• Gujarati News
  • Dvb original
  • Explainer
  • BJP's Election oriented Move In Assam: Sanskrit Centers Will Also Be Closed Along With Government Madrassas; Find Out What The New Law Provides

ભાસ્કર એક્સપ્લેનર:આસામમાં ભાજપની ચૂંટણીલક્ષી ચાલ- સરકારી મદરેસા સાથે સંસ્કૃત કેન્દ્રો પણ બંધ થશે; નવા કાયદામાં શું જોગવાઈ છે એ જાણો

2 વર્ષ પહેલા
  • કૉપી લિંક

આસામમાં 30 ડિસેમ્બરના રોજ એક વિધેયક પસાર કરવામાં આવ્યું છે. આ વિધેયકને 13 ડિસેમ્બરના રોજ કેબિનેટની મંજૂરી મળી હતી. વિધાનસભામાં પસાર થતાં જ હવે આ વિધેયકે કાનૂની સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું છે. આ કાયદા હેઠળ 1લી એપ્રિલ,2021થી રાજ્યનાં તમામ સરકારી મદરેસા અને સંસ્કૃત કેન્દ્રો બંધ કરી દેવામાં આવશે. એની પાછળ આસામના સંસદીય કાર્યમંત્રી મોહન પટવારીએ તર્ક આપ્યો છે કે તેમની સરકાર ધાર્મિક બાબતના શિક્ષણ પાછળ સરકારી ખર્ચ કરી શકે એમ નથી, કારણ કે ધર્મનિરપેક્ષ સરકારનું કામ ધાર્મિક શિક્ષણ આપવાનું નથી. હવે ટૂંક સમયમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ આવી રહી છે. આસામ સરકારનો આ કાયદો શા માટે છે? ધાર્મિક શિક્ષણને લઈ બંધારણ શું કહે છે? આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબ જાણીએ...

સૌથી પહેલા ધાર્મિક શિક્ષણ અંગે બંધારણ શું કહે છે?
આપણું બંધારણ સેક્યુલર છે. બંધારણ રાજ્ય તરફથી ધાર્મિક શિક્ષણ પર નિયંત્રણ મૂકે છે. જોકે લઘુમતીના કેટલાક અધિકારો પણ છે. બંધારણની કલમ 25થી કલમ 30 સુધીમાં એનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

કલમ 25: દરેક વ્યક્તિને ધર્મ માનવા, આચરણ કરવા તથા એનો પ્રચાર કરવાનો અધિકાર છે.
કલમ 26: વ્યક્તિને તેના ધર્મ માટે સંસ્થાઓ સ્થાપવાનો અને એનું પોષણ કરવાનો અધિકાર છે.
કલમ 27: કોઈપણ વ્યક્તિને એવા વેરા આપવા માટે ફરજ પાડી શકાય નહીં, જે એના ઉપયોગ કોઈ ખાસ ધર્મ અથવા ધાર્મિક સંપ્રદાયને ઉત્તેજન આપવા માટે કરવામાં આવે છે.
કલમ 28: રાજ્યના ફંડથી પોષિત કોઈપણ શિક્ષણ સંસ્થામાં ધાર્મિક શિક્ષણ આપી શકાય નહીં. જોકે એમાં એવી સંસ્થાઓને છૂટ મળી છે, જે કોઈ ટ્રસ્ટ હેઠળ બની છે, એટલે કે કોઈ ટ્રસ્ટ હેઠળ બનેલી શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં ધાર્મિક શિક્ષણ આપી શકાય છે, પછી એ રાજ્ય તરફથી ફંડ શા માટે ન મળતું હોય.

કલમ 29: લઘુમતી વર્ગને પોતાની ભાષા, લિપિ અને સંસ્કૃતિને સુરક્ષિત રાખવાનો અધિકાર છે. ફક્ત ભાષા, જાતિ, ધર્મ અથવા સંસ્કૃતિના આધાર પર એને કોઈપણ સરકારી શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં પ્રવેશથી રોકી શકાય નહીં.
કલમ 30: લઘુમતી વર્ગને શિક્ષણ સંસ્થાનની સ્થાપના અને પ્રશાસન કરવાનો અધિકાર છે તથા સરકાર એને ફંડ આપવામાં કોઈપણ પ્રકારનો ભેદભાવ નહીં કરી શકે.

