પુટિનને G20માં પોતાની હત્યાનો ડર:બાલીમાં અમેરિકી અને બ્રિટિશ કમાન્ડોના હુમલાની આશંકા, જોખમના 3 મોડેલ

22 દિવસ પહેલાલેખક: અભિષેક પાંડે
  • કૉપી લિંક

રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુટિનના G20 શિખર સંમેલનમાં ભાગ ન લેવાનું જે કારણ જણાવાઈ રહ્યું છે એ ચોંકાવનારૂં છે. એવું મનાય છે કે પુટિનને પોતાની હત્યા થવાનો ડર છે અને તેથી તેઓ ઈન્ડોનેશિયાના બાલીમાં 15-16 નવેમ્બરે યોજાનાર G20ની બેઠકમાં સામેલ નહીં થાય.

ભાસ્કર એક્સપ્લેનરમાં જાણીએ કે આખરે કેમ થઈ રહી છે પુટિનની હત્યાની ચર્ચા? કોણ છે આ ષડયંત્ર પાછળ? તેનું યુક્રેન યુદ્ધ સાથે શું છે કનેક્શન?

હત્યાનો ડર... શું તેથી G20 સંમેલનમાંથી દૂર થયા પુટિન

ગ્લોબલ મીડિયાના રિપોર્ટ્સ અનુસાર, રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુટિનને પોતાની હત્યા થવાનો ડર છે અને તેથી તેઓ G20 સંમેલનમાં ભાગ નહીં લે. પુટિન માને છે કે તેમને પશ્ચિમી દેશોની સાથે રશિયામાં એ લોકોથી પણ જોખમ છે, જે યુક્રેનમાં સતત હારથી રશિયન રાષ્ટ્રપતિથી નારાજ છે.

ધ ઈન્ડિપેન્ડન્ટના રિપોર્ટ અનુસાર, રશિયાના રાજકીય રણનીતિકાર અને પુટિનના સલાહકાર રહી ચૂકેલા સર્ગેઈ માર્કોવ કહે છે, ‘પુટિન G20માં કેમ નથી જઈ રહ્યા તેનું કારણ ખૂબ ગંભીર છે.’

માર્કોવે G20 સંમેલનમાં પુટિનના ન જવાના ત્રણ મુખ્ય કારણો દર્શાવાયા છે...

1. ‘અમેરિકા, બ્રિટન અને યુક્રેનની સ્પેશિયલ ફોર્સિસના હાથે પુટિનને મારવાની કોશિશ કરવામાં આવે એવી પ્રબળ સંભાવના છે.’

2. ‘અપમાનજનક પરિસ્થિતિઓની સંભાવના. જેમકે - કેટલાક વિકલાંગ સામાજિક કાર્યકર્તા પુટિનને પછાડી શકે છે, જાણે એ અકસ્માતે બન્યું હોય- અને દુનિયાભરના મીડિયા આ તસવીરો લઈને કેપ્શન લગાવશે, ‘રશિયાના રાષ્ટ્રપતિને ચોતરફથી પછડાટ.’

‘મને પૂરો વિશ્વાસ છે કે પૂરેપૂરા પાગલ કેટલાક પશ્ચિમી દેશ કંઈક આવી જ યોજના બનાવી રહ્યા છે.’

3. ‘ખેરસોનમાં હાર પછી એક મહાન દેશ તરીકે રશિયાની સ્થિતિ સવાલોથી ઘેરાયેલી છે. તેઓ (પુટિન પર) આસાનીથી આત્મસમર્પણ કરવા માટે દબાણ કરશે.’

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુટિનના સલાહકાર રહી ચૂકેલા સર્ગેઈ માર્કોવે જી-20માં જવાને લઈને પુટિન સાથે ત્રણ સંભવિત ષડયંત્રની શક્યતા વ્યક્ત કરતા અમેરિકા, બ્રિટન અને યુક્રેનને ઘેર્યા છે.
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુટિનના સલાહકાર રહી ચૂકેલા સર્ગેઈ માર્કોવે જી-20માં જવાને લઈને પુટિન સાથે ત્રણ સંભવિત ષડયંત્રની શક્યતા વ્યક્ત કરતા અમેરિકા, બ્રિટન અને યુક્રેનને ઘેર્યા છે.

