• Gujarati News
  • Dvb original
  • Gujarat's 5th Pass Artisan Made Saris From Pakistani 'applique Work', Employed 300 Women, Annual Turnover Of 20 Lakhs

આજની પોઝિટિવ સ્ટોરી:ગુજરાતના પાંચમું પાસ કારીગરે પાકિસ્તાની ‘એપ્લિક વર્ક’થી સાડીઓ બનાવી, 300 મહિલાઓને રોજગારી આપી, વર્ષે 20 લાખનું ટર્નઓવર

અમદાવાદ4 દિવસ પહેલાલેખક: હરીશ ચોક્સી
  • વિષ્ણુભાઈ સાડીઓથી માંડીને ગાલીચા, પડદા, ઓશીકાંનાં કવર, ચાદર જેવી વસ્તુઓ બનાવે છે
  • બોલિવૂડની અનેક અભિનેત્રીઓ વિષ્ણુભાઈએ તૈયાર કરેલી સાડીઓ પહેરી ચૂકી છે

કોરોનાના કેસ ઓછા થતાં હવે ધંધા-રોજગાર ફરી વાર પાટે ચઢી રહ્યા છે. એમાં ખાસ કરીને હાથ વણાટનો ગૃહઉદ્યોગ ધીમે ધીમે બેઠો થઈ રહ્યો છે, ત્યારે 1971માં પાકિસ્તાનથી ભારત આવેલા ગેનાજી સુથારના પુત્ર વિષ્ણુભાઈ સુથાર આજે તેમની કલામાં અવનવાં સંશોધન કરીને 22 ગામની 300થી વધુ મહિલાઓને ઘેરબેઠાં રોજગારી આપે છે. હાલમાં તેઓ પોતાના ઘરમાં જ સાડીઓથી માંડીને ગાલીચા, પડદા, ઓશીકાંનાં કવર, ચાદર જેવી વસ્તુઓ બનાવી રહ્યા છે. તેમના દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી સાડીઓ બોલિવૂડની અભિનેત્રીઓ પહેરી ચૂકી છે. તેઓ આ ધંધામાં વર્ષે 20 લાખ રૂપિયાથી વધુનું ટર્નઓવર કરી રહ્યા છે. લોકડાઉનના સમયગાળામાં તેમણે સૌથી મોટું ટર્નઓવર કર્યું હતું.

લોકડાઉનમાં બે લાખ રૂપિયાના માસ્ક વેચ્યાં
લોકડાઉનના સમયગાળામાં કામધંધા બંધ થઈ જતાં મોટી મુશ્કેલી સર્જાઈ હતી. આ સમયે વિષ્ણુભાઈએ માસ્ક બનાવવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેમની પાસે વધેલા કાપડમાંથી માસ્ક બનાવવા માટે મહિલાઓને કામ આપ્યું હતું. તેમણે તૈયાર કરાવેલાં માસ્કને ફેસબુક પર મૂકતાં જ સમગ્ર દેશમાંથી ડિમાન્ડ ઊભી થઈ હતી. એમાં તેમણે બે લાખ રૂપિયાથી વધુની કમાણી કરી હતી.

થરાદથી લઈને સાંતલપુર સુધીનાં 22 ગામોની લગભગ 300 જેટલી મહિલાઓને રોજગારી આપી છે.
થરાદથી લઈને સાંતલપુર સુધીનાં 22 ગામોની લગભગ 300 જેટલી મહિલાઓને રોજગારી આપી છે.

વર્ષમાં 20 લાખ રૂપિયાથી વધુનું ટર્નઓવર કર્યું
બીજી તરફ, તેમણે જે લોકો હાથલારી ચલાવતા હતા તેવા લોકોને પણ માસ્ક વેચવા માટે આપ્યાં હતાં, જેથી લારી ચલાવીને ગુજરાન ચલાવતા લોકોને રોજગારી મળી હતી. એ ઉપરાંત તેમને સાડી, ગાલીચા, પડદા, ઓશીકાંનાં કવર, ચાદર જેવી વસ્તુઓ બનાવવા માટેનો ઓર્ડર ગુજરાત સરકારના હસ્તકલા વિભાગ તરફથી મળ્યો હતો. એમાં તેમણે 20 લાખ રૂપિયાથી વધુનું ટર્નઓવર કર્યું હતું. હાલમાં તેમને આ વિભાગનું 32 લાખ રૂપિયાથી વધુનું કામ મળ્યું છે.

