હાર્દિકના મુખે કોંગ્રેસમાંથી વિદાયની કહાની:રાહુલ ગાંધી 5 મિનિટનો સમય ન કાઢી શક્યા, વાત થઈ શકી હોત તો રાજીનામું ના આપત

નવી દિલ્હીએક મહિનો પહેલાલેખક: વૈભવ પલનીટકર/રવિ યાદવ

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી આ વર્ષના અંતમાં યોજાવાની છે અને 6 મહિના અગાઉ જ ઉથલપાથલ શરૂ થઈ ગઈ છે. પાટીદાર આંદોલનથી સર્જાયેલા નેતા અને ગુજરાતના યુવાન ચહેરા હાર્દિક પટેલે કોંગ્રેસ પાર્ટીમાંથી રાજીનામું આપી દીધું છે. હાર્દિક ગુજરાત કોંગ્રેસમાં કાર્યકારી અધ્યક્ષના પદ પર હતા. ભાસ્કર સાથેની વાતચીતમાં હાર્દિકે કોંગ્રેસની ખામીઓ અને પોતાના આગળના માર્ગ અંગે ખુલીને વાત કરી છે.

હાર્દિક પટેલની સાથે ઈન્ટરવ્યૂના સવાલ-જવાબ

સવાલઃ હાર્દિક, આપે કોંગ્રેસ પાર્ટી જોઈન કરી, એક વર્ષમાં આપને ગુજરાત કોંગ્રેસના વર્કિંગ પ્રેસિડન્ટ બનાવી દેવાયા. કોંગ્રેસે આટલી જલદી આપને આટલું આપ્યું, આમ છતાં આપે કોંગ્રેસનો હાથ છોડી દીધો એવું શું બન્યું?
જવાબઃ
અમે આંદોલન દ્વારા પેદા થયેલા લોકો છીએ. જનહિત, સમાજહિત અને રાજ્યહિત માટે અમે ઘણું મોટું આંદોલન કર્યુ. તેના પછી 2015ની પંચાયત ચૂંટણી અને 2017માં વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીને મજબૂત વિપક્ષ તરીકે ઊભા રહેવાનો મોકો મળ્યો.

1985 પછી પહેલીવાર એવું બન્યું કે કોંગ્રેસ પાર્ટીને 60થી વધુ બેઠકો મળી. તે પછી મને લાગ્યું કે જો અમારી શક્તિ અને કોંગ્રેસની શક્તિ એક હશે તો રાજ્યમાં લોકોની અપેક્ષાઓ પર પાર ઉતરીને તેમના હક્કની લડાઈ આરામથી લડી શકાશે. મારો કોઈ રાજકીય પરિવાર નથી, લોકોએ હાર્દિકને હાર્દિક પટેલ બનાવી દીધો છે.

મને લાગ્યું કે રાહુલ ગાંધી અમને સમજશે, અમારી મદદ કરશે. એટલા માટે અમે રાહુલ ગાંધીના નેતૃત્વમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં જોડાયા હતા. પાર્ટીમાં જોડાયા પછી, રાજ્યના નેતૃત્વએ અમને હેરાન કર્યા, નિરાશ કર્યા, દુઃખી કર્યા.

હું રાજ્યની સાથે સમગ્ર દેશમાં પ્રચાર કરવા ગયો અને પાર્ટીની મજબૂતી માટે કામ કર્યું. એક વર્ષ પછી મને કાર્યકારી પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યો.

જો કોઈને હોદ્દો આપ્યા પછી જવાબદારી નિભાવવાની તક ન મળે તો તે શું કરશે? મને અઢી વર્ષ કાર્યકારી પ્રમુખ તરીકે રાખવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ આજદિન સુધી મારી જવાબદારી નક્કી થઈ નથી. મને કોઈ કામ સોંપવામાં આવ્યું ન હતું. પોસ્ટરોમાં કાર્યકારી પ્રમુખનો ફોટો પણ ન લગાવવો. કોવિડમાં મારા પિતાનું અવસાન થયું ત્યારે કોંગ્રેસના પ્રદેશ એકમના નેતાઓ મારા ઘરે બેસવા પણ આવ્યા ન હતા.