પુટિનના પ્રવક્તાએ કહ્યું, ‘વ્યસ્તતા’ના કારણે G20માં નહીં જઈ શકે’
પુટિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે જી-20 સંમેલનમાં ભાગ ન લેવાનું કારણ રશિયન રાષ્ટ્રપતિના વ્યસ્ત કાર્યક્રમને ગણાવ્યું છે.

પેસ્કોવએ કહ્યું, "પુટિન તેમના સમયપત્રકને કારણે 15-16 નવેમ્બરના રોજ સમિટ માટે રશિયા છોડી શકશે નહીં." પેસ્કોવએ કહ્યું, "તેના શેડ્યૂલ અને રશિયામાં તેમના રહેવાની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને, હેડ ઓફ સ્ટેટનો નિર્ણય છે."

ઈન્ડોનેશિયાએ પણ જી-20 સમિટમાં પુટિનના અનુપસ્થિતિ અંગે સમર્થન આપ્યું

પુટિનની હત્યાનું કાવતરું… દાવામાં કેટલો છે દમ
પુટિનની નજીકના લોકો પણ તેમની હત્યાનું કાવતરું ઘડાવાનો દાવો કરી રહ્યા છે. પરંતુ ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે આ દાવામાં કોઈ દમ નથી. ફોક્સ ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, યુએસ ડિફેન્સ ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી એટલે કે ડીઆઈએની પૂર્વ ગુપ્તચર અધિકારી રેબેકા કોફલેરે આ આશંકાને નકારી કાઢી છે.

કોફલરે ‘પુટિન્સ પ્લેબુક: રશિયાઝ સિક્રેટ પ્લાન ટુ ડીફીટ અમેરિકા’ પુસ્તકના લેખક છે અને રશિયન સિદ્ધાંત અને વ્યૂહરચના પર યુએસના ગુપ્તચર અધિકારી તરીકે કામ કર્યું છે.

કોફલર કહે છે, "તેમના પ્રમુખપદ દરમિયાન પુટિન પર એક ડઝનથી વધુ સંભવિત જીવલેણ હુમલાઓ થયા છે, અને આ હુમલાઓની હંમેશા શક્યતા રહે છે." પરંતુ અમેરિકા કે બ્રિટનની ગુપ્તચર એજન્સીઓ આવી યોજના બનાવશે તે વિચારવું પાયાવિહોણું છે.

'હત્યાની વાત બહાનું... પુટિન ખેરસોનમાં ખેલ પાડવા રશિયામાં રહેશે'
સવાલ એ છે કે જો હત્યાનો ડર સાચો નથી તો પુટિન જી-20 બેઠકમાં શા માટે ભાગ લેવા માંગતા નથી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે તેની પાછળનું એક કારણ રશિયન સેનાની યુક્રેનના ખેરસોન શહેરમાં કંઈક મોટું કરવાની યોજના હોઈ શકે છે. રશિયાએ હાલમાં જ ખેરસોનમાંથી હટી જવાની જાહેરાત કરી છે.

રેબેકા કોફ્લેર જવાબમાં કહે છે કે, 'તેઓ બાલી ન જવાના ઘણા અલગ-અલગ કારણો હોઈ શકે છે, સુરક્ષાની ચિંતાઓ સિવાય.'

કોફલર કહે છે, 'એવા ગુપ્તચર સંકેતો છે કે રશિયાનું ખેરસોનથી પીછેહઠ એક ચાલ છે. તેઓ પીછેહઠ કરી રહ્યા છે જેથી યુક્રેનિયન સૈન્ય ત્યાં જઈ શકે અને તેઓ (રશિયનો) નરસંહાર કરી શકે. રશિયનો ડર્ટી બોમ્બ જેવી અમાનવીય અને અસંસ્કારી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. અથવા તેઓ નજીકના ડેમને નિશાન બનાવી શકે છે અને પૂર લાવી શકે છે.

