તમારા શહેરના લેટેસ્ટ સમાચાર અને ફ્રી ઈ-પેપર મેળવો

ડાઉનલોડ કરો
  • Gujarati News
  • Dvb original
  • Left Parental Support In Childhood, Started Working At The Age Of 8, Distributed Newspapers; After Becoming A Captain In The Army, He Now Gives Motivational Speeches Around The World

ખુદ્દારીની વાત:બાળપણમાં માતાપિતાનો સાથ છૂટ્યો, 8 વર્ષની વયમાં મજૂરી કરવા લાગ્યા, અખબાર વહેંચ્યા; પછી આર્મીમાં કેપ્ટન બન્યા, હવે દુનિયાભરમાં આપે છે મોટિવેશન સ્પીચ

નવી દિલ્હી3 મહિનો પહેલાલેખક: ઈન્દ્રભૂષણ મિશ્ર
  • કૉપી લિંક

કેપ્ટન રાકેશ વાલિયા, 6 વર્ષની વયમાં માતાપિતાનું મોત. 8 વર્ષની વયમાં મજૂરી. માથે છત નહીં, તન પર ઢંગના કપડા નહીં. કામ કરતા-કરતા જ્યાં થાકી જાય ત્યાં રાત પસાર કરી. એક પછી એક અનેક શહેર બદલ્યા, કામ બદલ્યા, લોકોનો ઠપકો ખાધો. પરંતુ હિંમત ન ગુમાવી. એકવાર જ્યારે સેનામાં ભરતી થવાનું સપનું સેવ્યું તો તેને આર્મી ઓફિસર બનીને પુરું કર્યુ. આજે ખુદ્દારીની વાતમાં વાંચો એ જ કેપ્ટન રાકેશ વાલિયાના સંઘર્ષ અને કામયાબીની દાસ્તાન...

રાકેશ પંજાબના એક સમૃદ્ધ પરિવારમાંથી આવે છે. 6 વર્ષની વય સુધી બધુ બરાબર ચાલી રહ્યું હતું, પરંતુ એક દિવસ માર્ગ અકસ્માતમાં તેમના માતાપિતાનું મોત થયું. એક જ ઝાટકે તેઓ અનાથ થઈ ગયા. થોડા દિવસ તેમના સંબંધીઓએ તેમને દેખરેખ કરી પણ પછી તેમને એકલા છોડી દીધા.

તસવીર એ સમયની છે જ્યારે રાકેશ વાલિયા માત્ર 6 વર્ષના હતા. એ દરમિયાન એક માર્ગ અકસ્માતમાં તેમના માતાપિતાનું મોત થયું હતું.
તસવીર એ સમયની છે જ્યારે રાકેશ વાલિયા માત્ર 6 વર્ષના હતા. એ દરમિયાન એક માર્ગ અકસ્માતમાં તેમના માતાપિતાનું મોત થયું હતું.

રાકેશ કહે છે કે ત્યારે મને અનાથનો મતલબ પણ ખ્યાલ નહોતો. હું તો એ પણ સમજી શકતો નહોતો કે મારી સાથે શું બની રહ્યું છે અને મારે શું કરવાનું છે. કોઈપણ રીતે ભૂખ મિટાવવાની હતી. રસ્તા પર નીકળ્યો તો એક કોન્ટ્રાક્ટરનો સાથ મળ્યો. હું તેમના માટે મજૂરી કરવા લાગ્યો. અખબાર નાખવા લાગ્યો. આ રીતે મારો એક-એક દિવસ પસાર થવા લાગ્યો. જ્યાં માત્ર આજની ચિંતા હતી, કાલનું શું થશે એની ન તો મને ખબર હતી કે એ વિચારવાનું સામર્થ્ય નહોતું.

હવે કંઈપણ થાય સેનામાં જ જવું છે
રાકેશ કહે છે કે 1971માં પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું, સેનાના જવાન તેના માટે તૈયારી કરી રહ્યા હતા. એ દરમિયાન તેમને દરેક જગ્યાએ ભારત માતાની જયના નારા સંભળાતા હતા. વર્દીમાં દોટ લગાવતા જવાન દેખાતા હતા. અખબાર પણ ત્યારે જવાનોના સમાચારો અને તસવીરોથી ભરપૂર જોવા મળતા. આ બધઉ રાકેશને પ્રેરણા આપતું હતું. ત્યારે તેમની વય 10 વર્ષ રહી હશે. તેઓ કહે છે કે પોતાની માતા તો સાથ છોડી ગઈ હવે મારા માટે જે પણ છે તે ભારત માતા જ છે. મેં નક્કી કર્યુ કે ભલે ગમે તે થાય મારે પણ સેનામાં સામેલ થવું છે. દેશની રક્ષા માટે લડવું છે પણ કઈ રીતે કરવું, શું કરવાનું, તેની સમજણ મને નહોતી.

