• Gujarati News
  • Business
  • Rupee Weakens By 51 Paise To 80.47 Against The Dollar, Hit By US Central Bank Rate Hike

રૂપિયો ફરીવાર નીચલા સ્તરે ગગડયો:ડોલર સામે રૂપિયો 51 પૈસા નબળો પડી 80.47એ પહોંચ્યો, US સેન્ટ્રલ બેંકના વ્યાજદરમાં વધારાની અસર વર્તાઈ

2 મહિનો પહેલા

ભારતીય રૂપિયામાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આજે એટલે કે 22 સપ્ટેમ્બરે શરૂઆતના વેપારમાં અમેરિકી ડોલરની સરખામણીમાં રૂપિયો 51 પૈસા ઘટીને અત્યારસુધીના નીચલા સ્તરે 80.47 રૂપિયા પર ખૂલ્યો છે. આ પહેલાં 21 સપ્ટેમ્બરના રોજ અમેરિકી ડોલર સામે રૂપિયો 26 પૈસા ઘટીને 80 પર બંધ થયો હતો.

US સેન્ટ્રલ બેંકના વ્યાજદરમાં વધારાની અસર
US સેન્ટ્રલ બેંકે બુધવારે સતત ત્રીજી વખત વ્યાજદરમાં વધારો કર્યો છે. અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વના ચેરમેન જેરોમ પોવેલે વ્યાજદરોમાં 0.75% વધારો કર્યો છે. વ્યાજદરો વધારીને 3-3.25% કરવામાં આવ્યા છે. ફુગાવાને અંકુશમાં લેવા માટે વ્યાજદરમાં સતત ત્રીજી વખત વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

તમને જણાવી દઈએ કે અમેરિકામાં વ્યાજદરમાં વધારો થવાથી ડોલરનું મૂલ્ય વધે છે. ડોલર મજબૂત થાય છે, જેથી ડોલરની સરખામણીમાં રૂપિયા જેવી બીજી કરન્સીનું મૂલ્ય ઘટે છે. બીજી તરફ વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ભારતમાંથી પૈસા પાછા ખેંચવામાં આવશે તો રૂપિયો હજુ પણ નબળો પડશે.

કેવી રીતે નક્કી થાય છે ચલણનું મૂલ્ય
ચલણની વધ-ઘટ માટે ઘણાં કારણો છે. ડોલરની સરખામણીમાં અન્ય કોઈપણ ચલણનું મૂલ્ય ઘટે છે તો એને ચલણનું નબળું પડવું કહેવાય છે. અંગ્રેજીમાં તેને કરન્સી ડેપ્રિશિયેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. દરેક દેશ પાસે વિદેશી હૂંડિયામણનો ભંડાર છે, જેમાંથી તે આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારો કરે છે.

વિદેશી હૂંડિયામણમાં ઘટાડો અને વધારો એ દેશના ચલણની ગતિ નક્કી કરે છે. જો ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણના ભંડારમાં ડોલર એ અમેરિકાના રૂપિયાના ભંડાર સમાન હોય તો રૂપિયાનું મૂલ્ય સ્થિર રહેશે. જોકે આપણા દેશમાં ડોલરમાં ઘટાડો થતાં રૂપિયો નબળો પડે છે અને વધારો થતાં રૂપિયો મજબૂત બને છે.

નુકસાન કે ફાયદો ક્યાં છે?
નુકસાન: ક્રૂડ ઓઈલની આયાત મોંઘી થશે, જેનાથી મોંઘવારી વધશે. દેશમાં શાકભાજી અને ખાદ્યપદાર્થો પણ મોંઘાં થશે. બીજી તરફ ભારતીયોએ ડોલરમાં પેમેન્ટ કરવું પડશે, એટલે કે વિદેશપ્રવાસ અને અભ્યાસ કરવો મોંઘો થશે.

ફાયદો: નિકાસકારોને ફાયદો થશે, કારણ કે પેમેન્ટ ડોલરમાં થશે, જેને તેઓ રૂપિયામાં કન્વર્ટ કરીને વધુ કમાણી કરી શકશે. એનાથી વિદેશમાં માલ વેચતી IT અને ફાર્મા કંપનીઓને ફાયદો થશે.

કરન્સીની કિમત ડોલરમાં કેમ નક્કી થાય છે?
ફોરેન એક્સચેન્જ માર્કેટમાં મોટા ભાગની કરન્સીની સરખામણી ડોલરમાં થાય છે. આની પાછળ બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન કરવામાં આવેલો 'બ્રેટન વુડ્સ એગ્રીમેન્ટ' છે, જેમાં ન્યુટ્રલ ગ્લોબલ કરન્સી બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ત્યારે અમેરિકા એકમાત્ર એવો દેશ હતો, જે આર્થિક રીતે મજબૂત બન્યો હતો. એવામાં અમેરિકી ડોલર વિશ્વની રિઝર્વ કરન્સી તરીકે પસંદ કરવામાં આવી હતી.

પરિસ્થિતિ કેવી રીતે હાથ ધરવામાં આવે છે?
કરન્સી નબળી પડતાં પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવામાં કોઈપણ દેશની કેન્દ્રીય બેંકની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોય છે. ભારતમાં આ ભૂમિકા રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાની છે. તે તેમના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાંથી અને વિદેશમાંથી ડોલર ખરીદીને બજારમાં એની માગને પહોંચી વળવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેનાથી રૂપિયાનું મૂલ્ય ડોલરના ભાવ સામે સ્થિર રહે.

અન્ય સમાચારો પણ છે...