Home >> Magazines >> Kalash
  • સોળે સાન નહીં,  શાનદાર એવરેસ્ટ
    આપણે પૃથ્વી પરથી આકાશમાં ઊગતા સૂરજને જોઈએ છીએ, પણ એવરેસ્ટ પરથી અમે સૂર્યને નીચેથી ઊગતા જોયો. એ ક્ષણ અવર્ણનીય હતી. એ સ્થળે ઊભા રહીને તમે દાવો કરી શકો છો કે પૃથ્વી ગોળ છે! આ શબ્દો જેના છે, તેની આપણે વાત કરવાના છીએ, પણ એ પહેલાં પોઝ લઈને વિચારો કે : તમે વિશ્વના સૌથી નાની વયના અચિવર હો, પણ ચંદ કલાકો પછી એ ખિતાબ બીજાના નામે ચઢી જાય તો કેવું લાગે? અર્જુન વાજપેયીને જોકે, તેનો ચચરાટ નહોતો. 16 વર્ષ, 11 મહિના અને અઢારમા દિવસે તેણે 29028 ફીટની ઊંચાઈએ આવેલા એવરેસ્ટ શિખરને સર કરી લીધું હતું, એ દિવસ હતો 22 મે, 2010નો! વહેલી...
    November 30, 12:44 AM
  • સોનેરી રેત પર સરકે છે સહજ આનંદ
    અલ્લડ અદાથી રબ્બરનું ટાયર ફેરવતા આ બાળકની તસવીર જોઈને શક્ય છે કે તમારી કિશોરાવસ્થાનાં દૃશ્યો રિવાઇન્ડ થઈ નજર સમક્ષ તાદૃશ્ય થવા લાગે. દુનિયાદારીથી બેપરવા મુક્ત પંખીની જેમ વિહરતા શૈશવની યાદો વિશેષ હોય છે. મોટા થતાં થતાં ચાતુર્ય, વિવેકબુદ્ધિ, તર્કશક્તિ, સામાજિક જીવન અને વિવિધ જવાબદારીઓના ભાર વચ્ચે કલરવ કરતું બાળપણ મુઠ્ઠીમાંથી રેતી સરકે તેમ પસાર થઈ જતું હોય છે, પાછળ રહી જાય છે ફક્ત બેશકીમતી યાદો. તમે જીવંત છો તેની સાબિતી એ છે કે તમારી અંદરનું બાળક જીવંત હોય. ક્યારેક ક્યારેક શિસ્તનાં આકરાં...
    November 30, 12:44 AM
  • બે વાસણ ખખડે તો સોનુંય મળે!
    આપણે ત્યાં કહેવત છે કે, ઘર હોય તો બે વાસણ ખખડેય ખરાં! અર્થાત્ પતિ-પત્ની વચ્ચે ક્યારેય નાનો-મોટો ઝઘડો થતો રહેતો હોય છે. આવા કડવા-મીઠા ઝઘડાઓથી તેમની વચ્ચે પ્રેમ પણ બરકરાર રહે છે. જોકે, પત્નીની કોઈ બાબતને લઈને બોલબોલ કરવાને કારણે પતિઓ ક્યારેક હેરાન-પરેશાન થઈ જાય છે. બન્ને વચ્ચે ક્યારેક ગુસ્સો અને અબોલા પણ થઈ જાય છે. મોટેભાગે દરેક ગૃહસ્થ જીવનમાં આવું જ બનતું હોય છે, પરંતુ ઓસ્ટ્રેલિયાનાં એક પતિ-પત્નીના કિસ્સામાં પત્નીના બોલવાને કારણે આવું કંઈ જ ન થયું, ઊલટાનું એવું થયું કે તેમને તો શું દુનિયાની કોઈ...