સવાલ- શું રાહુલ ગાંધીએ તમને મળવાનો સમય ન આપ્યો?
જવાબઃ મેં રાજીનામું આપ્યું તેના 5-7 દિવસ પહેલા રાહુલ ગાંધી એક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા માટે દાહોદ આવ્યા હતા. તેમને આખી વાતની 15-20 દિવસ પહેલાથી જાણ હતી, મને આશા હતી કે રાહુલ ગાંધી વાત કરવા માટે 5 મિનિટનો સમય કાઢશે. રાહુલ ગાંધી મારા માટે 5 મિનિટ પણ કાઢી શક્યા નહીં, જો તેમણે વાત કરી હોત તો આજે આ સ્થિતિ ન હોત. જ્યાં માન ન હોય ત્યાં ન રહેવું જોઈએ. અમે અમારી મહેનતથી પેદા થયેલા લોકો છીએ.

પ્રશ્ન: તમે કોંગ્રેસ નેતૃત્વ સોનિયા અને રાહુલને કેવી રીતે જુઓ છો? એક પછી એક દિગ્ગજ નેતાઓ પાર્ટી છોડી રહ્યા છે. શું આ માટે પાર્ટી હાઈકમાન્ડ જવાબદાર નથી?

જવાબઃ જ્યારે કોઈ નેતા કોંગ્રેસ છોડી રહ્યા છે ત્યારે ટોચનું નેતૃત્વ તેને સમજાવવાનો પ્રયાસ કરતું નથી. હાઈકમાન્ડની આસપાસ એવા કેટલાક લોકો રહે છે, જેઓ કહેતા રહે છે કે તેમના જવાથી કોઈ ફરક નહીં પડે, પરંતુ તેનાથી પાર્ટી નબળી પડે છે. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ ચિંતા કરવાની જરૂર છે, ચિંતન કરવાની નહીં.

હું સોનિયાજીને માત્ર એક જ વાર મળ્યો છું, તેમણે મને ખૂબ સારી રીતે સાંભળ્યો હતો. અત્યારે જવાબદારી રાહુલ ગાંધી પાસે છે, હું રાહુલને બધી વાત કહેતો રહેતો હતો.

રાહુલ ગાંધીએ અમારા જેવા યુવાનો માટે જે સ્ટેન્ડ લેવાનું હતું તે તેમણે લીધું ન હતું. મને દિલ્હીની રાજનીતિ વિશે કોઈ ખ્યાલ નથી કારણ કે ત્યાં મારો કોઈ ગોડફાધર નથી. મારી વાત બહુ સ્પષ્ટ છે. ગુજરાતમાં કોંગ્રેસને મજબૂત વિપક્ષની ભૂમિકા ભજવવાની તક મળી હતી, કોંગ્રેસ તેનું ઋણ ચૂકવવાની તક તૈયારી કરી શકી નથી.

પ્રશ્ન: તમે કહ્યું છે કે કોંગ્રેસ પક્ષ વિરોધ પક્ષ છે, તેના બદલે તે વિકલ્પ આપતી પાર્ટી હોવી જોઈએ? શું તમે પાર્ટીની અંદર આ વિશે વાત કરી અને શું પ્રતિભાવ મળ્યો?
જવાબ
: થોડા દિવસો પહેલા ગુજરાતમાં એક ચિંતન શિબિર હતી. યુવા અને શિક્ષણ મારા ચર્ચાના ટેબલ પર હતા. અમે નક્કી કર્યું કે કોઈ પણ સંજોગોમાં વિરોધની રાજનીતિને પ્રોત્સાહન ન આપવું જોઈએ, પરંતુ ઉકેલની રાજનીતિને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ.

અમે નક્કી કર્યું કે પેપર લીકની ઘટનાને રોકવા માટે એવો કાયદો બનાવવો જોઈએ કે જે વિભાગમાં પેપર લીક થશે તેના અધિકારી સામે કેસ નોંધવામાં આવે અને તેને જેલ હવાલે કરવામાં આવે. ત્યારે અન્ય વિભાગના અધિકારીઓ પણ ડરી જશે. બેરોજગારીના મુદ્દે અમે નક્કી કર્યું કે સરકારી ખાલી જગ્યાઓ પહેલા ભરવી જોઈએ. ભગવાન રામના શ્રાપથી બેરોજગારી ઊભી થઈ નથી, સરકારો કરી શકે છે. ગુજરાતમાં ખાનગી કંપનીઓમાં સ્થાનિક લોકોને પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ.

