દુનિયાભરના આકાશને ગજવશે આપણું ‘તેજસ’:ભારતના ફાઈટર જેટ ખરીદવા માગે છે અમેરિકા; મલેશિયાને 18 વિમાન વેચવાની ઓફર

9 દિવસ પહેલાલેખક: અનુરાગ આનંદ
  • કૉપી લિંક

1965ના યુદ્ધમાં પાકિસ્તાની વાયુસેનાએ કરેલા અચાનક હુમલામાં ભારતના 35 ફાઈટર જેટ નાશ પામ્યા હતા. આટલું જ નહીં ફાઈટર પ્લેનમાં જીપીએસ, રડાર ન હોવાના કારણે સ્ક્વોડ્રન લીડર વિલિયમ ગ્રીન ભારતના બદલે પાકિસ્તાનમાં ઉતર્યા હતા.

આ તે સમય હતો જ્યારે ભારત અન્ય દેશો પાસેથી ફાઈટર જેટ ખરીદી રહ્યું હતું. હવે સમય આવી ગયો છે જ્યારે ભારતનું સ્વદેશી આધુનિક ફાઈટર જેટ 'તેજસ' અમેરિકા જેવો શક્તિશાળી દેશ ખરીદવા માંગે છે.

આવી સ્થિતિમાં આજે ભાસ્કર એક્સપ્લેનરમાં જાણીએ કે સ્વદેશી તેજસ અન્ય ફાઈટર જેટથી કેટલું અલગ છે? શા માટે વિશ્વના અડધા ડઝનથી વધુ શક્તિશાળી દેશો તેને ખરીદવા માંગે છે?

મલેશિયાને 18 સ્વદેશી તેજસ વેચવાની ઓફર
ભારત હવે વિશ્વના અન્ય દેશો પાસેથી માત્ર ફાઈટર નહીં ખરીદે પરંતુ તેનું વેચાણ પણ કરશે. આ માહિતી શુક્રવારે 5 ઓગસ્ટે સંસદમાં સંરક્ષણ રાજ્ય મંત્રી અજય ભટ્ટે આપી હતી.

રક્ષા રાજ્ય મંત્રી ભટ્ટે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ એટલે કે HAL એક એન્જિન સાથેના આ ફાઈટર જેટ બનાવે છે. આ માટે, ગયા વર્ષે ઑક્ટોબરમાં, રોયલ મલેશિયન એર ફોર્સે તેજસના 2-સીટર સંસ્કરણના 18 જેટ વેચવાની દરખાસ્તનો જવાબ આપ્યો હતો.

આ સાથે તેમણે એમ પણ કહ્યું છે કે અમેરિકા, આર્જેન્ટિના, ઓસ્ટ્રેલિયા, ઇજિપ્ત, ઇન્ડોનેશિયા અને ફિલિપાઇન્સ જેવા 6 અન્ય દેશોએ પણ આ વિમાન ખરીદવામાં રસ દાખવ્યો છે.

હવે શું છે તેજસની ખાસિયત અને શા માટે દુનિયાભરના દેશો તેને ખરીદવા માંગે છે. આ પણ જણાવીશું પણ પહેલા વાંચો કેવી રીતે શરૂ થઈ તેજસની સફર...

1983માં શરૂ કરાયેલા પ્રયાસને 18 વર્ષ બાદ સફળતા મળી.
ભારતીય વાયુસેનાના કાફલામાં લાઇટ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ (LCA)ને સામેલ કરવાની તૈયારીઓ 1983માં શરૂ થઇ હતી. સરકારની લીલી ઝંડી મળતાની સાથે જ ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો તેમના મિશનને આગળ ધપાવવા માટે દિવસ-રાત લાગેલા હતા. તે સમયે એલસીએના માત્ર બે હેતુ હતા-

પ્રથમ: રશિયન ફાઇટર મિગ-21ને બદલવા માટે નવું ફાઇટર જેટ બનાવવું.

બીજું: સ્વદેશી અને હળવા ફાઈટર જેટ બનાવવા.

લગભગ 18 વર્ષની મહેનત બાદ આખરે જાન્યુઆરી 2001ના રોજ આ સ્વદેશી ફાઈટર જેટે પ્રથમ વખત ભારતના આકાશમાં ઉડાન ભરી. જ્યારે આ બધું થઈ રહ્યું હતું ત્યારે અટલ બિહારી વાજપેયી દેશના વડાપ્રધાન હતા. 2003માં અટલ બિહારી વાજપેયીએ આ ફાઈટર જેટને 'તેજસ' નામ આપ્યું હતું. તેજસનું નામ આપતાં વડાપ્રધાન વાજપેયીએ કહ્યું હતું કે તે સંસ્કૃત શબ્દ છે, જેનો અર્થ થાય છે 'ચમકવું'.

જાળવણી અને સમારકામ, વજન, ખર્ચ અને ફાયરપાવરના સંદર્ભમાં તેજસે વિશ્વના 4 સૌથી શક્તિશાળી વિમાનોને પાછળ છોડી દીધા છે.
જાળવણી અને સમારકામ, વજન, ખર્ચ અને ફાયરપાવરના સંદર્ભમાં તેજસે વિશ્વના 4 સૌથી શક્તિશાળી વિમાનોને પાછળ છોડી દીધા છે.