    November 30, 12:44 AM
  • અઘરા કામનો મુકાબલો કરો
    Everything is hard before it is easy - Goethe. (દરેક સરળ કામ આરંભમાં અઘરું હોય છે - ગેટે.) પ્રખ્યાત જર્મન લેખક અને ચિંતક ગેટેના આ કથનનું હાર્દ દરેક સફળ વ્યક્તિ સમજી શકે છે. કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં સફળ થતા પહેલાં સંઘર્ષ કરવો પડે છે અને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હોય છે. નિષ્ફળતા કરતાં નિષ્ફળતાનો ભય વધારે હાનિકારક હોય છે. જેના લીધે કોઈ પણ નવું કામ શરૂઆતમાં અઘરું લાગતું હોય છે. આ ભય ઉપર કાબૂ મેળવીને જો સમસ્યાનો સામનો કરવામાં આવે તો એનો ઉપાય મળી આવતો હોય છે. અઘરા લાગતા કામને ટાળવા કરતાં જો એનો મુકાબલો કરવામાં આવે તો એનો ઉકેલ જરૂર...
    November 30, 12:44 AM
  • હમ કહાં જા રહે હૈં?
    વાસ્કો-દ-ગામા (ગોવા)ના બીચ પર બેસીને સૂર્યાસ્ત જોઈ રહ્યો છું. ગોવાની એક અનોખી સુગંધ છે. પોર્ટુગલના કવિ ફ્રેનાદો પિસ્સોઆની થોડીક કાવ્યપંક્તિઓ યાદ આવી ગઈ છે, તમે બધા રહસ્યવાદી છો. દરેક ચીજોમાં કારણો શોધો છો. દરેક કવિની અભિવ્યક્તિ અલગ હોય છે. દક્ષિણાયન અભિવ્યક્તિની રાષ્ટ્રીય પરિષદમાં હાજરી આપી ત્યારે મને રામમનોહર લોહિયા યાદ આવી ગયા. ભારતભરના નામાંકિત લેખકો અને પત્રકારો લોહિયા મેદાનમાં એકત્રિત થયા હતા એ ક્ષણે ઘણું બધું યાદ આવી ગયું. અમે એ જ મેદાનમાં બેઠા હતા જેનું નામ લોહિયા મેદાન છે. 18 જૂન,...
    November 30, 12:04 AM
  • તું ક્યારેય તારી સાથે હોય છે ખરો?
    હું દર્પણમાં શબ્દો ઉતારી શકું તો, મને એ રીતે હું પ્રસારી શકું તો, સમયની મહત્તા ન રહેશે કશી પણ, હું મારા વિશે કંઈ વિચારી શકું તો. - મનોજ ખંડેરિયા હુંક્યારેક મને જ શોધતો હોઉં છું. મને લાગે છે કે હું ક્યાંક ખોવાઈ ગયો છું. ટોળાંમાં હોઉં ત્યારે દોડીને ક્યાંક ભાગી જવાનું મન થાય છે. એવી જગ્યાએ જ્યાં હું મને મળી જાઉં. મારી પોતાની સાથે વાત કરું. મારી જાતને થોડીક પેમ્પર કરું. મારી ભૂલો શોધીને મને જ ઠપકો આપું. મારી વેદનાને શોધી મને જ સાંત્વન આપું. સારી બાબતોને શોધી મને જ થોડો વખાણું. આંખો બંધ રાખી મારો જ...
    November 30, 12:04 AM
  • સંગીત સંધ્યાનું  પૈસા વસૂલ મનોરંજન
    વડીલ, તમે તમારી જ ધૂનમાં હેંડ્યા જાવ છો! આમાં ને આમાં બિચારા આર.ડી. બર્મનની ધૂનની દઈ નાખી અમુક લોકોને હિસાબે લગ્નમાં સૌથી વધારે પૈસા વસૂલ પ્રસંગ હોય તો તે બુફે જમણવાર છે. કારણ સિમ્પલ છે. માત્ર 501નો ચાંલ્લો કરવાનો, (એમાંય આજકાલ તો જૂની નોટ કવરમાં ઘાલીને પધરાવી દેવાની) અને વટથી 1500-2000ના ભાવની બે ડિશ દબાવી જવાની. (સહકુટુંબ લખેલી કંકોતરી હોય તો ચાર ડિશ) અને છતાંય બહાર નીકળતાં કચકચ કરવાની કે પેલાં લાઇવ-ઢોકળાં બરોબર નહોતાં, ઢોંસા જોડે પેલી કોપરાંની ચટણી સાવ જ પાણી જેવી હતી અને પાણી ખાસ ઠંડું નહોતું....