હવે વાત આસામ સરકારના નવા કાયદા વિશે....
આસામ સરકારે જે કાયદો બનાવ્યો છે એ અંતર્ગત સ્ટેટ મદરેસા એજ્યુકેશન બોર્ડને 2021-22નાં પરિણામ આવ્યા બાદ સમાપ્ત કરી દેશે. ત્યાર બાદ તમામ રેકોર્ડ, બેન્ક અકાઉન્ટ તથા સ્ટાફ સ્ટેટ એજ્યુકેશન બોર્ડમાં ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવશે, કારણ કે આ કાયદો 1લી એપ્રિલ 2021થી લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે, માટે આ વર્ષથી મદરેસામાં એડમિશન મળશે નહીં. હવે આ તમામ મદરેસાને સામાન્ય શાળાઓની માફક જ બદલી દેવામાં આવશે અને અહીં ધાર્મિક શિક્ષણ આપવામાં આવશે નહીં, પણ અન્ય શાળાઓની માફક જ શિક્ષણ આપવામાં આવશે.

એવી જ રીતે સંસ્કૃત કેન્દ્રોને પણ બંધ કરી દેવામાં આવશે. સંસ્કૃત કેન્દ્રોને હવે ભારતીય વિરાસત અને સભ્યતા કેન્દ્રના સ્વરૂપમાં વિકસિત કરવામાં આવશે.

તો શું આસામ સરકારના નિર્ણય બંધારણ હિસાબથી યોગ્ય છે?
બંધારણની કલમ 30 છે, જેને લઈ અનેક વર્ષોથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. ભૂતપૂર્વ પ્રધાનમંત્રી અટલ બિહારી વાજપેયીએ કલમ 30માં હિન્દુઓનો સમાવેશ કરવાની માગ કરી હતી.

વર્ષ 2002માં એક કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે કલમ 29 અને 30માં લઘુમતીના અધિકારોની તપાસ કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે એ સમયે કહ્યું હતું કે સરકાર લઘુમતી શિક્ષણ સંસ્થાઓને આર્થિક મદદ કરી રેગ્યુલેટ કરી શકે છે. આ સાથે કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે લઘુમતી સંસ્થાઓના અધિકારો સમાપ્ત કરવા જોઈએ નહીં.

આસામ સરકારે આ નિર્ણય પર બે પ્રકારની વાત થઈ રહી છે. એક કે જે તેના પક્ષમાં છે અને બીજી કે જે તેના વિરોધમાં છે. જે પક્ષમાં છે તેમનું કહેવું છે કે બંધારણ પ્રમાણે રાજ્ય ધાર્મિક શિક્ષણને ઉત્તેજન આપી શકે નહીં, માટે આ નિર્ણય યોગ્ય છે. જોકે જે લોકો વિરોધ કરી રહ્યા છે તેમનું કહેવું છે કે સરકારને તમામ પક્ષને સાથે લઈને ચાલવું જોઈએ.

આસામ સરકારના આ નિર્ણયથી કેટલી મદરેસા અને સંસ્કૃત સ્કૂલોને અસર થશે?
સ્ટેટ મદરેસા એજ્યુકેશન બોર્ડના મતે આસામમાં 614 સરકારી મદરેસા છે. આ પૈકી 400 ઉચ્ચ મદરેસા, 112 જુનિયર મદરેસા તથા 102 સિનિયર મદરેસા છે. આ પૈકી 57 મદરેસા છોકરીઓ માટે છે, ત્રણ છોકરા માટે તથા બાકીના 554ને એડ એટલે કે છોકરા-છોકરીઓ બન્ને માટે છે. સરકારી મદરેસા ઉપરાંત આશરે 900 મદરેસા પ્રાઈવેટ છે, જે જમિયત ઉલેમા તરફથી ચલાવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત 97 સંસ્કૃત સ્કૂલ છે, જે ત્યાંની ભાષામાં ટોલ કહે છે.

