Home >> Magazines >> Sunday Bhaskar
  • આપણી યુનિવર્સિટીઓના કેમ્પસ પર ધૂંધવાતો સેક્યુલર સનેપાત!
    આપણી યુનિવર્સિટીઓના કેમ્પસ પર ધંૂધવાતો સેક્યુલર સનેપાત! આજે ત્રીજી માર્ચને દિવસે આરામ કર્યા પછી બપોરે ઊઠ્યો અને ટીવી ચાલુ કર્યું. પાકિસ્તાનમાં ભારતના કન્હૈયાકુમારની સ્ટાઇલમાં સૂત્રોચ્ચાર થઇ રહ્યા હતા. સભામાં ઝનૂન ચરમસીમા પર હતું. ટીવી પર ચર્ચા ચાલી. ભારતનો એક્ટિવિસ્ટ મધુરેશ કુમાર ભારતની નિંદા એવા ઝનૂનથી કરી રહ્યો હતો, જાણે પાકિસ્તાનની આતંકવાદી હાફિઝ સૈયદનો સગો ભાણેજ નહીં હોય! આપણી યુનિવર્સિટીના કેમ્પસ પર જે બન્યું તેનો પ્રતિઘોષ હોય એવું દૃશ્ય જોયું. પદાર્થવિજ્ઞાનમાં જેને...
    March 18, 08:40 PM
  • ધન તો સમાજની રગેરગમાં દોડતું લોહી છે
    ધન તો સમાજની રગેરગમાં દોડતું લોહી છે છેલ્લા થોડા સમયમાં દેશમાં આર્થિક ઊથલપાથલ જબરદસ્ત જોવા મળી. પહેલી વાર એવું બન્યું હશે કે ખિસ્સામાં પૈસા હોવા છતાં તેની કોઈ કિંમત નહોતી. ભારતીય માણસોની સંગ્રહ કરવાની જે વૃત્તિ છે તેના ઉપર જ બૉમ્બધડાકો થયો. સવાલ એ છે કે આપણે ત્યાં આટલો બધો ભ્રષ્ટાચાર શા માટે છે? એના મૂળમાં ધન ભેગું કરવાની ભારતીયોની જે મનોદશા છે એ જ મોટું કારણ છે. નોટ હોય, સોના-ચાંદી કે જમીન-મિલકત હોય આપણને આ બધું ભેગું કરવાનો શોખ છે. લોકો પણ આનાથી જ પ્રસન્ન થાય છે કે અમારા નામે આટલી બધી...
    March 18, 08:38 PM
  • ગુજરાતમાં ત્રીજો રાજકીય વિકલ્પ શક્ય છે ખરો?
    ગુજરાતમાં ત્રીજો રાજકીય વિકલ્પ શક્ય છે ખરો? પાંચ રાજ્યોની ચૂંટણી પછી હવે ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીના પડઘમ સંભળાવા લાગ્યા છે. યુપીની ચૂંટણીમાં ભવ્ય વિજય પછી સર્જાયેલ માહોલનો લાભ લેવા માટે કદાચ ગુજરાતમાં ચૂંટણી વહેલી પણ યોજાય તો તેને માટે ભાજપ તૈયાર છે તેવા સંકેત મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ આપી દીધા છે. જો આવતા ચારપાંચ મહિનામાં ચૂંટણી થાય તો શું સ્થિતિ સર્જાય તેના આંકડામાં રાજકીય પંડિતો લાગી ગયા છે. આમ તો સામાન્ય લોકોને કયો પક્ષ સત્તા પર આવે છે તેની ખાસ અસર પડતી નથી, કે તેમના રોજિંદા જીવન પર...
    March 18, 08:37 PM
  • New India માટે હોળીની જ્વાળાઓ શું કહી ગઈ?