કોફલર કહે છે કે આ જ કારણ છે કે પુટિન રશિયામાં જ રહેવા માંગે છે જેથી કરીને જો અમેરિકા આવી પદ્ધતિઓના ઉપયોગના જવાબમાં પ્રતિક્રિયા આપે તો તેઓ જરૂરી નિર્ણય લઈ શકે.

અમેરિકાની ડિફેન્સ ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી એટલે કે ડીઆઈએના ભૂતપૂર્વ ઈન્ટેલિજન્સ ઓફિસર રેબેકા કોફલરનું કહેવું છે કે પુટિનની હત્યાના સમાચાર રશિયાના ખોટા પ્રચારનો એક ભાગ છે, જેને તે G20 ઈવેન્ટમાં પુટિનની ગેરહાજરીના બહાના તરીકે ઉપયોગ કરવા માંગે છે.
અમેરિકાની ડિફેન્સ ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી એટલે કે ડીઆઈએના ભૂતપૂર્વ ઈન્ટેલિજન્સ ઓફિસર રેબેકા કોફલરનું કહેવું છે કે પુટિનની હત્યાના સમાચાર રશિયાના ખોટા પ્રચારનો એક ભાગ છે, જેને તે G20 ઈવેન્ટમાં પુટિનની ગેરહાજરીના બહાના તરીકે ઉપયોગ કરવા માંગે છે.

યુક્રેન ખેરસોનમાંથી સૈન્ય પાછું ખેંચી લેવાને કહે છે રશિયાની ચાલ
ભલે રશિયાએ ખેરસોનમાંથી પોતાની સેના પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરીને બધાને ચોંકાવી દીધા છે. પરંતુ યુક્રેને રશિયાની યોજના પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે અને તેને તેની એક યુક્તિ ગણાવી છે. યુક્રેનના સેનાના એક અધિકારીએ ખેરસોનમાંથી રશિયન સૈનિકોની હટાવવાને જાળ ગણાવી છે.

યુક્રેનના દક્ષિણી સૈન્ય કમાન્ડના પ્રવક્તા નતાલ્યા લિમેન્યુકે જણાવ્યું હતું કે, "વસાહતો ખાલી કરી દેવામાં આવી છે અને ત્યાં જવા માટે સલામત છે, જ્યારે તેઓ શેરીઓમાં લડાઈની તૈયારી કરી રહ્યા હોય તેવું દેખાડવા માટે તે વિશેષ ઉશ્કેરણી હોઈ શકે છે."

વાસ્તવમાં, રશિયાએ કહ્યું છે કે ખેરસોનમાંથી તેના સૈનિકો પાછા હટાવવા છતાં તે રશિયન નિયંત્રણ હેઠળનો વિસ્તાર રહેશે.

રશિયન અખબાર કોમસોમોલસ્કાયા પ્રવદાના યુદ્ધ વિશ્લેષક સર્ગેઈ મર્દાન ચેતવણી આપી, “ખાસ લશ્કરી કાર્યવાહી આજે ખેરસોનમાંથી રશિયન સૈન્યની વાપસી સાથે સમાપ્ત થઈ. અને એક લાંબું યુદ્ધ શરૂ થયું. મારા પર વિશ્વાસ કરો, આ લાંબુ ચાલશે.’

યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કીના વરિષ્ઠ રાજકીય સલાહકાર મિખાઈલો પોડોલ્યાકે જણાવ્યું હતું કે, ' જ્યાં સુધી ખેરસોન પર યુક્રેનિયન ધ્વજ લહેરાવવામાં ન આવે ત્યાં સુધી રશિયનોના પીછેહઠનો કોઈ અર્થ નથી.'
યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કીના વરિષ્ઠ રાજકીય સલાહકાર મિખાઈલો પોડોલ્યાકે જણાવ્યું હતું કે, ' જ્યાં સુધી ખેરસોન પર યુક્રેનિયન ધ્વજ લહેરાવવામાં ન આવે ત્યાં સુધી રશિયનોના પીછેહઠનો કોઈ અર્થ નથી.'

જો કે, રશિયન સંરક્ષણ મંત્રાલયે દાવો કર્યો છે કે તેણે ખેરસોનમાંથી 30,000થી વધુ સૈનિકોને પાછા ખેંચી લીધા છે. યુક્રેને પણ ખેરસોન શહેરમાં પ્રવેશવા અંગે પુષ્ટિ કરી છે.

