપલબ્ધ છે. આ જ કારણ છે કે, 15-20 વર્ષ પહેલા માંડ 10થી 15 ટકા લોકોનો ડાયાબિટીસ કાબૂમાં રાખી શકતો હતો તેને બદલે આજે 60 ટકાથી વધુ લોકોનો ડાયાબિટીસ કન્ટ્રોલમાં રાખી શકાય છે.