    New India માટે હોળીની જ્વાળાઓ શું કહી ગઈ? જે અકળાવે છે બાવન મધ્ય બફારામાં, રેબઝેબ રેલાવે છે, ફેલાવે છે રસમાં ને ફોસ્ફરસમાં કરે છે સતત લોહીનું પાણી.. પાણીની વરાળ.. વરાળની વાણી ચેતાવે છે હૈયાસગડીમાં ભાષા, પ્રક્ટાવે છે જ્યોતિર્મય જિજ્ઞાસા જે ઊભરાવે છે સચરાચરને કલ્પનની ક્રુસિબલમાં ધગધગતો કક્કો ને બળબળતી બારાખડી લાલચોળ તપાવેલાં કાનોમાતર, વિદગ્ધ વિરામચિહ્્નો જ્ઞાનવિજ્ઞાનના ડામ દે છે ચેતાતંતુ પર તે અગ્નિની હું વંદના કરતો નથી: હું કેવળ દાઝું છું ને સિદ્ધ કરું છું કે હું છું. સૂફી કવિ હરીશ...
    March 18, 08:35 PM
  • ઈધીસાહેબનું ગુજરાતીપણું
    ઈધીસાહેબનું ગુજરાતીપણું બીબીસી ચેનલ ફોરમાંથી અંગત મિત્ર શશિ સિંહનો ફોન આવ્યો કે હું કરાચી આવી રહી છું. અમે અબ્દુલ સત્તાર ઈધી પર ફિલ્મ બનાવવા આવી રહ્યાં છીએ. મેં કહ્યું કે તમારું ભાવભીનું સ્વાગત છે, જરૂર આવો. શશિ આવ્યાં અને તે મારી સાથે રહ્યાં. તેમના ક્રૂ મેમ્બર્સને હોટલમાં રાખ્યા. ઈધીસાહેબ અને બિલ્કીસ ઈધીની સાદગી અને પોતાપણાની લાગણીથી તેઓ બેહદ ઓળઘોળ થઈ ગયેલાં. શશિ કહેવા લાગ્યાં કે જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે ઈધીસાહેબની દરિયાદિલીનું એક કારણ તેમનું ગુજરાતીપણું હતું. તમે અમારા ગુજરાત...
    March 18, 08:33 PM
  • કલમની જાદુઈ કમાલ કરનારા ઈબ્ને સફી
    કલમની જાદુઈ કમાલ કરનારા ઈબ્ને સફી અગાઉ આપણે વાત કરી કે ઈબ્ને સફીના આગમન પહેલાં હિન્દુસ્તાનમાં જાસૂસી નવલકથાની કોઈ સ્થાપિત પરંપરા હતી જ નહીં. હા, એમના પહેલાં ઘણા લોકોએ પ્રયત્ન જરૂર કર્યા હતા. જેમકે, એક લોકપ્રિય નામ હતું, લેખક-અનુવાદક તીર્થરામ ફિરોઝપુરીનું. લાહોરના આ માણસે ભલે મૌલિક જાસૂસી વાર્તાઓ લખી નહોતી, પણ અંગ્રેજીની અનેક પ્રસિદ્ધ જાસૂસી નવલકથાઓનો ઉર્દૂમાં જે રીતે અનુવાદ કર્યો હતો એમાં મૂળ ઉર્દૂ ભાષાનો આસ્વાદ જોવા મળ્યો. આ કારણે તેઓ લોકપ્રિય બન્યા હતા. તેમણે પોતાના પ્રકાશક માટે...
    March 18, 08:31 PM
  • માત્ર થોથાં ઉથલાવવાથી જ્ઞાન મળતું નથી
    માત્ર થોથાં ઉથલાવવાથી જ્ઞાન મળતું નથી સામાન્ય રીતે આપણને બધાને આપવા કરતાં લેવાનું વધારે ગમે છે કારણ કે આપવામાં ત્યાગ છે, લેવામાં ભોગની સંભાવના છે. લોકો વાતો કરે ત્યારે ત્યાગનાં ગુણગાન ગવાય છે તે બધું સભા-સમારંભોમાં તાળીઓ પડાવવા માટે અતિશય ઉપયોગી થઇ પડે છે પણ ત્યાગી કહેવાતા લોકો પણ આપણા કરતાં બીજા પાસે ત્યાગ કરાવીને પોતાના માટે એકઠું કરતા રહે છે. આપણા દેશમાં ત્યાગીઓ જેવા ઢોંગીઓ જગતમાં શોધ્યા જડે તેમ નથી. પણ શિખામણ એવી ચીજ છે કે જે બીજાને આપવા માટે સહુ કોઇ હરદમ તૈયાર હોય છે પણ બીજાની...
