Back

ધાર્મિક વિધિઓ

વસંત પંચમી

વસંત પંચમી

ધર્મડેસ્ક : મહાસુદ પાંચમ એટલે વસંત પંચમી. આ દિવસથી વસંત પ્રવૃત થાય છે. વસંત ઉત્સવ એટલે નિસર્ગનો ઉત્સવ. વસંત પંચમી એટલે વિદ્યાની દેવી, જ્ઞાનની દેવી માતા સરસ્વતીનો પ્રાદુર્ભાવનો દિવસ.


પુરાણ આધારિત માહાત્મ્ય


મૂળ પ્રકૃતિ, સૃષ્ટીની રચના કરવા માટે દૂર્ગા, રાધા, લક્ષ્મી, સરસ્વતી અને સાવીત્રી એમ પાંચ રૂપમાં વિભાજીત થઈ. જેમાં સરસ્વતી દેવી રાધા દેવીના ચહેરામાંથી ઉત્પન્ન થયાં છે. માં સરસ્વતીની કૃપાથી, દયાથી, પ્રસન્નતાથી મૂર્ખ પણ પંડીત બની જાય છે. અબુદ્ધ પણ બુદ્ધિમાન બની જાય છે. આ દિવસે સરસ્વતી માતાની કૃપા અને આશીર્વાદ મેળવવા માટેનો ઉત્તમ દિવસ છે. વિદ્યાર્થી જ્ઞાનની શરૂઆત આ દિવસથી કરી શકે છે.


ભગવાન શ્રી કૃષ્ણનું માતા સરસ્વતીને વરદાન-


સહુ પ્રથમ શ્રી કૃષ્ણએ માં સરસ્વતીની પૂજા -આરાધના કરી હતી. સરસ્વતીએ પોતાના કામ સ્વરૂપથી શ્રી કૃષ્ણને મોહિત કર્યા. શ્રી કૃષ્ણ સર્વજ્ઞ હોવાથી સરસ્વતીની ઈચ્છા જાણી ગયા. ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ બોલ્યા મારા અંશથી ઉત્પન્ન થશો. મારાજ સ્વરૂપ નારાયણની સેવા કરશો. મહાસુદ પાંચમ વસંત પંચમીના દિવસે વિદ્યારંભ કરવા માટે પંડીતો, વિદ્યાર્થીઓ તમારી વિશેષ પૂજા આરાધના કરીને કૃપા પ્રાપ્ત કરશે. ત્યારથી દેવતાગણ -મૂનિઓ-સનકાદિક, માનવો, વસંત પંચમીએ સરસ્વતી માતાની વિશેષ પૂજા કરવા લાગ્યાં.


વિદ્યાનો કારક ગુરુ છે અને ગુરુ પીળા કલરથી પ્રસન્ન થાય છે. આથી માતા સરસ્વતીની પીળા વસ્ત્રધારણ કરીને પૂજા-આરાધના કરવાનું મહત્વ છે. વિશેષમાં માતાને પીળા ફૂલો, પીળા રંગનો કેસર મીશ્રીત પ્રસાદ પણ ધરવાનું મહાત્મ્ય છે.


વર્ષભરના અતિ મહત્વના મૂહર્તમાં વસંતપંચમી વણજોયું મૂહર્ત ગણાય છે. આ દિવસે તમામ પ્રકારનાં શુભ કાર્યો, લગ્ન, વેવીશાળ, વાસ્તુ, ગૃહપ્રવેશ, વિદ્યારંભ જેવા કોઈ પણ કાર્યો પંચાગ કે મૂહર્ત જોયા વિના કરી શકાય છે.


ઋતુકાળ મુજબ વસંત પ્રવૃત થાય છે. પ્રકૃત્તિના ખીલવાથી રંગબેરંગી ફૂલોનો અપ્રતિમ નજારો જોવા મળે છે કે જાણે પ્રકૃતિ સોળે કળાએ ખીલી ન હોય. આ વસંતમાં ફૂલ ગુલાબી ઠંડીથી મનને પ્રસન્નતા મળે છે. આ વસંતમાં સરળતા, સહજતા અને નીખાલસતા છે. ભગવાન શ્રી કૃષ્ણપણ કહે છે ને ઋતુઓમાં વસંત હું છું. કવિઓ તો વસંતને યૌવન ગણાવે છે. ખરા અર્થમાં વસંતઋતુ એટલે ભારતવર્ષનો વેલેન્ટાઈન દિવસ ગણાય છે. આપણાં મનમાં પ્રેમની સ્ફૂરણા થાય છે. પ્રેમની અભિવ્યક્તિ રજૂ કરવા માટે ખુબ સરસ સમય કુદરતે આપ્યો છે.


(માહિતી: જ્યોતિન્દ્ર અજવાળીયા).

 

તમારો ઓપિનિયન પોસ્ટ કરો

લેટેસ્ટ કમેન્ટ્સ

તમારો પ્રશ્ન પોસ્ટ કરો

અનામિક ઉમેરોપ્રશ્ન ઉમેરો

લેખકને તમારો પ્રશ્ન મોકલો

અનામિક ઉમેરોપ્રશ્ન ઉમેરો

તિથિ-તહેવાર

Dec 2018

ધર્મ દર્શન

TOP