• Gujarati News
  • Dvb original
  • On The One Hand, The Screenplay Of Freedom Was Being Written, On The Other, The Songs Of Communal Harmony Were Echoing In The Streets.

હું 1947નું હિન્દુસ્તાન બોલું છું... ચોથી કડી:એક તરફ આઝાદીની પટકથા લખાઈ રહી હતી તો બીજી તરફ ગલી-મહોલ્લામાં કોમી સૌહાર્દનાં ગીતો ગૂંજતાં હતાં

7 દિવસ પહેલા
  • ભાસ્કર વિશેષ: વાંચો, 1 જાન્યુ.થી 15 ઓગસ્ટ 1947 વચ્ચે આઝાદીનો માર્ગ ક્યાં ક્યાંથી પસાર થયો... 15 કડી પૈકી આજે ચોથી

એપ્રિલ 1947... દેશની બે કોમને પરસ્પર લડાવી ચુકાઈ હતી અને તેના લોહીના છાંટા એ કાગળ પર દેખાવા લાગ્યા હતા, જેમાંથી નવા વાઈસરોય આઝાદીના માર્ગનો નકશો શોધી રહ્યા હતા. આ ઉપરાંત તૈયાર થઈ રહ્યું હતું દેશનું બંધારણ. એ સમયે કેવો માહોલ હતો, તેને 1947ના હિન્દુસ્તાનના શબ્દોમાં જણાવી રહ્યા છે- ડૉ. ધનજંય ચોપરા. (લેખક અલ્લાહાબાદ યુનિવર્સિટીમાં સેન્ટર ફોર મીડિયા સ્ટડીઝમાં કોર્સ કો-ઓર્ડિનેટર છે.)

તડકો માથા પર આવી ગયો હતો અને આઝાદી મેળવવાનો અવાજ પણ. ‘કદમ કદમ બઢાયે જા, ખુશી કે ગીત ગાયે જા. યે જિંદગી હૈ કોમ કી, તુ કૌમ પર લુટાયે જા...’ એ દિવસોમાં આઝાદ હિન્દ ફોજનું કોમી સૌહાર્દનું આ ગીત દરેક ગલી-મહોલ્લામાં જોરશોરથી ગવાતું હતું. ત્યારે પ્રભાતફેરીઓ કાઢવામાં પણ ખતરો રહેતો, પરંતુ બહાદુર બાળકોને તેની પરવા ક્યાંથી હોય. બીજી તરફ, આખા હિન્દુસ્તાનનું ધ્યાન દિલ્હીમાં ચાલી રહેલી રાજકીય મુલાકાતો પર હતું. તારીખ હતીઃ 15-16 એપ્રિલ, માઉન્ટબેટન કંઈક ઉતાવળમાં હતા.

હજુ વાતચીતનો સિલસિલો શરૂ જ થયો હતો કે તેમણે આઝાદીના ‘રોડ મેપ’નો પ્રસ્તાવ રજૂ કરી દીધો. ‘ડિકી બર્ડ પ્લાન’ નામની આ યોજના ભારતીય નેતાઓને પસંદ ના પડી. જોરદાર વિરોધ સાથે કહી દેવાયું કે, આનાથી તો દેશના ટુકડા થઈ જશે અને અરાજકતા સર્જાઈ જશે. માઉન્ટબેટન સમજી ગયા કે આ રીતે ઉપરછલ્લી યોજનાથી કામ પાર નહીં પડે. નવી યોજના બનાવવી પડશે અને તેઓ તેના પર કામ કરવા લાગ્યા. હકીકતમાં, બ્રિટિશ રોયલ ફેમિલી નહોતું ઈચ્છતું કે જે પરસ્પરના ઝઘડાની આડમાં તેઓ પોતાના રાજકાજ અવિરત ચલાવવાનું વિચારતા હતા, તે જ ઝઘડાના પરિણામ સ્વરૂપ નીકળેલું લોહી ક્યાંક તેમના પ્રિય ‘યુનિયન જેક’ પર ધબ્બો ના બની જાય.

બીજી તરફ, બંધારણ સભા આઝાદ ભારતની રૂપરેખા તૈયાર કરવામાં વ્યસ્ત હતી. આ જ દિવસોમાં ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરે બંધારણ સભામાં હિન્દુ કોડ બિલ પસાર કરી દીધું. નહેરુના સમર્થન છતાં આ બિલનો જોરદાર વિરોધ થયો. છેવટે બંધારણ સભાનું 28 એપ્રિલથી શરૂ થયેલું ત્રીજું અધિવેશન 2 મેના રોજ સંપન્ન થયું. તેમાં મુસ્લિમ લીગે ભાગ ના લીધો, પરંતુ અધિવેશન શરૂ થતાં પહેલાં જ છ રાજ્યના પ્રતિનિધિ બંધારણ સભાના સભ્ય બની ચૂક્યા હતા. આ દરમિયાન ત્રાવણકોર, ભોપાલ, હૈદરાબાદ, જોધપુર અને જૂનાગઢ રજવાડાંના વડા અને તેમની પ્રજામાં મતભેદ વધતો જતો હતો.

ભોપાલ રજવાડાંના નવાબ હમીદુલ્લાહ ખાન મુસ્લિમ લીગના નેતાઓની નજીક હતા. કહેવાતું હતું કે તેઓ નક્કી ના કરી શક્યા કે ભારતમાં જોડાઈએ કે નહીં. કારણ કે, ત્યાંની હિન્દુ બહુમતી પ્રજા તેમના વિરોધમાં હતી. ત્રાવણકોર રજવાડાંના દીવાન સી.પી. રામાસ્વા

અન્ય સમાચારો પણ છે...