તમારા શહેરના લેટેસ્ટ સમાચાર અને ફ્રી ઈ-પેપર મેળવો

Install App
  • Gujarati News
  • Dvb original
  • Dragon Fruit Farming Success Story, Organic Natural Dragon Fruit, Dragon Fruit Health Benefits,Dragon Fruit Cultivation,Dragon Fruit Farming

Adsથી પરેશાન છો? Ads વગર સમાચાર વાંચવા ઈન્સ્ટોલ કરો દિવ્ય ભાસ્કર એપ

પ્રેરણાદાયક કહાનીઓ:વ્યવસાયથી ડોક્ટર, પણ ખેતી માટે જુસ્સો એવો કે વિયતનામમાં ખેડૂતના ઘરે રહીને ડ્રેગન ફ્રુટ વાવવાનું શરૂ કર્યું, 30 હજાર છોડ વાવ્યા, દર વર્ષે 1.5 કરોડ રૂપિયાની કમાણી

નવી દિલ્હી4 મહિનો પહેલાલેખક: ઈન્દ્રભૂષણ મિશ્ર
  • હાલ ડો. શ્રીનિવાસ 12 એકર જમીન પર ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કરી રહ્યા છે, લગભગ 30 હજાર પ્લાન્ટ્સ છે, 80 ટન સુધીનું પ્રોડક્શન કરે છે
  • ડો. શ્રીનિવાસ 200થી વધુ ખેડૂતોને ડ્રેગન ફ્રુટ વાવવાની ટ્રેનિંગ આપી રહ્યા છે, તે કહે છે કે એક એકર જમીનમાંથી ખેડૂત 5-8 લાખ રૂપિયા સુધી કમાઈ શકે છે

હૈદરાબાદના કુકટપલ્લીના રહેવાસી શ્રીનિવાસ રાવ માધવરામ વ્યવસાયે એક ડોક્ટર છે. દરરોજ સવારે 7 વાગ્યાથી બપોરે 12 વાગ્યા સુધી દર્દીઓની સારવાર કરે છે. ત્યારપછી તે નીકળી પડે છે. તેમના ખેતર તરફ. છેલ્લા ચાર વર્ષથી તે ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કરી રહ્યા છે. હાલ તેમને 12 એકર જમીન પર ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કરી છે. આનાથી વાર્ષિક 1.5 કરોડ રૂપિયાની કમાણી થઈ રહી છે. 200થઈ વધુ ખેડૂતોને તે મફતમાં ટ્રેનિંગ આપી રહ્યા છે.

જો કે, શ્રીનિવાસ આ બધું કમાણી માટે નથી કરી રહ્યા છે. તે કહે છે કે ખેતી તેમનો જુસ્સો છે, પેશન છે. 35 વર્ષના શ્રીનિવાસને 2009માં MBBS અને 2011માં MD કર્યું. ત્યારપછી એક કોલેજમાં આસિસટન્ટ પ્રોફેસર તરીકે તેમને કામ કર્યું. તેમને ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીથી ફેલોશીપ પણ મળી. હાલ એક હોસ્પિટલમાં જનરલ ફિઝીશીયન છે.

ડોક્ટર થઈને પણ ખેતી શા માટે? જ્યારે અમે તેમને સવાલ કર્યો તો શ્રીનિવાસને કહ્યું કે, અમારો પરિવાર પહેલાથી જ ખેતી સાથે જોડાયેલો છે, મારા દાદાજી ખેડૂત હતા, શાકભાજી વાવતા હતા. મારા પિતા તેમના કામમાં મદદ કરતા હતા, તે હૈદરાબાદના માર્કેટમાં શાકભાજી વેચવા જતા હતા. પછી તેમની નોકરી લાગી ગઈ તેમ છતા તે ખેતી સાથે પણ જોડાયેલા રહ્યા હતા. તેની અસર મારા ઉછેર પર પણ પડ્યો, એટલા માટે મારા મનમાં પણ ખેતી અંગે રસ જાગ્યો.

હું હંમેશા વિચારતો હતો કે ખેતી અંગે લોકોનો વિચાર બદલવો જોઈએ. ખેડૂતોને સમુદ્ધ કરવામાં આવે જેથી તેમને આત્મહત્યા જેવું પગલું ન ભરવું જોઈએ. અમારા તેલંગાણામાં મોટી સંખ્યામાં ખેડૂત આત્મહત્યા કરે છે. ડોક્ટર બન્યા પછી પણ હું ગામમાં જતો હતો, ખેડૂતોને મળતો હતો. મનમાં એક વાત હતી કે તેના માટે કંઈક કરવું છે. પણ એ નક્કી કરી શકતો ન હતો કે શરૂઆત કેવી અને કોણાથી કરવામાં આવે.