    November 30, 12:04 AM
  • સ્વપરીક્ષણ દ્વારા સ્તન કેન્સરને જાણો
    સ્તન કેન્સરના કૌટુંબિક ઇતિહાસવાળી સ્ત્રીઓ કે જેમાં માતા, દાદી, માસી કે બહેનનો સમાવેશ થાય છે તેમાં 10% સ્તનકેન્સર આનુવંશિક છે સ્તન કેન્સર એ રોગ છે કે જેમાં સ્તનની પેશીઓમાં કે કેન્સરગ્રસ્ત (વિષમ પ્રકારના) કોષો જોવા મળે છે. સ્તનની નલિકાઓમાં થતું કેન્સર એ સ્તન કેન્સરનો સૌથી વધારે જોવા મળતો પ્રકાર છે. (Ductal carcinoma) સ્તનના વિવિધ ખંડ (Lobes) અથવા ખંડિકા (Lobules)થી શરૂ થતા કેન્સરને લોબ્યુલર (Lobular carcinoma) - (ખંડીય) કેન્સર કહે છે. સ્તન કેન્સરની ભારતમાં વ્યાપકતા સ્તન કેન્સર એ ભારતીય સ્ત્રીઓમાં સૌથી વધુ જોવા મળતું...
    November 30, 12:04 AM
  • સામાજિક સાંકળની ત્રણ નબળી કડીઓ
    આપણો સમાજ કોમવાદી અને જ્ઞાતિવાદી છે. આપણા સમાજની બધી નબળાઈ આ બે પૂર્વગ્રહોમાંથી પેદા થાય છે. આ પૂર્વગ્રહોનું નિવારણ કરવા માટે સમાજે પોતાની જાતે જ સુધરવું પડશે સોમજબૂત કડીઓની બનેલી સાંકળમાં માત્ર એક જ કડી નબળી હોય તો આખી સાંકળ નકામી બની જાય છે, કારણ કે નબળી કડીથી જ સાંકળ તૂટી જાય છે. સમાજ ગમે તેટલો મજબૂત હોય, સમૃદ્ધ હોય, શિક્ષિત હોય, પણ તેમાં નબળી કડીઓનું પ્રમાણ વધારે હોય તો તે સમાજ કાળના કે દુશ્મનના હલ્લા સામે ઝીંક ઝીલી શકતો નથી. આજના અને ભવિષ્યના પડકારો સામે ટકી રહેવાની અને તેમને અતિક્રમી...
    November 23, 04:48 AM
  • નોટબંધી: અંધારામાં તીર,  અડફેટિયા અને છુટ્ટા પબેડા
    સારો ઇરાદો હોય તો પણ આયોજનનો અભાવ અને અણઆવડત કેવી મુશ્કેલી સર્જી શકે તે આખા દેશે જોઇ લીધું, સારા પરિણામની આશા પણ હવે તો રાખવાની હિંમત થતી નથી દરરોજ નવા કાયદા અને નિયમો આવી રહ્યા છે. રોજ જૂના નિયમો બદલાઇ જાય છે. ચારને બદલે સાડા ચાર બદલવાનો નિર્ણય કર્યો અને તરત બે હજાર ઉપર આવી ગયા. જેના ઘરે લગ્ન હોય તેની કોઇ વાત કાને ન ધરી અને પછી અઢી લાખ રૂપિયા ઉપાડી શકાય, કંકોત્રી બતાવીને, એવો નિયમ બનાવ્યો, પણ બેંકોએ આદેશ નથી આવ્યો કહીને નાણાં ન આપ્યાં. સરકાર અંધારામાં તીર છોડી રહી છે, રાધર, લાગે તો તીર નહીં તો...