છેલ્લા 10 વર્ષમાં કોંગ્રેસ પાર્ટી કોઈ મોટું આંદોલન કરી શકી નથી, જેમાં કોંગ્રેસના એક નેતા 10 દિવસ જેલમાં રહ્યા હોય. કોંગ્રેસે આ અંગે ચિંતા અને ચિંતન કરવાની જરૂર છે. જ્યારે અમે આ રીતે વાત કરવા માંગતા હતા ત્યારે અમને તેમાં કોઈ મદદ મળી ન હતી.

સવાલ: કોંગ્રેસ પાર્ટી છેલ્લા દિવસોમાં બે મોટી ઘટનાઓને કારણે ચર્ચામાં હતી, પ્રથમ પ્રશાંત કિશોરની રજૂઆત અને બીજી ચિંતન શિબિર. અહેવાલો અનુસાર, પ્રશાંત કિશોરે સોનિયાને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ બનાવવાનું સૂચન કર્યું હતું. કાર્યકારી પ્રમુખ અથવા ઉપરાષ્ટ્રપતિ ગાંધી પરિવારની બહારના હોવા જોઈએ. કોંગ્રેસ પર ગાંધી પરિવારની ઈજારાશાહી તોડવાની જરૂર છે? તમને શુ લાગે છે?
જવાબ: ઉદયપુરની ચિંતન શિબિરમાં એક પરિવાર-એક ટિકિટનું સૂત્ર નક્કી કરવામાં આવ્યું છે અને જે 3-4 વખત હાર્યા છે તેને ટિકિટ આપવામાં આવશે નહીં. ગુજરાતમાં પણ 2012 અને 2017માં આ ફોર્મ્યુલા લાગુ કરવામાં આવી હતી પરંતુ 5 નેતાઓને સેટ કરીને ટિકિટ આપવામાં આવી હતી. આ બધું બતાવવાની વાત છે, આ નિર્ણયની કોઈ અસર નહીં થાય.

જો કોઈ પરિવારમાં કોઈને રાજનીતિ કરવી હોય અને તેમાં પ્રતિભા હોય તો તેણે આગળ આવવું જોઈએ, પરંતુ જો કોઈને માત્ર નેતાનો પુત્ર હોવાનો લાભ મળતો હોય તો તે મને સૌથી દુઃખદ લાગે છે. તેનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ યુથ કોંગ્રેસની ચૂંટણી છે. જો કોંગ્રેસ પોતાની ભૂલ સુધારશે નહીં તો લોકો તેને વિપક્ષમાં જોવાનું પસંદ કરશે નહીં. માત્ર અમિત શાહ અને નરેન્દ્ર મોદી જેવા નેતાઓને ગાળો આપવાથી કામ નહીં ચાલે.

પ્રશ્ન: પાટીદાર આંદોલન દરમિયાન પાટીદાર સમાજના અનેક યુવાનો આંદોલનમાં માર્યા ગયા હતા. 27 ઓગસ્ટ 2018ના રોજ તમે ગૃહમંત્રી અમિત શાહને જનરલ ડાયર કહ્યા હતા, શું અમિત શાહ હજુ પણ તમારા માટે જનરલ ડાયર છે? એ 10 યુવાનોનો પરિવાર તમને આ સવાલ પૂછશે?

જવાબ: 2015માં અમારું આંદોલન સત્તા વિરુદ્ધ હતું. જ્યારે સત્તા સામે આંદોલન થાય છે ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ યુવાનીની ભાવનામાં અમે સત્તાની સામે અમારા મનમાં જે આવે તે બોલીએ છીએ. પોતાના અધિકાર માટે સત્તા સાથે લડવું પડે છે, અમે લડ્યા અને સરકારે અમારી વાત સાંભળી. એક આંદોલનકારી તરીકે મારી ફરજ છે કે લોકોની માંગણીઓ માટે લડવું, સત્તા તેનું કામ કરે છે.