    March 18, 08:23 PM
  • ગાંધીજીના સૌથી નજીકના છતાં સૌથી ઓછા જાણીતા રહેલા મિત્ર પ્રાણજીવન મહેતા
    ગાંધીજીના સૌથી નજીકના છતાં સૌથી ઓછા જાણીતા રહેલા મિત્ર પ્રાણજીવન મહેતા એક માણસ જીવનમાં કેટકેટલું બની શકે? ડૉક્ટર? વકીલ? દેશહિતચિંતક? વિદેશમાં રહીને ત્યાંના જાહેર જીવનમાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવનાર? કોઇ યુગસર્જકનો અંગત મિત્ર? તેની અંગત તેમ જ જાહેર બાબતોની આર્થિક જવાબદારી ચૂપચાપ ઉપાડી લેનાર દાનેશ્વરી? એક મહાન પુસ્તકનું પાત્ર? આ યાદીમાંથી એકાદ ભૂમિકા મળે તો સરેરાશ માણસનું જીવન સફળ થઈ જાય. વ્યવસાય સિવાયની ભૂમિકાઓમાંથી કોઈ એક મળે તો જીવન સફળ જ નહીં, ધન્ય થઈ જાય. પરંતુ કોઈ માણસ આ તમામ ભૂમિકાઓ...
    March 18, 08:21 PM
  • તમે જ તમારા ડૉક્ટર બનો: ‘મેજિક ઑફ વૉકિંગ’ની અમૂલ્ય વાત
    તમે જ તમારા ડૉક્ટર બનો: મેજિક ઑફ વૉકિંગની અમૂલ્ય વાત પ્રાર્થના God! All I ask The heaven above and road below To walk and to talk with you in silence - Poet Robert Stevenson હે ઈશ્વર મને કોઈ ચીજની અબળખા નથી. મને પ્રેમિકા કે મિત્રની પણ જરૂર નથી. તેનો પરચો થઈ ગયો છે. તેની વફાદારી માપી લીધી છે. મને ચાલવા માટે બે પગ આપ. મારા બે પગે જે સાથ આપ્યો છે તેવો કોઈએ આપ્યો નથી - કવિ રોબર્ટ સ્ટીવનસન મારી પાસે છેક 1967થી આઉટ ઑફ પ્રિન્ટ થયેલું અમૂલ્ય પુસ્તક ધ મેજિક ઑફ વૉકિંગ છે. તેની અમૂલ્ય વાત કરવી છે અને તમને જ ચાલવાના વ્યાયામનો જાદુ સમજાવીને તમને તમારા ડૉક્ટર બનાવવા છે. મારી...
    March 18, 08:18 PM
  • ઇશ્વરની નિકટતા
    ઇશ્વરની નિકટતા ધર્મના પ્રચારકો જેમ કે વાઇઝ અથવા ઝાહિદ વિશે ઉર્દૂ શાયરીમાં ઘણું લખાયું છે. ક્યારેક એમના વધારે પડતા આગ્રહ અને ઉપદેશો માટે કટાક્ષ પણ કરાયા છે. દાગ એક એવા શાયર હતા જે જાહોજલાલીમાં ઊછર્યા હતા અને એમની મહત્તમ શાયરી પ્રણય સંબંધો વિશે લખાઇ છે. આ શેરમાં પણ એ પ્રેમની જ હિમાયત કરે છે. શાયર કહે છે- એ ઉપદેશક (ઝાહિદ) પ્રેમ અથવા મહોબ્બત (આશિકી) દ્વારા જ તને ખુદા મળી શકશે. એ માત્ર પૂજાપાઠ કે પ્રાર્થના (બંદગી) કરવાથી નથી મળતો. કહેવાનું તાત્પર્ય છે કે ભલે તમે પૂજાપાઠમાં વ્યસ્ત રહો પણ જો સામાન્ય...