આસામમાં કેટલાક મહિનામાં ચૂંટણીઓ પણ છે, શું આ નિર્ણયની અસર થશે?
આ પહેલાં આસામની ડેમોગ્રાફીને સમજવાની જરૂર છે. વર્ષ 2011ની વસતિગણતરી પ્રમાણે આસામની 62 ટકા વસતિ હિન્દુ છે, જ્યારે 35 ટકા વસતિ મુસ્લિમ છે.

એપ્રિલ-મે મહિનામાં આસામમાં વિધાનસભા ચૂંટણી છે. અત્યારે ભાજપની સરકાર છે અને સર્બાનંદ સોનોવાલ મુખ્યમંત્રી છે. ચૂંટણી અગાઉ લેવામાં આવેલા નિર્ણયને ધ્રુવીકરણ સાથે જોડવામાં આવે છે.

જાણકારોનું કહેવું છે કે ભાજપ અને હિંદુ સંગઠન મોટા ભાગે મદરેસામાંથી મળતા શિક્ષણને લઈ પ્રશ્ન ઊઠતા રહ્યા છે. તેમના મતે મદરેસામાં અભ્યાસ કરવાને લીધે મુસ્લિમોમાં કટ્ટરતા વધી રહી છે.

વર્ષ 2016માં આસામમાં જ્યારે ચૂંટણી થઈ હતી ત્યારે ભાજપે અહીં 126 બેઠક પૈકી 60 બેઠકમાં જીત મેળવી હતી. તેની સહયોગી આસામ ગણ પરિષદે 14 બેઠક પર જીત હાંસલ કરી હતી. વર્ષ 2011ની ચૂંટણીમાં ભાજપે ફક્ત 5 બેઠક જીતી હતી.

વર્ષ 2016માં ભાજપે આટલી મોટી જીત મેળવી એની પાછળ હિન્દુ મતદાતા હતા. ચૂંટણી બાદ લોકનીતિએ એક સરવે કર્યો હતો. આ સરવેમાં સામે આવ્યું હતું કે 63 ટકા હિન્દુઓએ ભાજપને મત આપ્યા છે, જ્યારે ફક્ત 5 ટકા મુસલમાનો ભાજપ સાથે હતા. હિન્દુ ઉપરાંત ભાજપને 39 ટકા ઈસાઈના પણ મત મળ્યા છે.

સંસ્કૃત સ્કૂલ પણ બંધ થઈ રહી છે, તો હિન્દુ-મુસલમાનની વાત શા માટે?
એક પ્રશ્ન એ પણ છે કે આસામ સરકાર તો સંસ્કૃત શાળા પણ બંધ કરી રહી છે તો હિન્દુ-મુસલમાનની વાત શા માટે થઈ રહી છે? જ્યારે આ નિર્ણયની અસર હિન્દુ અને મુસલમાન બન્નેને થશે.

જોકે મદરેસા બંધ થવાનો જેટલો વિરોધ થઈ રહ્યો છે એટલો જ વિરોધ સંસ્કૃત સ્કૂલો બંધ થવાનો થઈ રહ્યો નથી. મુખ્યમંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલ જ્યાંથી ધારાસભ્ય છે એ માજુલી વિધાનસભા સીટ છે.

માજુલીમાં 32 વૈષ્ણવ મઠ છે, જે 15મી સદીના સંત-સમાજ સુધારક શ્રીમંત શંકરદેવના શિક્ષાનું પાલન કરતા આવે છે. આ 32 પૈકી 10 મઠોમાં સંસ્કૃત મઠ છે. માજુલીના દખિનપાટ મઠના મઠાધીશ જનાર્દન દેવ ગોસ્વામી કહે છે. સંસ્કૃત અમારી સંસ્કૃતિનો હિસ્સો છે. તેઓ સરકારના આ નિર્ણયને માનવાનો ઈનકાર પણ કરે છે.

અન્ય સમાચારો પણ છે...