પ્રશ્ન: ઓગસ્ટ 2015માં તમારું નિવેદન કે- હું રાજકારણી નથી અને બનવા માંગતો નથી, હું મરી જઈશ પણ રાજકારણમાં નહીં જોડાઉં. તમે ત્રણ વર્ષ પહેલા પાર્ટીમાં જોડાયા હતા ત્યારે તમે કહ્યું હતું કે રાહુલ ગાંધી જેટલું ઈમાનદાર કોઈ નથી. હવે 2022માં પાર્ટી છોડીને આપે રાહુલ ગાંધી પર નિશાન સાધ્યું છે. જો તમે આ ત્રણ નિવેદનોનું વિશ્લેષણ કરીએ તો સ્પષ્ટ થાય છે કે તમે સ્થિર રાજનેતા નથી. તમારું વલણ બદલાતું રહે છે. આવા સંજોગોમાં પાટીદાર સમાજના યુવાનોએ તમારા પર કેવી રીતે વિશ્વાસ મૂકશે?
જવાબ: મેં વચન આપ્યું હતું કે જ્યાં સુધી આંદોલનની સંપૂર્ણ ભૂમિકા પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી હું રાજકારણમાં નહીં જઉં. જ્યારે અમારી માંગણીઓ પૂરી થઈ ત્યારે હું માર્ચ 2019માં કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં જોડાયો. કોંગ્રેસની અંદર જઈને ખબર પડી કે પાર્ટીમાં માત્ર જાતિવાદી રાજકારણ ચાલે છે. જેઓ મહેનતુ છે અને કામ કરવા માંગે છે, તેમને સંભાળવા માટે કોઈ નીતિ નથી.

હું કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં આત્મવિશ્વાસ સાથે આવ્યો હતો, મારો કોઈ ગોડફાધર નહોતો. જો હું અસ્થિર રાજકારણી હોત, તો મેં આંદોલન અધવચ્ચે જ છોડી દીધું હોત. મેં 9 મહિના જેલમાં, 6 મહિના ગુજરાતની બહાર ન વિતાવ્યા હોત, મારા પર 32 કેસ ન થયા હોત.

સવાલ- તમે પાર્ટી છોડતાની સાથે જ તમે રામ મંદિર અને કલમ 370 નાબૂદ કરવાના વખાણ કરી રહ્યા છો, પરંતુ કોંગ્રેસ પાર્ટીનું આ મુદ્દાઓ પર અલગ વલણ છે. જો આ મુદ્દાઓ તમને પરેશાન કરતા હતા, તો તમે પહેલાથી જ પક્ષ કેમ ન છોડ્યો?
જવાબઃ જ્યારે રામ મંદિર બનાવવાનું કામ શરૂ થયું ત્યારે હું કોંગ્રેસમાં હતો ત્યારે મારા તરફથી 21 હજાર રૂપિયા દાનમાં આપ્યા હતા. જ્યારે કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હટાવવામાં આવી ત્યારે મેં ખુલ્લેઆમ કહ્યું હતું કે એક ભારતમાં એક બંધારણ હોવું જોઈએ, ભારતમાં તમામ રાજ્યોને સમાન અધિકાર મળવા જોઈએ, પરંતુ બીજી તરફ હું એ પણ સ્વીકારું છું કે ઈન્દિરા ગાંધીએ પાકિસ્તાનના બે ટુકડા કર્યા હતા. .

જવાહરલાલ નેહરુએ આઈઆઈટી અને આઈઆઈએમ બનાવ્યા છે, તે પણ આપણે સ્વીકારવું પડશે. કોઈપણ પક્ષમાં હું જે સાચું છે તેને સાચું કહીશું અને જે ખોટું છે તેને ખોટું કહીશ. જ્યાં સુધી કોંગ્રેસ સાચા-ખોટા વચ્ચેનો ભેદ પારખી શકતી નથી, ત્યાં સુધી તેને નુકસાન સહન કરવું પડશે.

સવાલ- તમારા નિવેદનો પરથી લાગે છે કે તમે ભાજપમાં પ્રવેશવા આતુર છો? ભાજપમાં જોડાવાની તમારી વાતો ક્યાં સુધી પહોંચી? શું તમે ભાજપ પાસેથી કોઈ પદ કે વચનની અપેક્ષા રાખો છો?
જવાબ
: જે પક્ષ સાથે આપણા રાજ્યના લોકો જોડાયેલા છે અને આગળ પણ તેને સત્તામાં જોવા માંગે છે. હું એ લોકોના હિસાબે નિર્ણય લઈશ.