    November 23, 04:45 AM
  • ન્યુ યોર્ક ટાઇમ્સ અને નકલી નાણું
    આલખાય છે તે દિવસના પ્રભાતે અમેરિકાના સમાદૃત સમાચારપત્ર ન્યુ યોર્ક ટાઇમ્સમાં તેના સંપાદકમંડળની સહી સાથેનો ભારતનાં નકલી નાણાં વિશે એક તંત્રીલેખ છપાયો છે. દેખીતી રીતે જ અમેરિકાના ભારતીયોમાં પણ ભારતના ભારતીયોની જેમ જ મોટી નોટોના વેશપલટાથી ખળભળાટ મચેલો છે. સામાન્ય સૂર બહુ સારું થયું હોવાનો સંભળાય છે, પરંતુ અંદરથી કશેક સંતાડેલા બેપાંચ લાખનું શું થશે તેવી ધાસ્તી ઝોલાં ખાય છે. સંદેશા માધ્યમોમાં ટૂચકા ને કાર્ટૂનો તેમ જ સાચા કે ખોટા સમાચારોના વર્તારામાં બિલિયન્સ ઓફ ડોલર્સ બેન્કોમાં જમા...
    November 23, 04:44 AM
  • દેશી-વિદેશી તિકડમબાજોના અવનવા કિસ્સાઓ નટવરલાલોની દુનિયા!
    અત્યારે ફ્રેંક અબેગ્નેલ ઠગવિદ્યા નથી અજમાવતો અને અમેરિકન સરકારને મફત મદદ કરે છે તો કમાણી કઈ રીતે કરે છે? મિથિલેશકુમાર શ્રીવાસ્તવ ઉર્ફે નટવરલાલ નવ વખત પોલીસના હાથમાં ઝડપાયો હતો અને નવે નવ વખત જેલમાંથી નાસી છૂટ્યો હતો. એની બરાબરી કરે એવો ઠગ અમેરિકામાં છે. સ્ટીવન જે રસેલ નામનો એ ઠગ અનેક વખત અમેરિકન પોલીસના હાથમાં ઝડપાયો અને અનેક વાર છટકી ગયો. સ્ટીવન રસેલ ક્યારેક તો એફબીઆઈને પણ બેવકૂફ બનાવીને નાસી છૂટ્યો હતો. એક વાર તો તે કેદીને બદલે સાદાં કપડાં પહેરીને ટહેલતો ટહેલતો જેલની બહાર નીકળી ગયો...
    November 23, 04:42 AM
  • તમે આ દેશ માટે લાઇનમાં ઊભા રહી શકો?
    પાનના ગલ્લે ઉભા રહીને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાનાં ગવર્નર ઉર્જીત પટેલને ડીમોનેટાઇઝેશન અંગે સલાહો આપવી એ સચીન તેંડુલકરને બેટિંગ શીખવાડવા જેવું છે અમેરિકનો, એ ન પૂછો કે આ દેશ તમારા માટે શું કરી શકે છે? એ પૂછો કે તમે આ દેશ માટે શું કરી શકો છો? -જ્હોન એફ.કેનેડી તમે તમારા શેઠની ત્રીજી દિકરીનાં બીજા લગ્નમાં ચાંલ્લો આપવા માટે આનાથી પણ વધુ લાંબી લાઇનમાં ઊભા રહી શક્યા છો, તમારા દિકરાને સ્ટાન્ડર્ડ ગણાય એવી સ્કૂલમાં એડમિશન આપવા માટે લાંબી લાઇનમાં ઊભા રહ્યાં જ છો, તમે અમેરિકાનાં વિઝા મેળવવા માટે...