આજે ડો. શ્રીનિવાસ 12 એકર જમીન પર ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કરી રહ્યા છે. લગભગ 30 હજાર પ્લાન્ટ્સ છે. 80 ટન સુધીનું ઉત્પાદન તે કરે છે.
આજે ડો. શ્રીનિવાસ 12 એકર જમીન પર ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કરી રહ્યા છે. લગભગ 30 હજાર પ્લાન્ટ્સ છે. 80 ટન સુધીનું ઉત્પાદન તે કરે છે.

શ્રીનિવાસ કહે છે કે પહેલી વખત ડ્રેગન ફ્રુટ વર્ષ 2016માં જોવા મળ્યું. તેમના ભાઈ એક ફેમલી ફંક્શન માટે ડ્રેગન ફ્રુટ લઈને આવ્યા હતા. મને તે ફ્રુટ ગમ્યું અને મને તેના વિશે જાણવાની ઈચ્છા થઈ. પછી મેં તે અંગે રિસર્ચ કરવાનું શરૂ કર્યું કે, તે ક્યાં વેચાય છે, ક્યાંથી ઈમ્પોર્ટ કરવામાં આવે છે અને તેનું ફાર્મિંગ ક્યાંથી થાય છે.

રિસર્ચ પછી તેમને ખબર પડી કે તેની સેંકડો પ્રજાતિઓ હોય છે. પણ ભારતમાં ઓછા ખેડૂતો તેની ખેતી કરે છે. માત્ર બે પ્રકારના ડ્રેગન ફ્રુટ અહીંયા વાવવામાં આવે છે. ત્યારપછી તેમને મહારાષ્ટ્રના એક ખેડૂત પાસેથી 1000 ડ્રેગન ફ્રુટના છોડ ખરીદ્યા, પરંતુ તેમાંથી મોટાભાગના ખરાબ થઈ ગયા હતા.

કારણ એક જ હતું કે, તે પ્લાન્ટ ઈન્ડિયાના વાતાવરણમાં ન ઉગાડી શકાય. 70 થી 80 હજાર રૂપિયાનું નુકસાન થયું. થોડુક દુઃખ થયું, પણ પિતાજીએ હિંમત વધારતા કહ્યું કે, હવે પાછળ ફરીને જોવાનું નથી. ત્યારપછી શ્રીનિવાસે ગુજરાત, કોલકાતા સહિત ઘણા શહેરોની મુલાકાત કરી.

ત્યાંની નર્સરીઓમાં ગયા. હોર્ટિકલ્ચર સાથે જોડાયેલા લોકોને મળ્યા, એક્સપર્ટનું મંતવ્ય લીધું પણ કોઈ પણ આ ફળ વિશે વધારે જણાવી શક્યું ન હતું. બધા એવું જ કહેતા હતા કે આ ઈમ્પોર્ટેડ છે, તેની ખેતી ન થઈ શકે.

ડ્રેગન ફ્રુટને માર્ચથી જુલાઈ વચ્ચે ક્યારેક ક્યારેક વાવવામાં આવે છે. મેચ્યોર થયા પછી તે જુલાઈથી ઓક્ટોબર સુધી ફળ આપે છે. લગભગ એક વર્ષમાં પ્લાન્ટ તૈયાર થઈ જાય છે.
ડ્રેગન ફ્રુટને માર્ચથી જુલાઈ વચ્ચે ક્યારેક ક્યારેક વાવવામાં આવે છે. મેચ્યોર થયા પછી તે જુલાઈથી ઓક્ટોબર સુધી ફળ આપે છે. લગભગ એક વર્ષમાં પ્લાન્ટ તૈયાર થઈ જાય છે.

શ્રીનિવાસ કહે છે કે, જ્યારે આપણે કોઈ દર્દીને ત્રણ મહિના વેન્ટિલેટરના સહારે જીવતા રાખી શકીએ છીએ તો આ પ્લાન્ટને કેમ નહીં. આપણે આર્ટિફિશીયલ રીતે ડ્રેગન ફુ્ટ તો ઉગાડી જ શકીએ છીએ. આ બધા અંગે હું રિસર્ચ કરી રહ્યો હતો કે મને IIHR બેંગલુરુના ડો. કરુણાકરણ વિશે ખબર પડી જે ડ્રેગન ફ્રુટ અંગે રિસર્ચ કરી રહ્યા હતા. ત્યારપછી હું તેમને મળ્યો. તેમને જણાવ્યું કે, વિયતનામથી સૌથી વધુ ડ્રેગન ફ્રુટ ઈમ્પોર્ટ થાય છે. અને ત્યાંની ઘણી સંસ્થાઓમા તેની ટ્રેનિંગ પણ આપવામાં આવે છે.