પ્રશ્ન: તો શું આનો અર્થ એ થયો કે લોકોએ ભાજપને ફરીથી જીતાડવાનું મન બનાવી લીધું છે?
જવાબ
: 2017માં કોંગ્રેસ પક્ષને મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષની ભૂમિકા મળ્યા બાદ પણ જો કોંગ્રેસ પાર્ટી લોકોનો આભાર વ્યક્ત કરી શકતી નથી તો હું માનું છું કે ગુજરાતમાં લોકો કોંગ્રેસને સત્તાની ભૂમિકા તો દૂરની વાત છે પણ વિપક્ષની ભૂમિકામાં પણ પસંદ નહીં કરે.

પ્રશ્ન: તમે કહ્યું છે કે હું મારા ડેસ્ક પર નરેન્દ્ર મોદીનો ફોટો રાખી શકું છું, તેનો અર્થ શું છે?
જવાબઃ જો તેમણે રામ મંદિર બનાવ્યું છે અને દેશમાંથી કલમ 370 હટાવીને સારું કામ કર્યું છે, તો હું ચોક્કસપણે તેમની તસવીર લગાવીશ.

સવાલ: ભાજપમાં જોડાવા અંગે તમે વાત કરી રહ્યા છો?
જવાબ
: હું અત્યારે કોઈની સાથે વાત નથી કરી રહ્યો. મારું પુસ્તક ખૂબ જ ખુલ્લું છે. મારી સેક્સ સીડી આવી ત્યારે પણ મેં મીડિયા સામે આવીને કહ્યું હતું કે હું યુવાન છું, તે મારી ફ્રેન્ડ, ગર્લફ્રેન્ડ પણ હોઈ શકે છે. જે દિવસે હું નક્કી કરીશ, હું જનતા અને મીડિયા સમક્ષ નિર્ણય કરીશ. હું તે દિવસે એ પણ કહીશ કે હું આ નિર્ણય પર કેમ પહોંચ્યો.

સવાલ: આમ આદમી પાર્ટી પણ ગુજરાતની ચૂંટણીમાં પ્રયાસ કરવા જઈ રહી છે. જો કોઈ કારણોસર તમે ભાજપમાં પ્રવેશ કરી શકતા નથી, તો શું આમ આદમી પાર્ટી તમારા માટે વિકલ્પ હશે?

જવાબ: લોકશાહીમાં દરેક પક્ષને કોઈપણ રાજ્યમાં ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર છે. તો જ લોકશાહી મજબૂત થશે. લોકશાહીમાં હંમેશા સત્તા અને વિરોધ બંને હોવા જોઈએ. ગુજરાતમાં 5 મહિના પછી ચૂંટણી છે, 5 મહિના પછી નક્કી થશે કે ગુજરાતની જનતાએ કોને સમર્થન આપ્યું અને દૂર કર્યું.

સવાલ: કન્હૈયા કુમાર અને જિજ્ઞેશ મેવાણી જેવા તમારા કારણે કોંગ્રેસમાં આવ્યા, તેઓ હવે ક્યાં રહેશે?

જવાબ: મને ખબર નથી કે તેઓ શું નિર્ણય લેશે, પરંતુ ભગવાન ના કરે કે મારી સાથે જે થયું તે તેમની સાથે બને.

પ્રશ્ન: ગુજરાત માટે ચૂંટણીમાં સૌથી મોટા મુદ્દા કયા રહેશે, જેને ભાજપ આટલા લાંબા સમય સુધી સત્તામાં રહીને પણ ડિલિવર કરી શક્યો નથી?
જવાબઃ ગુજરાતમાં ભાજપે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ડેવલપમેન્ટ પર સારું કામ કર્યું છે. આ સમયે, ગુજરાતમાં શિક્ષણ અને આરોગ્યને વધુ સુધારવાની જરૂર છે. આના પર હજુ ઘણું કામ થઈ શકે છે.

પ્રશ્ન: શું તમે યુવા નેતા છો? શું તમને નથી લાગતું કે બેરોજગારી એક મોટી સમસ્યા છે? જો તમે ભાજપમાં જોડાશો તો આ મુદ્દે કેવી રીતે કામ કરશો?
જવાબ
: મેં અગાઉ પણ કહ્યું છે કે પ્રથમ સરકારી જગ્યાઓ ભરવી જોઈએ અને બીજું ખાનગી કંપનીઓમાં સ્થાનિક યુવાનોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. જો આ દિશામાં પગલા ભરવામાં આવે તો બેરોજગારીની સમસ્યાનો સામનો કરી શકાશે.

અન્ય સમાચારો પણ છે...