મુસ્લિમોને યવન સર્પ કહેતા હતા RSS પ્રમુખ હેડગેવાર:ભાગવતે કહ્યું-ઈસ્લામને દેશમાં જોખમ નથી; શું મુસ્લિમો અંગે બદલાયું સંઘનું સ્ટેન્ડ?

24 દિવસ પહેલાલેખક: અનુરાગ આનંદ
  • કૉપી લિંક

દેશમાં ઈસ્લામને કોઈ ખતરો નથી, પરંતુ 'અમે મોટા છીએ'ની ભાવના છોડવી પડશે.

આરએસએસના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે 11 જાન્યુઆરી 2023ના રોજ 'ઓર્ગેનાઇઝર' મેગેઝિનને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં આ વાત કહી હતી.

આ પહેલા 2 જૂન, 2022ના રોજ ભાગવતે કહ્યું હતું કે આપણે રોજ મસ્જિદમાં શિવલિંગના દર્શન કેમ કરવા પડે છે? 6 સપ્ટેમ્બર 2021ના રોજ કહ્યું કે હિન્દુ અને મુસ્લિમ એક જ વંશના છે. 4 જુલાઈ, 2021ના રોજ કહ્યું- જો કોઈ હિંદુ કહે કે મુસ્લિમ અહીં રહી શકતો નથી, તો તે હિંદુ નથી. મોહન ભાગવતના આ નિવેદનોને કારણે આરએસએસના મુસ્લિમો પ્રત્યેના વલણમાં નરમાઈની ચર્ચા ચાલી રહી છે.

ભાસ્કરના એક્સપ્લેનરમાં આપણે જાણીશું કે 1925માં આરએસએસની શરૂઆતથી લઈને અત્યાર સુધી મુસ્લિમો વિશે સરસંઘચાલકોએ શું કહ્યું? મોહન ભાગવતના આગમન પછી મુસ્લિમોને લઈને આરએસએસના વલણમાં કોઈ ફેરફાર થયો છે?

ભારતના મુસ્લિમો .વન સર્પ છે: હેડગેવાર
હેડગેવારના નિવેદનનો એક ભાગ, જેઓ 1925થી 1940 સુધી આરએસએસના વડા હતા…

ખિલાફત ચળવળ દરમિયાન 'હિંદુ-મુસ્લિમ ભાઈ ભાઈ'નો નારો આકાશમાં ગુંજતો રહ્યો હોય પરંતુ વાસ્તવમાં તેની શક્યતાઓ ઘટી રહી છે. કારણ કે ખિલાફત ચળવળમાં ભાગ લેનારા મુસ્લિમોએ પોતાની માતૃભૂમિ કરતાં તેમના ધર્મ પ્રત્યે વધુ વફાદારી દર્શાવી છે.’

કેશવરાવ બલીરામ હેડગેવારનું જીવનચરિત્ર લખનાર સી.પી. ભીશીકરના મતે, હેડગેવાર મુસ્લિમોને યવન સર્પ કહેતા હતા. આ શબ્દ દેશવિરોધી વિદેશીઓ માટે વપરાતો હતો.

મુસલમાનોનું ધર્માંતરણ કરવાના ઉદ્દેશ્યથી ભારત આવ્યાઃ ગોલવલકર
1940થી 1973 સુધી આરએસએસના વડા રહેલા ગોલવલકરના ભાષણનો એક ભાગ…

ભારતના છેલ્લા 1200 વર્ષનો ઇતિહાસ ધાર્મિક યુદ્ધોનો ઈતિહાસ રહ્યો છે, જેમાં હિંદુઓને ખતમ કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. 1200 વર્ષ પહેલા જ્યારથી મુસલમાનોએ આ ધરતી પર પગ મૂક્યો ત્યારથી તેમનો એક જ ઉદ્દેશ્ય સમગ્ર દેશને ધર્માંતરિત કરીને પોતાનો ગુલામ બનાવવાનો રહ્યો છે.