લાકડાંની પાટ પર હથોડી અને છીણીના ઉપયોગથી કાપડ કટ કરીને સાડી બનાવે છે.
લાકડાંની પાટ પર હથોડી અને છીણીના ઉપયોગથી કાપડ કટ કરીને સાડી બનાવે છે.

‘એપ્લિક વર્ક’ ભારતમાં માત્ર વિષ્ણુભાઈ પાસે જ છે
વિષ્ણુભાઈએ દિવ્યભાસ્કર સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે ગેનાજી સુથાર પાકિસ્તાનના નગરપારકરથી 1971માં પહેલાં રાજસ્થાનના બાડમેર અને પછી બનાસકાંઠા જિલ્લાના થરાદમાં આવીને વસ્યા હતા. પાકિસ્તાનથી એક એવી કારીગરી પણ સાથે લઈને આવ્યા, જેમાં તેમના પુત્ર વિષ્ણુભાઈ સુથારે પરિવર્તન લાવી પોતાની આ પારંપરિક કારીગરીને દેશભરમાં પ્રખ્યાત કરી છે. વિષ્ણુભાઈ સુથાર જણાવે છે કે “અમે જે કામ કરીએ છીએ એને ‘એપ્લિક વર્ક’ કહેવાય છે, જે પાકિસ્તાનમાં તો છે, પરંતુ સમગ્ર ભારતમાં ફક્ત અમારી પાસે જ છે. અમે ભારતમાં આવ્યા તેનાં 40 વર્ષ સુધી અને એ પહેલાંના સમયથી ગાલીચા, પડદા, ઓશીકાંનાં કવર, ચાદર વગેરે બનાવતા હતા.

સાડીનો ભાવ 5 હજારથી લઈને 50 હજાર સુધીનો છે.
સાડીનો ભાવ 5 હજારથી લઈને 50 હજાર સુધીનો છે.

પાકિસ્તાનમાં રહેતો વિષ્ણુભાઈનો પરિવાર આ કામ કરે છે
વિષ્ણુભાઈએ જણાવ્યું કે, જ્યારે 1971માં મારા પિતા ભારતમાં આવ્યાં ત્યારે તેઓ બીજા હજારો શરણાર્થીઓ સાથે બાડમેર જિલ્લાના બાખાસર ગામમાં બલવંતસિંહ ચૌહાણની જાગીરમાં રોકાયા હતાં. તે સમયે ઘણી એવી સંસ્થાઓ પાકિસ્તાનથી આવેલા શર્ણાર્થીઓમાંથી જે વિવિધ કામ, કારીગરી જાણતા હોય તેમને અલગ તારવીને કામ અપાતી હતી અને તેવી જ રીતે અમારા પિતાજીની પાસે આ ચાદર તથા પડદા બનાવવાની કારીગરી હતી. જેના દ્વારા તે સંસ્થાએ તેમને પોતાને ત્યાં કામ આપ્યું અને આમ ધીમે ધીમે આગળ જતા અમે થરાદમાં સ્થાયી થયા હતાં. અત્યારે પાકિસ્તાનમાં રહેતા તેમના માસા, મામા, ફોઈના ઘરના કારીગરો ફક્ત આ બધી જ ચીજ વસ્તુઓ બનાવે છે.

કારીગરે પાકિસ્તાની ‘એપ્લિક વર્ક’થી સાડીઓ બનાવી છે.
કારીગરે પાકિસ્તાની ‘એપ્લિક વર્ક’થી સાડીઓ બનાવી છે.