ત્યારપછી શ્રીનિવાસે વિયતનામની સંસ્થા વિશે માહિતી ભેગી કરી અને તેમને મેઈલના માધ્યમથી જણાવ્યું કે, તે આવીને ડ્રેગન ફ્રુટ વિશે જાણવા માંગે છે કે, તે ત્યાં આવીને આને વાવવાની પ્રોસેસને સમજવા માંગે છે. પરંતુ ઘણા દિવસ પછી ત્યાંથી કોઈ રિપ્લાય ન આવ્યો.

શ્રીનિવાસ કહે છે કે જ્યારે ક્યાંથી કોઈ રિપ્લાય ન મળ્યો તો વિયતનામમાંભારતના રાજદૂત હરીશ કુમારને મળવાની અપોઈન્ટમેન્ટ લીધી. તેમની સાથે 15 મીનિટ માટે મારી મુલાકાત નક્કી થઈ, પરંતુ જ્યારે અમે મળ્યા તો તે મારા આઈડિયાથી એટલા પ્રભાવિત થયા તે 45 મીનિટ સુધી અમારી વાતચીત ચાલતી રહી. ત્યારપછી તેમને ત્યાંના હોર્ટિકલ્ચર યુનિવર્સિટીમાં અધિકારીઓ સાથે વાત કરી અને મને ડ્રેગન ફ્રુટ વિશે માહિતી આપવા માટે કહ્યું. હું ત્યાંની એક હોર્ટિકલ્ચર યુનિવર્સિટીમાં ગયો, લગભગ 7 દિવસ સુધી રહ્યો અને તેના વિશે માહિતી પણ લીધી હતી.

ત્યારપછી એક ખેડૂતના ઘરે ગયો જે ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કરતો હતો. તેની સાથે આખી પ્રક્રિયા શીખવવાની વાત 21 હજાર રૂપિયામાં નક્કી થઈ. હું દરરોજ તેની સાથે ખેતરમાં જતો હતો અને તેની પાસેથી ટ્રેનિંગ લેતો હતો. ત્યાં હું એક સપ્તાહ રોકાયો. જ્યારે હું તને પૈસા આપતો હતો તો તેને ના પાડી દીધી. કહેવા લાગ્યો કે, પહેલા તે પણ ગરીબ હતો, આ ડ્રેગન ફ્રુટના સહારા દ્વારા તેનું નસીબ બદલાયું છે.

શ્રીનિવાસ દર શનિવારે ખેડૂતોને ટ્રેનિંગ આપે છે. તેમની સાથે હાલ 200થી વધુ ખેડૂત જોડાયેલા છે
શ્રીનિવાસ દર શનિવારે ખેડૂતોને ટ્રેનિંગ આપે છે. તેમની સાથે હાલ 200થી વધુ ખેડૂત જોડાયેલા છે

વિયતનામથી આવ્યા પછી શ્રીનિવાસે તાઈવાન, મલેશિયા સહિત 13 દેશોની મુલાકાત લીધી. ત્યાંના ડ્રેગન ફ્રુટ વિશે માહિતી મેળવી હતી. પછી ભારતમાં આવીને તેમને પોતાના નામે ડ્રેગન ફ્રુટની એક પ્રજાતિ તૈયાર કરી. જેને ભારતના વાતાવરણ પ્રમાણે ક્યાંય પણ વાવી શકાય છે.

2016ના અંતમાં તેમને એક હજાર ડ્રેગન ફ્રુટના પ્લાન્ટ વાવ્યા. તે દરરોજ પોતે ખેતરમાં જઈને પ્લાન્ટની સારસંભાળ રાખતા હતા, તેમને ટ્રીટમેન્ટ આપતા હતા. પહેલા જ વર્ષે તેમને સારો રિસ્પોન્સ મળ્યો. સારું ઉત્પાદન થયું. ફ્રુટ તૈયાર થયા પછી હવે સવાલ હતો કે તેને વેચશું ક્યાં, માર્કેટમાં કેવી રીતે વેચવામાં આવે.