માધવરાવ સદાશિવ ગોલવલકરના પુસ્તક 'બંચ ઑફ થોટ્સ'માં લખેલી આ બાબતોને નકારી કાઢતાં સંઘે તેને ગુરુજીનો અંગત અભિપ્રાય ગણાવ્યો છે.

RSSમાં મુસ્લિમો માટે દરવાજા ખોલવા જોઈએઃ દેવરસ
1973થી 1993 સુધી આરએસએસ ચીફ રહેલા દેવરસના ભાષણનો એક ભાગ…

‘સૈદ્ધાંતિક રીતે, અમે સ્વીકાર્યું છે કે પૂજા પદ્ધતિમાં તફાવત હોવા છતાં, મુસ્લિમો પણ રાષ્ટ્રના જીવનમાં સુમેળભર્યા હોઈ શકે છે. આપણે એક નવું RSS બનાવવું જોઈએ અને મુસ્લિમો માટે પણ દરવાજા ખોલવા જોઈએ.’

1977માં તત્કાલિન સરસંઘચાલક બાળાસાહેબ દેવરાસે હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં મુસ્લિમોને RSSમાં લાવવાના પ્રશ્ન પર આ વાત કહી હતી. જો કે, યાદવરાવ જોશી, મોરોપંત પિંગલે, દત્તોપંત થેંગડી જેવા ઘણા નેતાઓએ તેનો સખત વિરોધ કર્યો.

મુસ્લિમોમાં પાકિસ્તાન માટે કોઈ સોફ્ટ કોર્નર ન હોવો જોઈએઃ રજ્જુ ભૈયા
1993થી 2000 સુધી આરએસએસ ચીફ રહેલા રજ્જુ ભૈયાના ભાષણનો એક ભાગ…

‘ભારતમાં 98% મુસ્લિમો ધર્માંતરિત છે. મુસ્લિમોની પોતાની ઈબાદત છે, અમુક ખાસ ધાર્મિક વિધિઓ હોય તો કોઈ વાંધો નથી, પરંતુ વિભાજન પછી પણ મુસ્લિમોમાં પાકિસ્તાન માટે કોઈ પ્રકારનો સોફ્ટ કોર્નર હોય તો તે શંકા પેદા કરે છે. આ જ કારણ છે કે લોકોને મુસ્લિમો પ્રત્યે આટલો ડર પેસી ગયો છે.’

30 એપ્રિલ 1994ના રોજ પત્રકાર યુવરાજ ઘીમીરેએ ચોથા સરસંઘચાલક પ્રોફેસર રાજેન્દ્ર સિંહ સાથે વાત કરી હતી. આ દરમિયાન તેમને પ્રશ્ન હતો કે શું સંઘનો ભાઈચારો લઘુમતી સમુદાયોને દેશ પ્રત્યે તેમની વફાદારી સાબિત કરવા કહે છે? આ સવાલના જવાબમાં જ તેમણે આ જવાબ આપ્યો હતો.

અમે લઘુમતીનો ખ્યાલ સ્વીકારતા નથી: કેએસ સુદર્શન
2000થી 2009 સુધી આરએસએસ ચીફ રહેલા સુદર્શનના ભાષણનો એક ભાગ…

'અમે લઘુમતીનો ખ્યાલ બિલકુલ સ્વીકારતા નથી.'

આરએસએસના વડા કેએસ સુદર્શને 20 વર્ષ પહેલા 2002માં મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મંચની શરૂઆત કરી હતી. તેણે આની જવાબદારી ઈન્દ્રેશ કુમારને સોંપી. આ સિવાય તેઓ જમિયત ઉલેમા-એ-હિંદ અને મૌલાના ડૉ. જમીલ ઇલ્યાસીને પણ મળ્યા હતા. મૌલાના જમીલ ઇલ્યાસી તે સમયે ઇમામ સંગઠનના પ્રમુખ હતા.