ખેરસોનમાંથી રશિયાની પીછેહઠથી પુટિનના કટ્ટર સમર્થકો પણ નારાજ
ઘણા નિષ્ણાતો ખેરસોનમાંથી રશિયાની પીછેહઠને તેની હાર તરીકે જોઈ રહ્યા છે. રશિયામાં જ આ માટે પુટિનની ટીકા થઈ રહી છે. પુટિનના ભૂતપૂર્વ સલાહકાર સર્ગેઈ માર્કોવ પણ એવા રશિયનોમાં સામેલ છે જેઓ ખેરસોનમાંથી રશિયન દળોને પાછા ખેંચવાના નિર્ણયથી નારાજ છે અને તેને રશિયાની હાર તરીકે જુએ છે.

બ્રિટિશ અખબાર એક્સપ્રેસ અનુસાર, પુટિનના સમર્થક અને રશિયન યુદ્ધ સંવાદદાતા અનાસ્તાસિયા કાશેવરોવે ખેરસોનની ઘટના પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, 'કોણે અને શા માટે ખેરસોનનું સમર્પણ કર્યું.' કાશવરોવે પ્રશ્નાર્થ સાથે પૂછ્યું, 'અમે એક મોટો ટુકડો કાપી નાખ્યો, તેને ગળી ન શકાયો, અને હવે અમે તેને ઓડકાર ખાઈને બહાર કાઢી રહ્યા છીએ. અમે Balakliya, Izium, Liman ગુમાવી દીધા. આખરે અમારી મોટી યોજના શું હતી?'

"અને કોઈપણ રીતે, આપણા માટે 'વિજય' નો અર્થ શું છે?" આપણે શું કરવું જોઈએ? આપણે કયા પરિણામો પ્રાપ્ત કરવા જોઈએ? આપણે ક્યાં પહોંચવું જોઈએ જેથી તે સ્પષ્ટ થાય - આ વિજય છે?'

પુટિનના ભૂતપૂર્વ સલાહકાર માર્કોવે કહ્યું, 'જો રશિયા જીતવા માંગે છે... તો આપણે વધુ સખત બનવું પડશે. ડ્રોન, મિસાઈલ અને બોમ્બ આપણી ફેક્ટરીઓમાં 24 કલાક અને સાતેય દિવસ બનવા જોઈએ.
પુટિનના ભૂતપૂર્વ સલાહકાર માર્કોવે કહ્યું, 'જો રશિયા જીતવા માંગે છે... તો આપણે વધુ સખત બનવું પડશે. ડ્રોન, મિસાઈલ અને બોમ્બ આપણી ફેક્ટરીઓમાં 24 કલાક અને સાતેય દિવસ બનવા જોઈએ.

ખેરસોન, રશિયા અને યુક્રેન બંને માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ
​​​​​​​
ખેરસોનમાંથી રશિયાનું પીછેહઠ યુક્રેન માટે વ્યૂહાત્મક વિજય હશે. કાળા સમુદ્રના ક્ષેત્રમાં સ્થિત, ખેરસોન એ ક્રિમિયાનો સરહદી વિસ્તાર છે, જેને રશિયાએ 2014માં યુક્રેનથી જોડ્યો હતો. ખેરસોનને ફરીથી કબજે કરવાથી યુક્રેન રશિયા અને ક્રિમીઆ વચ્ચેનો જમીની સંપર્ક તોડી શકશે.

આનાથી યુક્રેનને એઝોવના સમુદ્રમાં નોંધપાત્ર કિનારો પણ મળશે, પુટિનને તેના નવ મહિનાના યુદ્ધ અભિયાનની સિદ્ધિ માટે બહુ ઓછું બતાવવા માટે છોડી દીધું છે.