તેજસ તેની 4 વિશેષતાઓને કારણે બાકીના ફાઈટર જેટ્સથી અલગ છે
ભારતીય વાયુસેનાના કાફલામાં હાલમાં ટોચના ફાઈટર જેટમાં સુખોઈ Su-30MKI, રાફેલ, મિરાજ, મિગ-29 અને તેજસના નામ સામેલ છે. આ વિશેષતાઓને કારણે તેજસ બાકીના ચાર ફાઈટર જેટથી અલગ અને ખાસ છે.

પ્રથમ: આ વિમાનના 50% ભાગો એટલે કે મશીનરી ભારતમાં જ બનેલી છે.

બીજું: આ વિમાનમાં આધુનિક ટેક્નોલોજી હેઠળ ઈઝરાયેલનું EL/M-2052 રડાર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે. આ કારણે તેજસ એક સાથે 10 ટાર્ગેટને ટ્રેક કરવા અને હિટ કરવામાં સક્ષમ છે.

ત્રીજું: 460 મીટરના ખૂબ જ નાના રનવે પર ટેકઓફ કરવામાં સક્ષમ.

ચોથું: આ ફાઈટર જેટ આ ચારમાંથી સૌથી હલકું છે એટલે કે માત્ર 6500 કિગ્રા.

વાયુસેનાને તેજસની જરૂર કેમ પડી?
છેલ્લા પાંચ દાયકામાં 400થી વધુ મિગ-21 એરક્રાફ્ટના ક્રેશને કારણે ભારત સરકાર તેને બદલવાનું વિચારી રહી હતી. તેજસે આ મિગ-21ને બદલવામાં સફળતા મેળવી. આ એરક્રાફ્ટના ઓછા વજનને કારણે તે દરિયાઈ જહાજોમાં પણ સરળતાથી લેન્ડ અને ટેકઓફ કરી શકતું હતું. એટલું જ નહીં તેની હથિયાર વહન કરવાની ક્ષમતા મિગ-21 કરતા બમણી છે. સ્પીડની વાત કરીએ તો તેજસની સ્પીડ રાફેલ કરતાં 300 કિમી પ્રતિ કલાક વધુ છે.

તેજસે ચીન, રશિયા અને દક્ષિણ કોરિયાના ફાઈટર જેટને પાછળ રાખી દીધા
હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર આર માધવને જણાવ્યું હતું કે મલેશિયા પાસે તેજસ ફાઇટર જેટની જગ્યાએ અન્ય ઘણા વિકલ્પો હતા. જેમાં ચીનના જેએફ-17 જેટ, દક્ષિણ કોરિયાના એફએ-50 અને રશિયાના મિગ-35 તેમજ યાક-130નો સમાવેશ થાય છે. આમ છતાં મલેશિયાએ તેને ખરીદવામાં રસ દાખવ્યો છે.

બિઝનેસમેન શેઠ વાલચંદ હીરાચંદે ડિસેમ્બર 1940માં બેંગ્લોરમાં એક કંપની શરૂ કરી. આ કંપનીનું નામ પાછળથી 1964માં બદલીને હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ કરવામાં આવ્યું. આજના સમયમાં, ભારતીય વાયુસેના માટે એરક્રાફ્ટ અને તેને લગતા ભાગોનું ઉત્પાદન કરતી તે એકમાત્ર અને સૌથી મોટી સરકારી કંપની છે.
બિઝનેસમેન શેઠ વાલચંદ હીરાચંદે ડિસેમ્બર 1940માં બેંગ્લોરમાં એક કંપની શરૂ કરી. આ કંપનીનું નામ પાછળથી 1964માં બદલીને હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ કરવામાં આવ્યું. આજના સમયમાં, ભારતીય વાયુસેના માટે એરક્રાફ્ટ અને તેને લગતા ભાગોનું ઉત્પાદન કરતી તે એકમાત્ર અને સૌથી મોટી સરકારી કંપની છે.

તેમણે કહ્યું કે JF-17ની ઓછી કિંમતના કારણે મલેશિયાનું ધ્યાન તેના તરફ ગયું પરંતુ તેજસમાં એડવાન્સ ટેક્નોલોજીના કારણે તે તેને ખરીદવાનું વિચારી રહ્યું છે. મલેશિયાની જરૂરિયાતને કારણે તે આ ઓછા વજનના એરક્રાફ્ટને ખરીદવા માંગે છે. તેમણે કહ્યું કે જાળવણી અને સમારકામ, વજન, ખર્ચ અને ફાયરપાવરના સંદર્ભમાં તેજસે વિશ્વના 4 સૌથી શક્તિશાળી વિમાનોને પાછળ છોડી દીધા છે.

જો તમે આખા સમાચાર વાંચ્યા હોય, તો ચાલો પોલમાં ભાગ લઈએ...

અન્ય સમાચારો પણ છે...