45 વર્ષમાં પુરુષોમાં સ્પર્મ કાઉન્ટ અડધું થયું:ભારતીય પુરુષો પર સૌથી વધુ અસર; વિજ્ઞાનીઓએ કહ્યું-જોખમમાં છે માનવીનું અસ્તિત્વ

3 મહિનો પહેલા
  • કૉપી લિંક

છેલ્લા 45 વર્ષમાં ભારત સહિત વિશ્વભરમાં પુરુષોના શુક્રાણુઓની સંખ્યામાં અડધાથી વધુનો ઘટાડો થયો છે. 'હ્યુમન રિપ્રોડક્શન અપડેટ' જર્નલના રિપોર્ટમાં આ વાત સામે આવી છે. સંશોધનમાં સામેલ વૈજ્ઞાનિક હેગાઈ લેવિનનું કહેવું છે કે ભારતીય પુરુષોના સ્પર્મ કાઉન્ટ પર પણ તેની મહત્તમ અસર જોવા મળી રહી છે.

ભાસ્કર એક્સપ્લેનરમાં જાણશે કે શુક્રાણુઓની સંખ્યા કેમ ઘટી રહી છે અને તેના કારણે મનુષ્યનું અસ્તિત્વ કેવી રીતે જોખમમાં આવી શકે છે?

પ્રશ્ન-1: રિપોર્ટમાં કઈ બાબતોનો ઘટસ્ફોટ થયો છે?
જવાબ
: માઉન્ટ સિનાઈ મેડિકલ સેન્ટર (મિયામી), યુનિવર્સિટી ઓફ કોપનહેગન (કોપનહેગન) અને હિબ્રુ યુનિવર્સિટી (જેરુસલેમ)એ સંયુક્ત રીતે પુરુષોના શુક્રાણુઓની સંખ્યા પર સંશોધન હાથ ધર્યું હતું. આ સંશોધન અહેવાલ 15 નવેમ્બર મંગળવારના રોજ 'હ્યુમન રિપ્રોડક્શન અપડેટ' જર્નલમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે.

આ સંશોધનમાં દક્ષિણ અમેરિકા, આફ્રિકા, એશિયા, યુરોપ, ઉત્તર અમેરિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા મહાદ્વીપના 53 દેશોના 57,000 લોકોને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.

પ્રશ્ન-2: આ અહેવાલ પુરુષો માટે ચિંતાનો વિષય કેમ છે?
જવાબ
: બે નિષ્ણાતોએ કહ્યું છે કે પુરુષોમાં શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી છે તે ચિંતાનો વિષય છે...

ડૉ. શન્ના સ્વાન, ફર્ટિલિટી એપિડેમિયોલોજી સંશોધક: પુરુષોના શુક્રાણુઓની સંખ્યા આગામી વર્ષોમાં વધુ ઝડપથી ઘટી શકે છે. જો શુક્રાણુઓની સંખ્યા 4 કરોડ પ્રતિ મિલી કરતા ઓછી હોય તો પુરૂષો વંધ્યત્વથી પીડાય તેવી શક્યતાઓ વધારે છે. એટલા માટે પુરુષોના વીર્યમાં શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોવી એ ચિંતાનો વિષય છે.

પ્રોફેસર હગાઈ લેવિન, હીબ્રુ યુનિવર્સિટીઃ 'ઓલિગોસ્પર્મિયા'ના કેસો વધી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે પુરુષોમાં શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઝડપથી ઘટી રહી છે. આ સાથે તેમણે કહ્યું કે આ રિપોર્ટનો સીધો અર્થ એ છે કે પુરુષોમાં નપુંસકતા વધી રહી છે અને બાળકો પેદા કરવાની ક્ષમતા ઘટી ગઈ છે.

પ્રશ્ન-3: પુરૂષોના શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી થવાનું કારણ શું છે?

જવાબઃ પુરૂષોના સ્પર્મ કાઉન્ટમાં ઘટાડો થવાના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે...

  • અંતઃસ્ત્રાવી વિક્ષેપિત રસાયણો ખોરાક, પાણી અને હવા દ્વારા શરીરમાં પહોંચે છે. તેનું પ્રમાણ વધવાથી શરીરના અન્ય હોર્મોન્સ પર અસર થાય છે.
  • પુરૂષોના શુક્રાણુઓની સંખ્યામાં ઘટાડો પણ ઘણી હદ સુધી પ્રદૂષણ પર આધાર રાખે છે.
  • વધુ પડતા ધૂમ્રપાન અને આલ્કોહોલ પીવાના કારણે પુરુષોના સ્પર્મ કાઉન્ટમાં પણ ઘટાડો થઈ શકે છે.
  • સ્થૂળતા અને યોગ્ય ન ખાવું એ શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી થવાનું બીજું મુખ્ય કારણ છે.
  • પુરુષોના શરીરમાં સેક્સ હોર્મોન ટેસ્ટોસ્ટેરોનના અસંતુલનને કારણે સ્પર્મ કાઉન્ટ પણ ઓછું હોય છે.
  • શુક્રાણુ સંબંધિત આનુવંશિક રોગ, પ્રાઈવેટ પાર્ટમાં ઈન્ફેક્શન, જાતીય રોગ ગોનોરિયાના કારણે પણ સ્પર્મ કાઉન્ટ ઘટી શકે છે.

પ્રશ્ન- 4: પુરૂષોના શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઘટતી રોકવાનો ઉપાય શું છે?
જવાબ
: નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે પુરૂષના શરીરમાં શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઘટી રહી છે તેનું કારણ જાણ્યા પછી યોગ્ય પગલાં લઈને તેને રોકી શકાય છે. આ માટે નિષ્ણાતોના હવાલાથી રિપોર્ટમાં ઘણી ખાસ વાતો કહેવામાં આવી છે, જેમ કે…

  • ડૉ. શન્ના સ્વાન કહે છે કે બહેતર આહાર, શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી વડે સ્પર્મ કાઉન્ટ વધારવું શક્ય છે.
  • જંતુનાશક મુક્ત વસ્તુઓના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપીને અને ખાણી-પીણીમાં ઓર્ગેનિક વસ્તુઓ અપનાવીને શુક્રાણુઓની સંખ્યા વધારી શકાય છે.
  • પ્લાસ્ટિક અને રાસાયણિક ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ ઘટાડીને, અંતઃસ્ત્રાવી વિક્ષેપિત રસાયણોને શરીરમાં વધતા અટકાવી શકાય છે.
  • ડો.સ્વાનના મતે, દરેક દેશમાં સ્પર્મ કાઉન્ટ માટે બહેતર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવું જોઈએ, જેથી લોકોને તેના વિશે યોગ્ય સમયે માહિતી મળી શકે.

પ્રશ્ન- 5: શુક્રાણુઓની સંખ્યા જાણ્યા વગર જ ઘટવા લાગે છે?
જવાબ
: પુરૂષો પરીક્ષણ કર્યા વિના શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી છે તે વિશે જાણી શકતા નથી. પુરૂષના વીર્યમાં શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઘટી છે કે નહીં, તે વીર્ય વિશ્લેષણ પરીક્ષણ દ્વારા શોધી શકાય છે. સામાન્ય રીતે ભારતીય પુરૂષો ફર્ટિલિટી એટલે કે વંધ્યત્વની સમસ્યાનો સામનો કર્યા પછી જ આવા ટેસ્ટ કરાવે છે.

પ્રશ્ન- 6: શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોવાને કારણે બીજી કઈ સમસ્યાઓ થઈ શકે છે?
જવાબ
: ભારતીય લોકો માને છે કે શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોવાને કારણે માત્ર પ્રજનનક્ષમતા એટલે કે બાળક પેદા કરવામાં સમસ્યા છે. જો કે, આના કારણે ઘણી સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે, જેમ કે-

  • આની સીધી અસર પુરુષોની સેક્સ લાઈફ પર પડે છે.
  • તેનાથી માથાનો દુખાવો અને માનસિક તણાવ થઈ શકે છે.
  • જેના કારણે ક્યારેક પ્રાઈવેટ પાર્ટમાં સોજા અને દુખાવાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
  • માથા અને શરીરના અન્ય ભાગોમાંથી વાળ ખરવા લાગે છે.

પ્રશ્ન- 7: સામાન્ય રીતે શુક્રાણુઓની સંખ્યા કેટલી હોવી જોઈએ?
જવાબઃ પુરૂષોના વીર્યમાં સામાન્ય શુક્રાણુઓની સંખ્યા પ્રતિ મિલીલીટર 1.5 કરોડથી 3.9 કરોડની વચ્ચે હોય છે. જો શુક્રાણુઓની સંખ્યા 1.5 કરોડ પ્રતિ મિલી કરતા ઓછી હોય તો તેની યોગ્ય સારવાર જરૂરી બની જાય છે.

પ્રશ્ન- 8: જો શુક્રાણુઓની સંખ્યા હોય તો તેની સારવાર કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
જવાબ
: શુક્રાણુઓની સંખ્યાની સારવાર કરવાની વિવિધ રીતો છે. જેમ કે…

  • જો પુરૂષોના પ્રજનન અંગની નસોમાં સોજો કે અવરોધ હોય તો ડોક્ટર્સ તેને સર્જરી દ્વારા સુધારે છે.
  • જો મૂત્રમાર્ગ અથવા પ્રજનન અંગમાં ચેપ હોય, તો ડૉક્ટર એન્ટિબાયોટિક્સથી તેની સારવાર કરે છે.
  • શરીરમાં હોર્મોનનું અસંતુલન થાય તો ડોક્ટરો દવા અને હોર્મોન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ દ્વારા તેની સારવાર કરે છે.
  • ઘણી વખત ડોક્ટરો IVF એટલે કે ઈન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશનનો ઉપયોગ કરે છે જેથી શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોય તો ગર્ભાવસ્થાની સમસ્યા દૂર થાય. મતલબ કે સ્ત્રીનું એગ પુરૂષના શુક્રાણુ સાથે મેળવવામાં આવે છે.

પ્રશ્ન- 9: શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોવાને કારણે મનુષ્યનું અસ્તિત્વ કેવી રીતે જોખમમાં છે?
જવાબ
: રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મનુષ્ય અને અન્ય પ્રાણીઓને સુરક્ષિત રાખવા અને તેમના અસ્તિત્વને આગળ વધારવા માટે સ્વચ્છ વાતાવરણ પૂરું પાડવું જરૂરી છે. વધતા પ્રદૂષણ અને બગડતી જીવનશૈલી વચ્ચે આટલું સારું વાતાવરણ પૂરું પાડવું એ એક મોટો પડકાર છે. જો આનો સામનો નહીં કરવામાં આવે તો માનવીનું અસ્તિત્વ જોખમમાં મુકાઈ જશે. વૈજ્ઞાનિકોએ ભારતમાં અલગ સંશોધનની જરૂરિયાત પણ જણાવી છે.

અન્ય સમાચારો પણ છે...