બનાસકાંઠાની 300 મહિલાને રોજગારી આપી
વિષ્ણુભાઈએ કહ્યું કે, જ્યારે હું મોટો થયો ત્યારે મેં મારા પિતા પાસે આ એપ્લિક વર્ક શીખ્યો, તેને મારી રીતે આગળ વધવાનું નક્કી કર્યું. આ કારણે જ આજથી 12 વર્ષ પહેલાં અમારી અત્યાર સુધીની બધી પેઢીમાંથી મેં સૌ પ્રથમ ચાદર, કવર સહિતની વસ્તુઓ બનાવવાની સાથે સાડી અને ડ્રેસ બનાવવાની શરૂઆત કરી હતી. તે પછી અમે ગુજરાત સરકારના વિવિધ કાર્યક્રમોમાં પ્રદર્શન કરવા લાગ્યા હતાં. થરાદથી લઈને સાંતલપુર સુધીના 22 ગામોની લગભગ 300 જેટલી મહિલાઓને તેમના દ્વારા બનાવવામાં આવેલી સાડી અને ડ્રેસ પર ડિઝાઇન બનાવવા માટે ટાંકા લેવાની મજૂરી આપી આ મહિલાઓને એક આજીવિકાની તક પુરી પાડવાની સાથે સાથે પોતાનું કામ પણ હળવું થાય તે રીતે મદદ પણ લે છે.

સાડીઓથી માંડીને ગાલીચા, પડદા, ઓશીકાંનાં કવર, ચાદર સહિતની વસ્તુઓ બનાવે છે.
સાડીઓથી માંડીને ગાલીચા, પડદા, ઓશીકાંનાં કવર, ચાદર સહિતની વસ્તુઓ બનાવે છે.

આ પ્રકારે પ્રોડક્ટને તૈયાર કરે છે
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, તેઓ પ્રોડક્ટ તૈયાર કરવા માટે કાપડ લાવીને તેના પર ડિઝાઇન છાપે છે. ત્યારબાદ લાકડાના પાટ પર હથોડી અને છીણીના ઉપયોગથી કટ કરે છે. આ કાપેલા કાપડના નીચે એક બીજું કાપડ મૂકીને ઉપરના કાપડને વાળીને ટાંકા લેવામાં આવે છે અને છેલ્લે તે તૈયાર થાય છે. ટાંકા લેવાની ટ્રેનિંગ વિષ્ણુભાઈ દ્વારા જે તે ગામની મહિલાઓને તેમના ઘરે જઈને જ આપવામાં આવે છે. વિષ્ણુભાઈ જણાવે છે કે, તેમની આ કારીગરીથી પ્રભાવિત થઈને સુનિલ દત્તના પુત્રી તથા સંજય દત્તના બહેન દિવ્યા દત્તે તેમને પોતાના ઘરે બોલાવી વિવિધ વસ્તુઓ બનાવડાવી હતી.

બોલિવૂડની અનેક અભિનેત્રીઓ વિષ્ણુભાઈએ તૈયાર કરેલી સાડીઓ પહેરી છે.
બોલિવૂડની અનેક અભિનેત્રીઓ વિષ્ણુભાઈએ તૈયાર કરેલી સાડીઓ પહેરી છે.

ડ્રેસનો ભાવ 2 હજારથી લઈને 5 હજાર રૂપિયા સુધીનો છે.
તેઓ કહે છે કે, કોરોનાના સમયમાં શરૂઆતમાં આજીવિકામાં અસર થઇ હતી. પરંતુ, ગુજરાત સરકારના એમ્પોરિયમ માટેના એકમ ગરવી ગુર્જરીનું પણ સારું એવું યોગદાન રહ્યું અને તે બંનેએ ખુબ સપોર્ટ કર્યો અને તે કપરા કાળમાં પણ અમારો જેટલો પણ માલ બન્યો તેટલો માલ તેમણે ખરીદી લીધો. વિષ્ણુભાઈ દ્વારા નિર્મિત સાડીનો ભાવ 5 હજારથી લઈને 50 હજાર રૂપિયા સુધીનો છે, જ્યારે ડ્રેસનો ભાવ 2 હજારથી લઈને 5 હજાર રૂપિયા સુધીનો છે. તેમણે પોતાનો એક ડ્રેસ રેડ મુવીના ડિઝાઇનરને આપ્યો હતો જે ફિલ્મની હિરોઈન ઇલિયાના ડી ક્રુઝે એક ગીતમાં પહેરેલો પણ દેખાય છે.

અન્ય સમાચારો પણ છે...