    March 18, 08:16 PM
  • સેક્સમાંથી રસ ઊડી જવાનાં ત્રણ કારણો
    સેક્સમાંથી રસ ઊડી જવાનાં ત્રણ કારણો દાંપત્યજીવનમાં કે લાંબાગાળાના સંબંધો દરમિયાન જાતીય ઉન્માદો, આવેગો કે આકર્ષણોને લાંબો સમય સુધી ટકાવી રાખવા એ કઠિન કાર્ય છે. પતિ-પત્ની વચ્ચે લાંબો સમય સુધી જાતીય આકર્ષણ જાળવી રાખવા અંગે માણસની વર્તમાન દોડ-ભાગની જિંદગીમાં કારકિર્દીથી લઇને નાણાકીય જવાબદારીઓ સુધીની અનેક સમસ્યાઓ તેને મૂંઝવે છે, આને કારણે બે વિજાતીય વ્યક્તિઓને નિકટ લાવનાર શરૂઆતનું આકર્ષણ ધીમે ધીમે નષ્ટ:પ્રાય થવા લાગે છે. સેક્સમાંથી સાવ રસ ઊડી જવાનો કે તેમાં ઘટાડો થવાનાં કારણો કયાં...
    March 18, 07:48 PM
  • વૃદ્ધાવસ્થા જીવનનો અંત નથી
    વૃદ્ધાવસ્થા જીવનનો અંત નથી ગુજરાતીના યુવાન વાર્તાકાર અજય સોનીની એક વાર્તા છે: કંધોતર. વૃદ્ધ સૂર્યકાન્ત પત્ની ભાનુના અવસાન પછી એકાકી જીવન ગાળે છે. પરિવારમાં કોઈ નથી. પત્નીના મૃત્યુ પછી એમને જીવનમાં રસ રહ્યો નથી. એ સતત ડિપ્રેશનમાં અને ખાલીપણાની પીડામાં જ જીવે છે. એમનો મિત્ર અનિલભાઈ સૂર્યકાન્તને આ પ્રકારનો નકારાત્મક અભિગમ છોડીને ડિપ્રેશનમાંથી બહાર આવવા સમજાવવા પ્રયત્ન કરે છે. એ સૂર્યકાન્તને વૃદ્ધાવસ્થા સાથે આવતી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવાની પ્રેરણા આપે છે, પરંતુ એ પોતે પણ વધતી ઉંમરની સાથે...
    March 18, 07:46 PM
  • જેની પાસે સ્કિલ છે તે અચૂક સફળ થાય છે
    જેની પાસે સ્કિલ છે તે અચૂક સફળ થાય છે હરિકિશન પિપ્પલને બેંક પાસેથી પંદર હજાર રૂપિયાની લોન હજુ મળી ને બીજા જ દિવસે મોટીબહેન ઘરે આવી ગઇ. આવીને કહેવા લાગી કે હરિકિશન બે હજાર રૂપિયા આપ. હરિકિશને જવાબ આપ્યો કે બહેન મારી પાસે પૈસા જ ક્યાં છે? તો બહેને જવાબ આપ્યો કે હજી કાલે જ તો બેંકમાંથી મળ્યા છે. હરિકિશને બેંક પાસેથી જૂતાનું કારખાનું નાખવા માટે આ લોન લીધી હતી. આ સમયે હરિકિશન આગ્રાના જેનસન પિસ્ટન નામના કારખાનામાં મહિને ૮૦/- રૂપિયાના પગારે મજૂરી કરતા હતા. હિંમત એકઠી કરીને હરિકિશન મેનેજરને મળવા...