આર્મીમાં પોતાના દોસ્તો સાથે કેપ્ટન રાકેશ વાલિયા. તેઓ 1981-82માં આર્મીમાં ભરતી થયા હતા.
આર્મીમાં પોતાના દોસ્તો સાથે કેપ્ટન રાકેશ વાલિયા. તેઓ 1981-82માં આર્મીમાં ભરતી થયા હતા.

મેં એક કેમ્પમાં જઈને જવાનો સાથે વાત કરી અને આર્મીમાં ભરતી થવા અંગે પૂછ્યું. ત્યારે મને જણાવાયું કે તમારે ધો. 10ની પરીક્ષા પાસ કરવાની રહેશે, ત્યારપછી તમે સેનામાં સામેલ થઈ શકો છો. રાકેશની પાસે પુસ્તકો ખરીદવાના પૈસા નહોતા કે ન તો અભ્યાસની વ્યવસ્થા, પરંતુ સેનામાં જવાની જીદ હતી તો ગમે તેમ કરીને ભણવાનું હતું. તેમણે મજૂરીની સાથે અભ્યાસ પણ શરૂ કર્યો. જ્યારે પણ રાત કે દિવસમાં તેમને સમય મળતો તો જૂના પુસ્તકો વેચતી દુકાન પર મોડી રાત સુધી રોકાઈને અભ્યાસ કરવા લાગ્યા. આ રીતે તેમણે ધો. 10ની પરીક્ષા પાસ કરી. તેના પછી રાકેશ એક રિક્રુટમેન્ટ કેમ્પમાં ભરતી માટે ગયા. ત્યાં તેમને ખ્યાલ આવ્યો કે જો તેઓ ગ્રેજ્યુએશન કરી લે તો તેમને સીધા ઓફિસર બનવાનો મોકો મળશે. જો અત્યારે સામેલ થશે તો સિપાહીની પોસ્ટ મળશે.

રાકેશ કહે છે કે મુશ્કેલીથી મેં ધો. 10ની પરીક્ષા પાસ કરી હતી. હવે ગ્રેજ્યુએશન મારાથી કઈ રીતે થશે? તેના વિશે મને આઈડિયા નથી અને અભ્યાસના પૈસા નથી. તેના પછી તેઓ મુંબઈ ચાલ્યા ગયા. ત્યાં થોડા દિવસ કામ કર્યા પછી દિલ્હી પરત આવી ગયા. તેઓ કહે છે કે હવે મનમાં એક જ સપનું હતું કે ગમે તેમ કરીને ગ્રેજ્યુએશન કરવું અને આર્મી ઓફિસર બનવું. દિવસ રાત હું તેના વિશે જ વિચારતો રહેતો હતો. આ રીતે વર્ષ વીતતા જતા હતા. રાકેશ નોકરીઓ બદલતા ગયા. 1981માં તેમણે આખરે ગ્રેજ્યુએશનની ડિગ્રી મેળવી લીધી.

લગભગ 10 વર્ષ સુધી સર્વિસ કર્યા પછી કેપ્ટન વાલિયાએ પત્નીની તબિયત ખરાબ હોવાના કારણે 1992માં રાજીનામું આપ્યું હતું.
લગભગ 10 વર્ષ સુધી સર્વિસ કર્યા પછી કેપ્ટન વાલિયાએ પત્નીની તબિયત ખરાબ હોવાના કારણે 1992માં રાજીનામું આપ્યું હતું.

સિલેક્શન ન થયું તો મનમાં થયું કે આત્મહત્યા કરી લઉં
રાકેશ કહે છે કે જ્યારે મેં ગ્રેજ્યુએશન કરી લીધું તો ખૂબ ખુશ થયો કે હવે તો આર્મી ઓફિસર બની જઈશ. હું એક કેમ્પમાં ગયો અને ત્યાં અધિકારીઓને કહ્યું કે મેં ગ્રેજ્યુએશન કરી લીધું છે. હવે મને યુનિફોર્મ આપી દો પરંતુ હજુ તો મંઝિલ ઘણી દૂર હતી. અધિકારીઓએ કહ્યું કે માત્ર ગ્રેજ્યુએશન કરવાથી નહીં ચાલે. તમારે યુપીએસસીની પરીક્ષા પણ પાસ કરવી પડશે.

ત્યારે રાકેશને યુપીએસસી વિશે કંઈ ખાસ જાણકારી નહોતી. તેમણે થોડી ઘણી જાણકારી મેળવી અને યુપીએસસી માટે અપ્લાઈ કરી દીધું. જો કે તેઓ ક્વોલિફાઈ ન કરી શક્યા. તેના પછી તેમણે તેના પછીના વર્ષે ફરી અપ્લાઈ કર્યુ અને એ વખતે તેઓ પાસ પણ થઈ ગયા. તેમને લાગ્યું કે હવે તો યુનિફોર્મ મળી જ જશે પણ હવે આગળ SSB ક્લિયર કરવાનો ટારગેટ મળી ગયો.