રશિયાએ પહેલા જે યુક્રેનિયન શહેર જીત્યું હતું, તે હવે તેમાંથી પીછેહઠ કરી રહ્યું છે
24 ફેબ્રુઆરીએ યુક્રેન પર આક્રમણ કર્યા પછી, રશિયાએ સૌપ્રથમ દક્ષિણ યુક્રેનના ખેરસોન શહેર પર વિજય મેળવ્યો, જે ક્રિમીઆના પ્રવેશ દ્વાર ગણાતું હતું. યુદ્ધ પહેલા 2.8 મિલિયનની વસ્તી ધરાવતું ખેરસોન શહેર 2 માર્ચથી રશિયન દળોના કબજામાં હતું. યુક્રેનના કોઈપણ પ્રાંતની આ એકમાત્ર રાજધાની છે, જેને રશિયા આ યુદ્ધમાં કબજે કરવામાં સક્ષમ હતું.

ખેરસોન શહેર યુક્રેનમાં સમાન નામના ચાર પ્રાંતોની રાજધાની છે, જેને રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુટિને સપ્ટેમ્બરના અંતમાં રશિયા સાથે ભળી જવા માટે લોકમતના નામે જાહેરાત કરી હતી. પુટિને જે ચાર પ્રાંતોમાં જનમત સંગ્રહ કર્યો તેમાં પૂર્વ યુક્રેનમાં ડોનેટ્સક અને લુહાન્સ્ક એટલે કે ડોનબાસ ક્ષેત્ર અને દક્ષિણ યુક્રેનમાં ખેરસોન અને ઝાપોરિઝિયા પ્રાંતનો સમાવેશ થાય છે.

એપ્રિલના અંતમાં, રશિયાએ માર્ચમાં ખેરસોન શહેર પર કબજો કર્યા બાદ યુક્રેનિયન નાગરિકો દ્વારા ભારે વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તે રશિયન દળો દ્વારા બળપૂર્વક દબાવવામાં આવ્યો હતો.

ખેરસોનમાં રશિયા સામેનો ખરો પડકાર ઓગસ્ટના અંતમાં આવ્યો જ્યારે યુક્રેને ખાર્કિવના ઉત્તરીય પ્રાંત તેમજ ખેરસોનમાં જવાબી કાર્યવાહી કરી. ખાર્કીવ પર કબજો મેળવ્યા પછી, યુક્રેને ખેરસોનમાં રશિયન દળોને ભીષણ લડાઈ આપી. યુક્રેનિયન દળોએ યુએસ અને પશ્ચિમી શસ્ત્રો વડે ખેરસોનમાં ડિનીપર નદી પરના પુલોને નિશાન બનાવ્યા, જેનાથી રશિયન સૈન્યની સપ્લાય લાઇનને અસર થઈ.

યુક્રેનની જવાબી કાર્યવાહીને ધ્યાનમાં રાખીને, પુટિને 30 સપ્ટેમ્બરે 23-37 સપ્ટેમ્બરની વચ્ચે રશિયા દ્વારા જીતેલા ચાર વિસ્તારોમાં લોકમત યોજીને તેમને રશિયામાં ભેળવી દેવાની જાહેરાત કરી. 19 ઓક્ટોબરના રોજ, રશિયાએ ખેરસોન શહેરમાંથી યુક્રેનિયનોને બહાર કાઢવાનું શરૂ કર્યું.

6 નવેમ્બરના રોજ, ખેરસોન શહેરમાં વીજળી અને પાણી પુરવઠો કાપી નાખવામાં આવ્યો હતો. યુક્રેનના હુમલા માટે રશિયાએ તેના પર આરોપ લગાવ્યો હતો, પરંતુ યુક્રેને તેને ફગાવી દીધો હતો. 8 નવેમ્બરના રોજ વીજળી અને પાણીની સેવાઓ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.

9 નવેમ્બરના રોજ, દરેકને આશ્ચર્યચકિત કરવા માટે, રશિયન સંરક્ષણ પ્રધાન સેરગેઈ શોઇગુએ ખેરસોન શહેરમાંથી રશિયન દળોને પાછા ખેંચવાની જાહેરાત કરી. 10 નવેમ્બરે રશિયાએ જણાવ્યું કે રશિયન દળોએ ખેરસોનને ખાલી કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. દરમિયાન રશિયાએ કહ્યું છે કે ખેરસોનમાંથી અત્યાર સુધીમાં 1.15 લાખ નાગરિકોને બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે.