મોહર્રમ / ઈ.સ. 801માં તૈમુરના શાસનકાળમાં પ્રથમ તાજીયા બન્યા હતા

Muharram 2019: first month of the Islamic calendar Hijri is called Muharram

Divyabhaskar.com

Sep 10, 2019, 12:28 PM IST

ધર્મ ડેસ્ક. મોહર્રમ એ કોઈ તહેવાર નથી, પરંતુ ઇસ્લામિક કેલેન્ડર હિજરીનો પ્રથમ મહિનો છે. વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા ઇસ્લામ ધર્મમાં મુસ્લિમ સમાજ દ્વારા મોહર્રમની 9-10 મી તારીખે મસ્જિદ,ઘરમાં ઉપવાસ અને પૂજા કરવામાં આવે છે. તેને 'યૌમ-એ-આશુરા'ના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. મોહર્રમ દરમિયાન આખા વિશ્વમાં ઇબાદત અને રોજા સાથે અન્ન અને પાણીનું દાન પણ કરવામાં આવે છે.

હઝરત હુસેનને યાઝીદના સૈન્યએ શહીદ કર્યા હતા

10 મોહર્રમ 61 હિજરી એટલે કે 10 ઓક્ટોબર ઈ.સ. 680 ના રોજ હઝરત હુસેન જ્યારે પ્રાર્થના દરમિયાન માથું ઝૂકાવતા હતા ત્યારે યાઝિદની સેનાએ હુમલો કરતાં શહીદ થઈ ગયા હતા. પૈગામ-એ-ઇન્સાનિયતને નકારી આ યુદ્ધમાં રાજા યજીદે નિર્દોષ બાળકો સહિત 72 લોકોની નિર્દયતાથી હત્યા કરી હતી. હઝરત હુસેન અને તેના પરિવાર, સાથીઓને નિર્દયતાથી હત્યા કરતા પહેલાં યજિદની સેનાએ ખૂબ ત્રાસ વર્તાવ્યો હતો. એવું કહેવામાં આવે છે કે, ગરમ રણમાં પાણીનું એક ટીપું પણ ઇસ્લામ ધર્મના પયગંબર માટે નશીબ આવ્યું ન હતું.

ઈ.સ. 801માં પ્રથમ તાજીયાની રચના થઈ હતી

ધાર્મિક બાબતોના નિષ્ણાત નઈમ કુરેશીના મતે ભારતમાં તાજીયાદારી એટલે કે તાજીયાની ઝાંખી એક શુદ્ધ ભારતીય પરંપરા છે. તેની શરૂઆત તૈમૂર લંગ બાદશાહે કરી હતી. તૈમૂર લંગ શિયા સંપ્રદાયના હતા અને દર વર્ષે મોહર્રમ મહિના દરમિયાન ઇરાકની મુલાકાત લેતા હતા. એકવાર તેઓ ઈરાક ન જઇ શક્યા તો તેમને પ્રસન્ન કરવા માટે દરબારીઓએ તે યુગના કલાકારોને ભેગા કર્યા અને ઇરાકના કરબલામાં ઇમામ હુસેનના રોઝાની પ્રતિકૃતિ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો. તાજિયાને વાંસ કામડીઓની મદદથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. ઈ.સ. 801માં તૈમૂર લંગના મહેલ સંકુલમાં પહેલીવાર ફૂલોથી શણગારેલો તાજીયા બનાવવામાં આવ્યો હતો. તુગલક-તૈમુર રાજવંશ પછી મુગલોએ આ પરંપરા ચાલુ રાખી. ઈ.સ. 962 માં મોગલ બાદશાહ હુમાયુએ બૈરામખાન પાસેથી 46 તોલાની જામુર્રદ (એક પ્રકારનો મળી) થી બનેલા તાજીયાનો ઓર્ડર આપ્યો હતો. ત્યારથી દેશમાં આ પરંપરા ચાલુ છે, અને લોકો તેને આગળ ધપાવી રહ્યા છે.

કુરાન અને હદીસમાં મોહર્રમનું મહત્વ

કુરાનના પેરા નંબર 10 માં સુરહ તોબાની આયત નંબર 36 મુજબ, ઇસ્લામિક કેલેન્ડરના બાર મહિનામાં મોહર્રમનું ઘણું મહત્વ દર્શાવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, આ પવિત્ર મહિનામાં ઘણી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ બની છે. હઝરત આદમ દુનિયામાં આવ્યા, હઝરત નુહના કાયકને દરિયાના તોફાનમાં કિનારો મળ્યો, હઝરત મુસા અને તેના સમુદાયને ફિરઓન (તત્કાલિન ઇજિપ્તના રાજા) અને તેના લશ્કરથી છૂટકારો મળ્યો અને ફીરઓન નાઇલ નદીમાં સમાઈ ગયા.

આશુરીના રોઝા, પાપોમાંથી મુક્તિ

હદીસ મિશકાત શરીફના જણાવ્યા મુજબ પયગંબર મોહમ્મદે સાહેબે કહ્યું છે કે, પાપોથી મુક્તિ મેળવવા માટે મોહર્રમ યૌમ આશુરા પર એટલે એટલે કે મોહર્રમ મહિનાની દસમી તારીખે ઉપવાસ કરવો જોઈએ. બીજી તરફ, હદીસ તિરમિઝિ શરીફ મુજબ રમઝાનના દિવસો બાદ મોહરમની દસમી તિથિનો ઉપવાસ ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ઉપવાસ કરવાનું પણ વિશેષ મહત્વ છે.

X
Muharram 2019: first month of the Islamic calendar Hijri is called Muharram
COMMENT

Next Stories

    ની  સંપૂર્ણ વાંચનસામગ્રી