    March 18, 07:43 PM
  • જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કૃત  બંગાળી કવિ શંખ ઘોષ
    જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કૃત બંગાળી કવિ શંખ ઘોષ સને 2016ના બાવનમા જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કારથી સન્માનિત બંગાળી કવિ શંખ ઘોષ (જન્મ 1932) આ સન્માન પ્રાપ્ત કરનારા છઠ્ઠા બંગાળી સાહિત્યકાર છે. તારાશંકર બંદોપાધ્યાય (1966), વિષ્ણુ દે (1971), આશાપૂર્ણાદેવી (1976), સુભાષ મુખોપાધ્યાય (1991), મહાશ્વેતાદેવી (1996) પછી વીસ વર્ષે બંગાળી ભાષાસાહિત્યને આ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થાય છે. શંખ ઘોષને અલબત્ત વચ્ચે બિરલા ફાઉન્ડેશનનું સરસ્વતી સમ્માન પ્રાપ્ત થયેલું છે. લગભગ એવી પ્રણાલી ઊભી થઇ છે કે ભારતીય લેખકને આ બેમાંથી એક પુરસ્કાર મળે. શંખ ઘોષ આમાં અપવાદ...
    March 18, 07:39 PM
  • સૌંદર્યમંડિત ઉપસ્થિતિનાં દર્શન
    સૌંદર્યમંડિત ઉપસ્થિતિનાં દર્શન આખા ઇન્ડોનેશિયાનું સૌથી વિખ્યાત સ્થાન કહેવાય બોરોબુદુર. અને બીજું એવું સ્થાન પ્રમ્બાનન કહી શકાય. આ બંને પ્રાચીન મંદિરો છે. બોરોબુદુર બૌદ્ધ ધર્મ અને પ્રમ્બાનન હિન્દુ ધર્મનો મહિમા કરે છે. આ બંને જાવા ટાપુ પર આવેલાં છે અને જોગ્જાકાર્તાથી જ ત્યાં જવાતું હોય છે. એવી સલાહ આપવામાં આવતી હોય છે કે ભીડથી બચવું હોય તો સવારે છ વાગ્યે બોરોબુદુર પહોંચી જવું. અરે, થોડી વધારે પ્રવેશ-ફી આપીને પણ પ્રભાતે સાડા ચારે જો ત્યાં જતાં રહો તો વધારે સારું. મેં એવું કાંઇ કર્યું નહીં....
    March 18, 07:34 PM
  • આજે પણ ન.મો. રેસનો ઘોડો છે?
    આજે પણ ન.મો. રેસનો ઘોડો છે? મારા ગીધુકાકાના માનવા પ્રમાણે અમેરિકન પ્રજા કરતાં ભારતની પ્રજા વધારે ઠરેલ છે. ત્યાંના લોકોએ કશું જોયા કર્યા વગર ટ્રમ્પને પ્રેસિડેન્ટ તરીકે ચૂંટી કાઢ્યો ને હવે કકળાટ કરે છે કે અમારે ટ્રમ્પ ન જોઇએ. એ રીતે આપણે પણ નરેન્દ્ર મોદીને પ્રધાનમંત્રીની ખુરસી પર બેસાડ્યા પછી જરાય કચકચ કરીએ છીએ? ટ્રમ્પની પેઠે ન.મો.ને પણ આંચકા આપવાની ટેવ છે. એમનામાં જાણે કોઇએ વીજ કરંટ મૂકી દીધો હોય એવું લાગે. આ ગયા નવેમ્બરની આઠમી તારીખ પછી તો ટી.વી. પર આવીને તે ફક્ત એટલું જ બોલતા કે મિત્રો યા...
    March 18, 07:31 PM
  • તું રંગાઈ જાને રંગમાં
    તું રંગાઈ જાને રંગમાં સંતાન કરતાં માર્ક્સને વધુ મહત્ત્વ આપી વિદ્યાર્થીઓને આત્મહત્યા સુધી લઈ જતાં વાલીઓ મવાલીઓ કરતાં પણ વધુ હાનિકારક છે રંગોનું પર્વ ધુળેટી હમણાં જ ગઈ, પણ તમે વિચાર્યું છે કે રંગ એટલે શું? આપણી આંખોને જે દેખાય છે તે તો રંગ છે, પરંતુ માનવજીવનમાં એવા પણ રંગ છે જે દર્શનનો નહીં, પરંતુ અનુભૂતિનો વિષય છે. તમે લગ્નમાં આવો તો રંગ રહી જાય. કોઈ વ્યક્તિના આવવાથી પ્રસંગમાં રંગ જામે છે અને કોઈના આવવાથી રંગમાં ભંગ પડે છે તો આ રંગ એટલે શું? આ રંગ અનુભૂતિના રંગ છે. લગ્નમાં કંકોત્રી લખવાનું...