    November 23, 04:40 AM
  • ટુંપાતા શ્વાસ, ધૂંધળી આશ
    વિશ્વભરમાં વાયુ પ્રદૂષણને કારણે થતાં મોતમાં ભારત ટોચના ક્રમાંકે પહોંચી ચૂક્યું છે. ક્યારે જાગીશું? વિશ્વવિખ્યાત ભૌતિક વિજ્ઞાની સ્ટીફન હૉકિંગ્સે તાજેતરમાં એક ગંભીર આગાહી કરી છે. સ્ટીફન હૉકિંગ્સનું કહેવું છે કે છેલ્લાં પચાસ વર્ષમાં બ્રહ્માંડની તસવીર ઘણી બધી બદલાઈ ગઈ છે. મને નથી લાગતું કે બીજા રહેવાલાયક ગ્રહને શોધ્યા વિના ધરતી પર હવે એક હજાર વર્ષ કરતાં વધારે સમય જીવિત રહી શકાશે! એટલે કે પૃથ્વીની આપણે એવી હાલત કરી મૂકી છે કે ધરતી પર હવે માનવી માંડ એકાદ હજાર વર્ષ ટકી શકશે. આ સ્થિતિ જોતાં...
    November 23, 04:39 AM
  • ‘વોઇસ કોલથી વિડિયો કોલ તરફ’
    આજકાલ લોકો જેના કચ્ચી-કચ્ચીને એડિક્ટ યાને કિ બેકાબૂ બંધાણી થઈ ગયા છે એ ફેસબુક અને વોટ્સએપ બંનેમાં વિડિયો કોલિંગની ફેસિલિટી હવે અવેલેબલ થઈ ગઈ. ચોવીસ કલાક ઓનલાઇન થઈ જેના પર ચેટ-મ-ચેટી કરતા હતા એના પર હવે ડાચું જોઈ યાને કિ ફેસ-ટુ-ફેસ વાત પણ થઈ શકશે. જાત અનુભવથી એ જાણવા પણ મળ્યું છે કે ખરેખર એમાં સારી એવી ક્લિયર પિક્ચર ક્વોલિટી સાથે વિડિયો કોલિંગ થઈ શકે છે અને સામસામે બંનેને એકબીજાના થોબડા દેખાતા હોવાથી રૂબરૂ વાત કરવાનો આનંદ પણ મળે છે. આ નવું નવું છે એટલે બધાયને વિડિયો કોલ કરી વાતો કરવાની મઝા પણ...
    November 23, 04:37 AM
  • યોગ્ય લાગે તે કરો: ડૉ. એ. વેલૂમની
    દરેક બાબતમાં બે વિકલ્પ મળે છે- એક છે એવું કરો જે સરળ છે અને બીજો છે જે યોગ્ય લાગે તે કરો. ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટરના વૈજ્ઞાનિક એ. વેલૂમનીને પણ 37 વર્ષની ઉંમરમાં એક વિકલ્પ પસંદ કરવાનો હતો. બે બાળકોના પિતા માટે સુરક્ષિત અને સરળ વિકલ્પ હતો નોકરી કરતા રહેવું, પણ તેમણે એવું વિચારીને ઉદ્યમી બનવાનો નિર્ણય કર્યો કે મહત્ત્વપૂર્ણ એ નથી કે તમે શું કરો છો, મહત્ત્વપૂર્ણ એ છે કે તમે કેવી રીતે કરો છો. ઈ.સ. 1996માં એ. વેલૂમનીએ પોતાના પ્રોવિડન્ટ ફંડનું રોકાણ કરીને થાયરોકેર ટેક્નોલોજીસની સ્થાપના કરી. તેમનું...
    November 23, 04:36 AM
  • મોબાઇલમાં રૂપિયા ભલે ન હોય, વોલેટ છે?
    એક હજાર અને પાંચસો રૂપિયાની નોટ પાછી ખેંચાયાની અચાનક જાહેરાત થઈ ત્યારે ફક્ત બે-ચાર કારણસર તમને ચિંતા ન થાય એવું બની શકે. કાં તો તમારી પાસે કાળું નાણું ન હોય, સો-સોની ભરપૂર નોટ હોય અને કાં તમે પોતે અને તમે જ્યાંથી રોજબરોજની ખરીદી કરો છો એ સૌએ કેશ-લેસ ટ્રાન્ઝેક્શનના રસ્તા અપનાવી લીધા હોય. ગયા અઠવાડિયે ટીવી ન્યૂઝ ચેનલ્સ પર, દિલ્હીના એક ચાવાળાએ પેટીએમથી પેમેન્ટ સ્વીકારવાનું શરૂ કર્યું હોવાના સમાચાર ચમક્યા હતા. ડિમોનેટાઇઝેશનની જેમ દસ-પંદર રૂપિયાની લેવડદેવડ મોબાઇલથી થવા લાગે એ પણ મોટા સમાચાર છે...