2009માં આરએસએસના વડા બનેલા મોહન ભાગવતે મુસ્લિમોને લઈને આપેલા તાજેતરના નિવેદનો વાંચો…

શું સંઘે મુસ્લિમોના મુદ્દે પોતાનું વલણ નરમ પાડ્યું છે?
રાજ્યસભાના સાંસદ અને સંઘના વિચારક રાકેશ સિન્હાના મતે RSSનું હંમેશા મુસ્લિમો પ્રત્યે સમાન વલણ રહ્યું છે. તેમના નિવેદનમાં ભાગવતે હેડગેવાર અને સંઘની મૂળ ભાવનાનું પ્રગતિશીલ અર્થઘટન કર્યું છે. રાકેશ સિન્હા મોહન ભાગવતના નિવેદનોના બે અર્થ સમજાવે છે. પહેલું- સંઘ મુસ્લિમ સમાજનો વિરોધ નથી કરતું. બીજું- ધર્મને મજબૂત કરનારા ધર્માંધ લોકોને કડક જવાબ મળ્યો છે.

રાજકીય નિષ્ણાત રાશિદ કિડવાઈનું કહેવું છે કે દેશની આઝાદી પહેલાથી જ મુસ્લિમોને લઈને આરએસએસની રાજકીય પ્રતિક્રિયા આવી રહી છે. આ કારણથી આ ધર્મ પર વિવિધ રીતે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. મોહનજીના આ નિવેદનથી એવું લાગે છે કે હવે ઇસ્લામ ધર્મને લઈને રાજકીય પ્રતિક્રિયામાં બદલાવ આવી રહ્યો છે. મુસ્લિમો પોતાના હોવાનો દાવો કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. તે સકારાત્મક છે અને સમાજમાં સંવાદિતા વધારશે.

આરએસએસ સાથે જોડાયેલા મેગેઝિન 'ઓર્ગેનાઇઝર'ના પૂર્વ સંપાદક શેષાદ્રિ ચારીના જણાવ્યા અનુસાર, મુસ્લિમ સમુદાયમાં સુધારાવાદી લોકોની અછત છે. થોડા ઉદારવાદી લોકો ધર્માંધ લોકો દ્વારા દબાયેલા છે. આવી સ્થિતિમાં, મુસ્લિમ સમુદાયના મોટા નેતાઓ સાથે સંઘના વડાની બેઠક રાષ્ટ્રીય હિતનું વાતાવરણ અને બંને સમુદાયો વચ્ચે વધુ સમજણ અને સહયોગનું નિર્માણ કરશે.

એક લેખમાં પત્રકાર અને લેખક વિવેક દેશપાંડે મુસ્લિમ લોકો પ્રત્યે મોહન ભાગવતના વલણના 3 અર્થો સમજાવે છે-

1. ધ્યેય એક જ છે, પરંતુ પદ્ધતિ બદલાઈ છે: સંઘનું લક્ષ્ય હિન્દુ રાષ્ટ્રની સ્થાપના છે, પરંતુ આમાં સૌથી મોટું સંકટ 14%થી વધુ મુસ્લિમ વસ્તી છે. આરએસએસ જાણે છે કે સંઘનો હેતુ તેમને સાધ્યા વિના પૂરો નહીં થાય.

2. સંઘે સંદર્ભ બદલ્યો, પરંતુ ટ્રેક નહીં: ત્રીજા સંઘના વડા દેવરસે કહ્યું હતું કે હિંદુ માતા-પિતાથી જન્મેલા લોકો જ હિંદુ છે. હવે મોહન ભાગવત કહે છે કે ભારતમાં રહેતો દરેક વ્યક્તિ હિંદુ છે. આ રીતે ભાગવતે સંઘમાં મુસ્લિમોના વિવાદાસ્પદ સંદર્ભોને બદલવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

3. અતિશય ઉત્સાહી ભાજપના કાર્યકરોને શાંત કરવા: 2014માં કેન્દ્રમાં ભાજપની સરકાર બન્યા પછી મુસ્લિમ મોબ લિંચિંગની ઘટનાઓમાં વધારો થયો. જેના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતની ટીકા થઈ હતી. મુશ્કેલી અનુભવીને ભાગવતે ઉદારવાદી મુદ્રા અપનાવી.

અન્ય સમાચારો પણ છે...