    March 18, 07:28 PM
  • યાદશક્તિનું અગડંબગડં યાદ રાખવા જેવું યાદ રહે તો ઘણું!
    યાદશક્તિનું અગડંબગડં યાદ રાખવા જેવું યાદ રહે તો ઘણું! યાદશક્તિ ગજબની ચીજ છે. જે ભૂલવું હોય એ લાખ ધમપછાડા કરીએ તો પણ ભુલાતું નથી અને જે યાદ રાખવું હોય એ મહામહેનતે પણ યાદ રહેતું નથી. તમે જરાક યાદ કરો, એક ઘટના તમારી સાથે ક્યારેક તો બની જ હશે. અચાનક કોઇ વ્યક્તિ મળી જાય, સામેથી હલો કરીને વાત શરૂ કરી દે. એનો ચહેરો પરિચિત હોય પણ આપણને ખુદને સવાલ થાય કે આ ભાઇનું કે બહેનનું નામ શું? ઘણી વખત તો વાતો પૂરી થઇ જાય અને ટાટા-બાયબાય થઇ જાય ત્યાં સુધી એનું નામ આપણને યાદ નથી આવતું! એ ચાલ્યા જાય એ પછી આપણે કોઇને પૂછવું...
    March 18, 07:25 PM
  • 16 વર્ષની તરુણી, 46 મુલ્લાનો ફતવા 70 વર્ષ આઝાદીનાં
    16 વર્ષની તરુણી, 46 મુલ્લાનો ફતવા 70 વર્ષ આઝાદીનાં આસામની 15 વર્ષની તરુણી નાહિદ આફરીન અને કાશ્મીરની 16 વર્ષની તરુણી ઝાયરા વસિમમાં ઘણું સામ્ય છે. દંગલ ફિલ્મમાં અભિનય કરનારી ઝાયરા પર એકાદ મહિના પહેલાં સોશિયલ મીડિયા તૂટી પડ્યું હતું. કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી મહેબૂબા મુફ્તીને તે મળી હતી. કટ્ટરપંથીઓએ તેણે ફિલ્મમાં કામ ન કરવું જોઇએથી માંડીને શરિયતમાં આવું કરવા પર પ્રતિબંધ છે એવી ટીકાઓનો મારો વરસાવ્યો હતો. આખરે છોકરી એટલી હદે કંટાળી ગઇ કે તેણે માફી માગવી પડી. તેને ખબર ન પડી કે તેણે શું ગુનો કર્યો?...
    March 18, 07:23 PM
  • યુપીનાં પરિણામ પછી મમતાને જ્ઞાન લાધ્યું
    યુપીનાં પરિણામ પછી મમતાને જ્ઞાન લાધ્યું ઉત્તર પ્રદેશનાં પરિણામો બાદ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેનાં સમીકરણો પણ બદલાશે તેવું લાગી રહ્યું છે. ઘણાં બધાં રાજ્યોમાં અત્યાર સુધી કેન્દ્ર સામે જે અણગમો હતો તે હવે દૂર થવા માંડ્યો છે. તેનું તાજું ઉદાહરણ પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્યમંત્રી મમતા બેનરજી છે. ગયા સપ્તાહે તેમણે કહ્યું કે, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના સંબંધો સુચારુ રહે તો જ વિકાસ થાય છે. લોકોનું જીવન સુધારવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્યએ એક થવું પડશે. ચૂંટણીઓ તો આવશે અને જશે કોઈની પણ સત્તા કાયમ નથી...
    March 18, 07:16 PM