આજનો જીવનમંત્ર:સાધનોનો ઉપયોગ કરો, પરંતુ તેમને પકડીને બેઠા ન રહો, તેમને છોડીને આગળ વધો

6 મહિનો પહેલાલેખક: પંડિત વિજયશંકર મહેતા
  • કૉપી લિંક

વાર્તા- એક નદી કિનારે ચાર વ્યક્તિ હોડીમાં ઉતર્યા. ચારેય ફિલોસોઝર, બુદ્ધિમાન અને વિદ્વાન હતા તો તાર્કિક પણ હતાં. હોડીથી ઉતરીને ચારેયે ચર્ચા કરી કે આ હોડીની મદદથી આપણે નદી પાર કરી શક્યા છીએ. આ હોડીને આપણે કઈ રીતે છોડી શકીએ છીએ? કાયદાની વાત છે જે આપણા કામ આવ્યું છે, આપણે તેના માટે કામમાં આવવું જોઈએ. એટલે આપણે આ હોડીને ધન્યવાદ કહેવા માટે માથા ઉપર ઉપાડી લેવી જોઈએ.

ચારેય વ્યક્તિએ હોડીને માથા ઉપર ઉપાડીને ત્યાંથી જવા લાગ્યાં. રસ્તામા અનેક લોકો તેમને જોઈ રહ્યા હતાં. બધા વિચારી રહ્યા હતા કે આ લોકો ખૂબ જ બુદ્ધિમાન છે અથવા મૂર્ખ છે. લોકો એકબીજા સાથે વાત કરવા લાગ્યા આવું પહેલીવાર જોયું. કોઇ વ્યક્તિએ તેમને આવું કરવાનું કારણ પૂછ્યું.

આ ચારેય વ્યક્તિએ કહ્યું, અમે હોડીને ધન્યવાદકહી રહ્યા છીએ. આ હોડીએ અમને નદી પાર કરાવી છે, હવે અમે તેને માથા ઉપર રાખી રહ્યા છીએ. પહેલા અમે તેની સવારી બન્યા, હવે તે અમારી સવારી બની રહી છે. આભાર તો વ્યક્ત કરવો જ પડે ને

આ સંપૂર્ણ ઘટના બુદ્ધ અને તેમના શિષ્ય જોઈ રહ્યા હતાં. સત્સંગ ચાલી રહ્યો હતો. શિષ્યોએ બુદ્ધને કહ્યું, આ ઘટના અંગે તમારી મત શું છે?

બુદ્ધ બોલ્યાં, આ તે લોકોના વિચાર છે. આમાં આપણે કશું જ કરી શકીએ નહીં, પરંતુ આ ઘટનાથી આપણને બોધપાઠ મળે છે. લોકો પોતાની સાધનાને, પોતાની વસ્તુઓને એવી રીતે પકડી લે છે કે પોતાનું લક્ષ્ય જ ભૂલી જાય છે. હોડી એક સાધન છે. એક સાધન પછી તમારે તમારા લક્ષ્ય સુધી પહોંચવું જોઈએ, પરંતુ તમે સાધનને પકડીને બેસી ગયા. તે યોગ્ય નથી. આ કારણે આપણે લક્ષ્ય સુધી પહોંચી શકીએ નહીં.

બોધપાઠ- આપણી આસપાસ જે પણ સુખ-સુવિધાઓની વસ્તુઓ છે, તેનો ઉપયોગ કરો, પરંતુ તેનો મોહ રાખશો નહીં. વસ્તુઓનો ઉપયોગ કર્યા પછી તેને છોડીને લક્ષ્ય તરફ આગળ વધવું જોઈએ.