શ્રીનિવાસે જણાવે કે ઘણા ફ્રુટ્સ અંગે અમે દુકાન પર ગયા, તેમને અમારી પ્રોડક્ટ વિશે માહિતી આપી. શરૂઆતમાં તો તે આના માટે સહેજ પણ તૈયાર ન હતા. તેમનું કહેવું હતું કે લોકો ઈમ્પોર્ટેડ ડ્રેગન ફ્રુટ જ પસંદ કરે છે, અહીંયા કોઈ ખરીદશે નહીં. તે ફ્રુટનો ટેસ્ટ અને રંગ જોઈને કહેતા હતા કે તમે લોકોએ કંઈ ભેળવ્યું છે, આ ઓરિજિનલ નથી. પણ અમે જ્યારે તેમને બધી વાત સમજાવી તો તે માની ગયા. ત્યારે એક સપ્તાહમાં 10 ટન ફ્રુટનું વેચાણ થયું.

આજે ડો. શ્રીનિવાસ 12 એકર જમીન પર ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કરી રહ્યા છે. લગભગ 30 હજાર પ્લાન્ટ્સ છે. તે 80 ટન સુધીનું પ્રોડક્શન કરે છે. તેમની સાથે તેમના પિતા અને ભાઈ પણ કામમાં મદદ કરે છે. તેમને જણાવ્યું કે, એક એકર જમીન પર તેની ખેતીથી 10 ટન ફ્રુટનું ઉત્પાદન થાય છે. જેનાથી પ્રતિ ટન 8-10 લાખ રૂપિયાની કમાણી થાય છે. માર્કેટમાં 100થી 120 રૂપિયા સુધીની કિમત છે. કોરોનાના સમયે કિંમત થોડીક વધી ગઈ હતી.

એક એકર જમીન પત તેની ખેતીથી 10 ટન ફ્રુટનું ઉત્પાદન થાય છે. જેનાથી પ્રતિ ટન 8-10 લાખ રૂપિયાની કમાણી થઈ જાય છે. માર્કેટમાં 100થી 120 રૂપિયા સુધી તેની કિંમત છે.
એક એકર જમીન પત તેની ખેતીથી 10 ટન ફ્રુટનું ઉત્પાદન થાય છે. જેનાથી પ્રતિ ટન 8-10 લાખ રૂપિયાની કમાણી થઈ જાય છે. માર્કેટમાં 100થી 120 રૂપિયા સુધી તેની કિંમત છે.

ડ્રેગન ફ્રુટની ખેતી કેવી રીતે થાય છે
ડ્રેગન ફ્રુટ વાવવા માટે બીજ સારી પ્રજાતિના હોવા જોઈએ. ગ્રાફ્ટેડ પ્લાન્ટ હોય તો વધારે સારું રહેશે કારણ કે તેને તૈયાર થવામાં ઓછો સમય લાગે છે. જેને માર્ચથી જુલાઈ વચ્ચે ગમે ત્યારે વાવી શકાય છે. પ્લાન્ટિગ પછી નિયમિત રીતે કલ્ટીવેશન અને ટ્રીટમેન્ટની જરૂર હોય છે. લગભગ એક વર્ષમાં પ્લાન્ટ તૈયાર થઈ જાય છે. મેચ્યોર થયા પછી આ જુલાઈથી ઓક્ટોબર સુધી ફળ આપે છે. જેના માટે તાપમાન 10 ડિગ્રીથી ઓછું અને 40 ડિગ્રીથી વધુ ન હોવું જોઈએ. તેના વચ્ચે કોઈ પમ તાપમાન પર તેને વાવી શકાય છે. જેના માટે કોઈ પણ વિશેષ પ્રજાતિની જમીનની જરૂર નથી પડતી.

ડ્રેગન ફ્રુટના ફાયદા
ઈમ્યુનિટી વધારવા માટે, કોલેસ્ટ્રોલ લેવલ ઘટાડવા માટે, હીમોગ્લોબિન વધારવા માટે, હાર્ટના રોગ માટે, સારા વાળ માટે, ચહેરા માટે, વેઈટ લોસ અને કેન્સર જેવી બિમારીઓને ઠીક કરવામાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.

આજનું રાશિફળ

મેષ
Rashi - મેષ|Aries - Divya Bhaskar
મેષ|Aries

પોઝિટિવઃ- જે કામ માટે તમે છેલ્લાં થોડા સમયથી કોશિશ કરી રહ્યા હતાં, તે કાર્ય માટે કોઇ યોગ્ય સંપર્ક મળી જશે. વાતચીતની મદદથી તમે કોઇ મામલાનું સમાધાન શોધી લેશો. કોઇ જરૂરિયાતમંદ મિત્રની મદદ કરવાથી તમને આત્...

વધુ વાંચો

Open Divya Bhaskar in...
  • Divya Bhaskar App
  • BrowserBrowser