    November 23, 04:34 AM
  • પૂરાં ઘરેણાં પહેરતી સ્ત્રીઓ માંદી પડે જ નહીં
    વિદ્વાનો, એમને અનુકૂળ કે ગમતી લાગતી દરેક વસ્તુ પાછળ સાયન્સ હોવાનું કહે છે, જે મોટેભાગે હકીકતમાં ટાઢાં પહોરનાં ગપ્પાં હોય છે બ્રહ્માંડમાં બનતી દરેક ઘટના પાછળ કોઈ ને કોઈ કારણ હોય છે. દરેક વ્યક્તિનો જન્મ એક ખાસ હેતુ માટે થયો હોય છે. આ સૃષ્ટિમાં અકારણ કંઈ નથી બનતું. આવાં મહાન ગણાતાં વાક્યો ઘણી વાર સાંભળવા મળે છે અને મારા જેવા લોકો મૂંઝાઈ જાય છે. જેની પ્રિય કવિતા હું તો બસ ફરવા આવ્યો છું, હું ક્યાં એકેય કામ, તમારું કે મારું કરવા આવ્યો છું. (કવિ નિરંજન ભગત) હોય, એ સ્વાભાવિક રીતે જ આ ગૂઢ વાતો સાંભળીને...
    November 23, 04:32 AM
  • ગર્ભધારણ માટે સમાગમ કયા દિવસે કરવો?
    સમસ્યા: હું 26 વર્ષીય પરિણીત યુવતી છું. મને બે વર્ષના દાંપત્યજીવનમાં બાળક ન થવાથી બહુ જ બેચેની થાય છે. માસિક સમયસર 26-27 દિવસે આવે છે. ગર્ભધારણ કરવા માટે કયા દિવસે સમાગમ કરવો જોઈએ? ઉકેલ: સૌ પ્રથમ તમે પતિ-પત્ની નિષ્ણાત ડોક્ટર પાસે ચેક-અપ કરાવી લો. ચાર-પાંચ દિવસ સુધી જાતીય સંબંધથી દૂર રહીને સારી લેબોરેટરીમાં પતિના વીર્યનો રિપોર્ટ કરાવી લો. જો તેમાં કોઈ ખામી ના હોય તો પછી આપની તપાસ કરાવી લો. જો આપ બન્નેના રિપોર્ટ નોર્મલ હોય તો મહિનાના ચોક્કસ દિવસોએ સંબંધ રાખો. આ દિવસો એટલે કે માસિક આવે તેને પ્રથમ દિવસ...
    November 23, 04:31 AM
  • કેપિટલ ‘આઇ’ કોમ્પ્લેક્સ
    આખા ગ્રૂપમાં હવે તો એક જ વાત ચર્ચાતી રહી. અરે! હદ છે યાર. આ સંજય તો હંમેશાં એની જ હાંક્યે જાય છે. એ આપણને સૌને જાણે મગતરા સમજે છે. એનું આ અભિમાન એટલું બધું ભારે થઈ ગયું છે કે હવે આપણે એનો લોડ નહીં લઈ શકીએ. વી આર ફ્રેન્ડ્ઝ. વી આર નોટ સ્લેવ્ઝ. અમે કંઈ એના નોનસેન્સ બિહેવિયરને સહન કરવાનો ઠેકો લીધો છે? એ સમજે છે શું એના મનમાં? અમે બધા ભાજી-મૂળા છીએ? એ પોતે વધારે પૈસાદાર છે તો અમે પણ અમારી રીતે બરાબર છીએ. મૈત્રીમાં ક્યારેય સ્ટેટસ વચ્ચે ન આવવું જોઈએ. એનો પૈસો અને એનો સુપિરિયારિટી કોમ્પ્લેક્સ એને મુબારક. વી...
    November 23, 04:29 AM