રાકેશનું નામ બેસ્ટ બિઝનેસ અને મોટિવેશનલ સ્પીકરમાં સામેલ છે. ભારતની બહાર પણ તેઓ સ્પીકર તરીકે જઈ ચૂક્યા છે
રાકેશનું નામ બેસ્ટ બિઝનેસ અને મોટિવેશનલ સ્પીકરમાં સામેલ છે. ભારતની બહાર પણ તેઓ સ્પીકર તરીકે જઈ ચૂક્યા છે

રાકેશ કહે છે કે ત્યારે ભોપાલમાં SSBની પરીક્ષા હતી. મોટી આશા સાથે હું દિલ્હીથી અહીં આવ્યો હતો. પરંતુ સફળતા ન મળી. મને ડિસક્વોલિફાઈ કરી દેવાયો. મારા માટે આ સૌથી મોટો સેટબેક હતો. મને લાગ્યું કે હવે તો જીવનમાં કંઈ રહ્યું નથી. ભોપાલ સ્ટેશને આવ્યા પછી મને વિચાર આ્યો કે ટ્રેન સામે કૂદીને આત્મહત્યા કરી લઉં પણ ત્યારે મનમાં વિચાર આવ્યો કે જીવ આપવો તો આસાન છે. જ્યારે હું આ મુશ્કેલીઓમાંથી નીકળીને અહીં સુધી પહોંચી શકું છું તો એક દિવસ આર્મી ઓફિસર પણ જરૂર બનીશ.

ત્રીજીવારમાં મળી સફળતા
તેના પછી તેમણે ફરીથી SSBની પરીક્ષા આપી. આ વખતે તેઓ પાસ થઈ ગયા. મેરિટ લિસ્ટમાં તેમનું નામ આવ્યું તો તેમને વિશ્વાસ ન આવ્યો. તેઓ કારોલબાગથી દોડતા જ યુપીએસસી કાર્યાલયે પહોંચ્યા. ત્યાં તેમને ખ્યાલ આવ્યો કે તેઓ સફળ થયા છે અને તેમને ટ્રેનિંગ માટે ચેન્નઈ જવાનું થશે.

રાકેશ કહે છે કે ટ્રેનિંગ માટે મારી પાસે પૈસા પણ નહોતા. બધો મારો સામાન વગેરે વેચીને જેમતેમ 700 રૂપિયા એકત્ર કર્યા. ત્યારે જઈને ટ્રેનિંગ પૂરી થઈ. ટ્રેનિંગ દરમિયાન તેમણે રનિંગથી લઈને શૂટિંગ સુધી સૌથી ઉત્તમ પ્રદર્શન કર્યુ હતું. રાકેશને ટ્રેનિંગ પછી ગોરખા રેજિમેન્ટમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા.

1992માં તેમના પત્ની બીમાર રહેવા લાગ્યા. રાકેશે દેખભાળ માટે તેમની સાથે રહેવું પડતું હતું. જ્યારે તબિયત વધુ ખરાબ થઈ અને ડ્યુટીમાં મુશ્કેલી થવા લાગી તો રાકેશે રાજીનામું આપી દીધું. તેઓ કેપ્ટન તરીકે આર્મીમાંથી વિદાય થયા. પત્નીની તબિયત સ્વસ્થ થયા પછી તેમણે એક પછી એક અનેક મોટી કંપનીઓમાં કામ કર્યુ. અત્યારે પણ તેઓ એક મલ્ટીનેશનલ કંપની સાથે જોડાયેલા છે.

તેમણે બ્રોકર ક્રેયોન્સ કેન સ્ટીલ કલર, શાહીન મસ્ટ ડાઈ સહિત ચાર પુસ્તકો પણ લખ્યા છે. અત્યારે તેઓ પોતાનું પાંચમું પુસ્તક લખી રહ્યા છે. ભારતની સાથે જ બીજા દેશોમાં પણ તેઓ લાઈફ કોચ અને મોટિવેશનલ સ્પીકર તરીકે જાય છે. યુવાનોને મોટિવેટ કરે છે. પોતાની વેબસાઈટ અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા પણ તેઓ યુવાનોને ગાઈડ કરવાનું કામ કરે છે.

રાકેશ કહે છે કે એકવાર સમય હાથમાંથી જતો રહે તો તે પાછો આવતો નથી. આથી યુવાનોએ સમયસર ભરપૂર કોશિશ કરવી જોઈએ અને ખુદને સફળ બનાવવા જોઈએ. જો હું આ મુશ્કેલ સ્થિતિઓમાંથી નીકળીને અહીં સુધી પહોંચી શકું છું તો પછી આજનો યુવાન કેમ ન પહોંચી શકે. બસ હિંમત ન હારવી જોઈએ. તેઓ પોતાના પુસ્તકોથી થનારી કમાણીને ખુદના માટે ઉપયોગમાં લેતા નથી પણ અનાથાલય અને વૃદ્ધાશ્રમમાં દાન કરી દે છે.