મેનેજમેન્ટ ફંડા / થોડી જૂની સારી ટેવોને ફરીથી અપનાવો

Latest article by N.Raguraman

એન રઘુરામન

Mar 19, 2020, 08:08 AM IST

‘પાસ નહીં આઈએ, હાથ ન લગાઈએ, કીજીએ નજારા દૂર-દૂર સે, કીજીએ ઈશારા દૂર-દૂર સે...’. આ 1952માં આવેલી ફિલ્મ ‘સાકી’નું ગીત છે, જેમાં અભિનેતા પ્રેમનાથ અને મધુબાલા હતા. રાજેન્દ્ર કૃષ્ણએ આ ગીત લખ્યું હતું. રજેદ્ર કૃષ્ણ દ્વારા રચાયેલા અને લતા મંગેશકર દ્વારા ગાવામાં આવેલું આ ગીત કોરોનાવાઈરસની નવી પરિસ્થિતિમાં જીવવાની સાચી રીત દેખાય છે. અનેક લોકો મારી સાથે સહેમત થશે કે, એ દિવસોમાં ‘ઈશારા’માં પણ એક પ્રકારનો રોમાંચ હતો. તેમને જે પાત્ર ગમતું હોય તેની આંખોને વાંચવામાં એક અલગ પ્રકારનો આનંદ મળતો હતો. પ્રેમીના દૂર જતા સમયે તેના પગની ગતિમાં પણ ‘પ્રેમ ભાવ’નો હિસાબ લગાવતા હતા અને છોકરાઓની આંખો તેમની પ્રેમિકાના હાથના ઈશારા પર સેટ થતી હતી. આ ગીતથી મને મારા નાનાની યાદ આવી જેઓ સ્વચ્છતા બાબતે વધુ પડતા સાવચેત હતા. કોઈ પણ તેમના કપડા, ધોતી અને અન્ય સામાનને અડી શકતું ન હતું. તેમના બધા જ કપડા સફેદ રહેતા હતા અને તેઓ જાતે જ તેને ધોતા હતા. તેઓ 92 વર્ષની વયે જ્યારે પડી ગયા હતા ત્યારે તેમના કપડાંને નાનીએ ધોવાનું શરૂ કર્યું હતું અને 96 વર્ષની વયે તેમનું નિધન થયું હતું.

તેમની ધોતીની સફેદી આજકાલ ટીવી પર આવતી વોશિંગ પાઉડરની જાહેરાતોથી ક્યારેય મેચ કરી શકાય નહીં. હું હંમેશાં વિચારતો કે તેમના કપડા પથ્થર પર 100 વખત થાપટ કેવી રીતે સહન કરતા હશે. તેઓ કપડા સુકવવાની દોરીને પણ રૂમાલથી સાફ કરતા હતા અને ત્યાર પછી કપડા સુકવવા નાખતા હતા. કંઈ પણ કહીએ તો એક જ જવાબ રહેતો કે, ‘હું આવો જ છું અને તમારે દરેકે તેનું પાલન કરવું પડશે.’ જોકે, મારી સાથે તેમનું બોન્ડિંગ થોડું અલગ હતું, કેમ કે હું તેમને પ્રથમ દોહિત્ર હતો. બીજા લોકો જે સવાલ તેમને ન પુછી શકે એ સવાલ મારા દ્વારા પુછવામાં આવતા હતા. નાના પણ એ વાત જાણતા હતા, આથી તેઓ મારા પ્રશ્નોના જવાબ પણ ઊંચા અવાજમાં આપતા હતા, જેથી ઘરના બધા જ સભ્યોને સંભળાય. મેં તેમને જ્યારે પુછ્યું કે, હું સ્કૂલેથી પાછો આવું છું ત્યારે તમે મને તેડી કેમ નથી લેતા કે હું તમારા કપડા સુકવવાની દોરીને કેમ હાથ લગાવી શકતો નથી? તેમણે અત્યંત તાર્કિક જવાબ આપ્યો હતો કે, ‘મારી ઉંમર 70 વર્ષ છે અને બહારના કીટાણુઓ પ્રત્યે મારી રોગપ્રતિકાર શક્તિ તમારા સૌની સરખામણીએ ઘણી ઓછી છે. આથી મારે ખુદને બચાવવાની જરૂર છે, જેથી હું તમારા લોકો પર બોજો ન બનું.’

બીજો નિયમ એ હતો કે, તેઓ પોતાની ચાંદીની થાળીમાં જ ગરમ ભોજન કરતા હતા. આ થાળી તેમને મારી નાની સાથે લગ્નના સમયે અપાઈ હતી. એ સમયે તેઓ માત્ર 16 વર્ષના હતા. એટલે કે, મારી નાની લગ્નના સમયે 9 વર્ષનાં હતાં. રસપ્રદ એ છે કે, બંને કેળાના પાંદડા કે એ પ્લેટમાં જ જમતા હતા, જે તેમને પોતાનાં લગ્નમાં મળી હતી. તેઓ જ્યાં જતા ત્યાં પોતાની થાળી સાથે લઈને જતા અને જાતે જ ધોતા હતા. કોઈ પણ વ્યક્તિ તેમની થાળી ધોઈ શકતું ન હતું. ઘણા સમય પછી મને સમજાયું કે, ઘરમાં અનેક નોકર હોવા છતાં વાઈરસ અને બીમારીના કારણે તેઓ પોતાની પ્લેટો જાતે જ ધોવાનું પસંદ કરતા હતા.

ફંડા એ છે કે, આપણે ‘નમસ્તે’ કરવાની જૂની રીતે ગંભીરતાથી લઈશું તો આપણી જૂની અને સારી ટેવો ફરીથી અપનાવવામાં સરળતા રહેશે. ઓછામાં ઓછું જો આપણા વડીલોની જૂની ટેવો પણ અપનાવી લઈશું તો કોરોનાનો સામનો કરી શકીશું.

X
Latest article by N.Raguraman

Next Stories

    ની  સંપૂર્ણ વાંચનસામગ્રી